Tết là thời điểm sẻ chia và lan tỏa niềm vui. Thế nhưng, cùng với không khí rộn ràng ấy, việc lạm dụng rượu bia đang trở thành mối nguy tiềm ẩn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mỗi người. Phòng chống tác hại của rượu bia vì vậy không chỉ là khuyến cáo y tế, mà còn là trách nhiệm của mỗi người để Tết thực sự là mùa vui trọn vẹn.

Rượu bia là đồ uống có cồn, được sử dụng khá phổ biến trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, kéo dài và không kiểm soát có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe con người.

Uống rượu bia gây nhiều tác hại đối với cơ thể

Nói về tác hại của rượu bia đối với cơ thể con người, BSCKI Nguyễn Minh Hiếu - Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức cho biết: Đối với não và hệ thần kinh, rượu bia làm giảm khả năng suy nghĩ, phán đoán, gây mất kiểm soát hành vi, nói năng lộn xộn, đi lại loạng choạng. Uống rượu bia nhiều và kéo dài có thể gây suy giảm trí nhớ, giảm khả năng nhận thức, rối loạn tâm thần, trầm cảm, lo âu, mất ngủ, thậm chí có hành vi tự sát.

Đối với gan, gan là cơ quan chịu tổn thương nặng nề nhất. Uống rượu bia lâu ngày dễ dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, xơ gan, suy gan. Khi gan bị tổn thương nặng, việc điều trị rất khó khăn và có thể đe dọa tính mạng.

Đối với tim mạch, rượu bia làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

Đối với hệ tiêu hóa, uống rượu bia nhiều gây viêm loét dạ dày tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, viêm tụy cấp và mạn tính, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể.

Đối với toàn trạng cơ thể, người uống rượu bia kéo dài thường gầy sút, suy nhược, giảm sức lao động, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng và ung thư đường tiêu hóa.

Nhiều người cho rằng uống rượu bia là thói quen, sở thích hoặc do công việc, nhưng thực tế nghiện rượu là một bệnh lý. Người nghiện rượu thường có biểu hiện thèm rượu mãnh liệt, không kiểm soát được việc uống, phải uống rượu hàng ngày và tiếp tục uống dù biết rõ rượu gây hại cho sức khỏe. Khi ngừng hoặc giảm uống rượu đột ngột, người nghiện có thể xuất hiện hội chứng cai rượu như run tay, vã mồ hôi, hồi hộp, lo âu, mất ngủ, tăng huyết áp, thậm chí co giật và rối loạn ý thức. Đây là tình trạng nguy hiểm, cần được điều trị.

Ở phạm vi rộng hơn, rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tai nạn giao thông, tai nạn lao động; hành vi bạo lực, gây rối trật tự công cộng, vi phạm pháp luật; giảm năng suất lao động, gia tăng gánh nặng y tế và chi phí an sinh xã hội. Tác hại của rượu bia không chỉ dừng lại ở cá nhân người uống mà ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn và phát triển bền vững của cộng đồng.

Ảnh minh họa/Nguồn suckhoe.vtv.vn

Để bảo vệ sức khỏe, phòng chống tác hại của rượu bia, BSCKI Nguyễn Minh Hiếu khuyến cáo: Mỗi người dân không uống rượu bia khi lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc nguy hiểm. Hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia; không uống rượu bia thường xuyên, không uống rượu bia mạnh và không uống khi đói; tuyệt đối không ép buộc người khác uống rượu bia dưới bất kỳ hình thức nào. Khi có biểu hiện uống rượu bia không kiểm soát, thèm rượu, cần chủ động tìm đến cơ sở y tế để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Việc điều trị nghiện rượu cần được thực hiện tại các cơ sở y tế, đặc biệt là chuyên khoa phù hợp. Các biện pháp điều trị thường bao gồm: Cắt cơn và kiểm soát các triệu chứng cai rượu bằng các nhóm thuốc an thần, điều hòa thần kinh và thuốc hỗ trợ chuyển hóa theo chỉ định của bác sĩ; bổ sung các vitamin và chất dinh dưỡng cần thiết để phục hồi sức khỏe; điều trị duy trì nhằm giảm thèm rượu, phòng tái nghiện; kết hợp tư vấn tâm lý, hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng để người bệnh tái hòa nhập xã hội.

Việc sử dụng rượu bia cần được thực hiện một cách có kiểm soát, phù hợp với văn hóa, thuần phong mỹ tục và tuân thủ các quy định của pháp luật. Khi các quy định của pháp luật được thực hiện nghiêm túc và ý thức trách nhiệm của mỗi người được nâng cao, những tác hại do rượu bia gây ra đối với sức khỏe, gia đình và xã hội sẽ từng bước được kiểm soát và đẩy lùi, qua đó góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ vững trật tự, an toàn xã hội.

Bí quyết để rượu không gây ảnh hưởng đến sức khỏe

Để phòng ngộ độc rượu, bia dịp Tết nói riêng và phòng tác hại của rượu, bia nói chung, người dân cần lưu ý một số điều sau:

Tốt nhất là không nên uống rượu, bia vì không có ngưỡng nào là an toàn. Trong trường hợp có uống thì không nên uống quá hai đơn vị cồn/ngày với nam giới, một đơn vị cồn/ngày đối với nữ giới và không uống quá 5 ngày/tuần.

Nên lựa chọn rượu, bia có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có nhãn mác, thông tin đầy đủ. Kiểm tra màu sắc, mùi vị, độ trong suốt của rượu trước khi sử dụng. Với rượu nấu tại nhà, cần đảm bảo quy trình lên men, chưng cất an toàn và hạn chế sử dụng.

Tuyệt đối không pha rượu với bia hoặc các chất kích thích khác dễ gây ngộ độc; Không uống rượu bia ngâm với các loại thảo mộc, nội tạng động vật nhưng không được xác định rõ độc tính hay những loại rượu được ngâm theo kinh nghiệm cá nhân.

Khi uống rượu, tuyệt đối không được pha rượu với nước tăng lực, nước ngọt hay uống bia và rượu cùng lúc vì sẽ gây hấp thu nhanh hơn, đặc biệt nước tăng lực gây tỉnh táo giả, lúc này đã say xỉn rồi mà vẫn tỉnh sẽ hại nhiều hơn.

Trong khi uống rượu, có thể uống kèm nước hoặc nước canh để làm loãng rượu. Nên ăn nhẹ trước khi uống hoặc lúc uống có thể ăn các món như đậu phộng, hạt điều, rau, cá nhiều mỡ, phô mai…

Để đảm bảo quy trình thải độc, nên uống thật chậm, tầm 1h cơ thể đào thải 1 đơn vị cồn (gần 1 lon bia, 1 ly rượu nhỏ, 100ml rượu vang). Không nên uống dồn dập, cấp tập rượu bia trong thời gian ngắn. Có thể nói chuyện, ca hát, nhảy nhót giúp thải rượu bia nhanh hơn.

Nhớ uống nhiều nước sau khi nhậu: nước dừa, nước chanh muối, nước gừng giúp bù đắp điện giải tốt hơn hoặc dùng nước ép cà chua với liều 3-5 trái cũng có tác dụng tốt. Theo dõi sức khỏe, đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Phòng chống ngộ độc rượu, bia không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là trách nhiệm của gia đình và cộng đồng. Để đón Tết lành mạnh, trọn vẹn niềm vui mọi người không nên ép nhau uống rượu, bia; tăng cường các hoạt động vui xuân an toàn, bổ ích không phụ thuộc vào rượu, bia.