Tổng thống Trump cho biết các nhà đàm phán Mỹ sẽ tới Pakistan vào ngày 20/4 để tiến hành một vòng đàm phán mới với Iran, làm dấy lên hy vọng kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh dự kiến hết hạn vào ngày 22/4, ngay cả khi Washington và Tehran vẫn đang đối đầu về eo biển Hormuz.
Nhà Trắng cho biết Phó Tổng thống JD Vance, người đã dẫn đầu vòng đàm phán trực tiếp lịch sử đầu tiên giữa Mỹ và Iran trước đó, sẽ tiếp tục dẫn đầu phái đoàn tới Pakistan cùng các Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, theo AP.
Iran chưa xác nhận, Pakistan siết chặt an ninh tại Islamabad
Iran chưa xác nhận ngay về việc tham gia cuộc đàm phán, nhưng Trưởng đoàn đàm phán của nước này, Chủ tịch Quốc hội Mohammed Bagher Qalibaf, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn phát sóng trên truyền hình nhà nước tối 18/4 rằng “sẽ không có sự lùi bước trên mặt trận ngoại giao”, đồng thời thừa nhận vẫn còn khoảng cách lớn giữa hai bên.
Dù vậy, chính quyền Pakistan bắt đầu siết chặt an ninh tại Islamabad. Một quan chức khu vực tham gia công tác chuẩn bị cho biết các bên trung gian đang hoàn tất các khâu chuẩn bị và các đội an ninh tiền trạm của Mỹ đã có mặt tại hiện trường. Vị quan chức này yêu cầu giấu tên vì không được phép tiết lộ thông tin với truyền thông.
Iran hôm 18/4 cho biết đã nhận được các đề xuất mới từ Mỹ. Hiện chưa rõ liệu hai bên có thay đổi lập trường về các vấn đề từng khiến vòng đàm phán trước đổ vỡ hay không, bao gồm chương trình làm giàu hạt nhân của Iran, các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Thông báo của ông Trump cũng lặp lại những lời đe dọa nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran, vốn đã vấp phải nhiều chỉ trích và cảnh báo về tội ác chiến tranh. "Nếu Iran không đồng ý với thỏa thuận do Mỹ đề xuất, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran”, ông chủ Nhà Trắng viết.
Iran tuyên bố việc lưu thông qua Hormuz là "bất khả thi"
Cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu có nguy cơ trầm trọng hơn khi chiến sự đã bước sang tuần thứ 8. Theo AP, các tàu thuyền vẫn không thể qua lại eo biển Hormuz - một tuyến đường thủy trọng yếu nơi khoảng 1/5 lượng dầu giao dịch toàn cầu thường đi qua - do các mối đe dọa từ Iran và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu ra vào cảng Iran.
Các quan chức Iran trước đó trong ngày 19/4 vẫn kiên quyết rằng tàu thuyền sẽ không được phép qua lại eo biển này khi lệnh phong tỏa của Mỹ còn hiệu lực. “Không thể có chuyện các nước khác đi qua eo biển Hormuz trong khi chúng tôi không thể”, ông Qalibaf nói.
Trong bài đăng về các cuộc đàm phán, ông Trump cáo buộc Iran vi phạm lệnh ngừng bắn khi nổ súng vào các tàu qua eo biển. Iran gọi lệnh phong tỏa của Mỹ là hành động vi phạm, và người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm 19/4 gọi đây là “hành động gây hấn”.
Iran từng tuyên bố mở lại eo biển sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon có hiệu lực vào ngày 17/4. Tuy nhiên, Iran cho biết sẽ tiếp tục áp đặt các hạn chế tại đây sau khi ông Trump khẳng định lệnh phong tỏa của Mỹ “sẽ được duy trì toàn diện” cho đến khi Tehran đạt được thỏa thuận với Mỹ.
Hôm 18/4, Iran đã nổ súng vào hai tàu hàng treo cờ Ấn Độ buộc các tàu này phải quay đầu, khiến Ấn Độ triệu tập Đại sứ Iran để phản đối “sự cố nghiêm trọng”. Ấn Độ lưu ý rằng trước đó Iran đã cho phép một số tàu hướng về Ấn Độ đi qua.
Đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, việc đóng cửa eo biển - được áp đặt sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến với Iran vào ngày 28/2 trong lúc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran - có lẽ là vũ khí mạnh nhất, gây áp lực chính trị lên ông Trump. Đối với Mỹ, lệnh phong tỏa càng siết chặt nền kinh tế vốn đã suy yếu của Iran bằng cách cắt đứt nguồn thu dài hạn.
"Vì phần lớn nguồn cung cho các căn cứ quân sự Mỹ ở vùng Vịnh đi qua eo biển này, Iran quyết tâm duy trì giám sát và kiểm soát lưu thông qua eo biển cho đến khi cuộc chiến kết thúc hoàn toàn”, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết tối 18/4. Điều này đồng nghĩa với việc các tàu phải tuân thủ tuyến đường do Iran chỉ định, nộp phí và cấp giấy chứng nhận quá cảnh.
Gần đây, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã đóng vai trò là cơ quan ra quyết định tối cao trên thực tế của Iran.
Pakistan nỗ lực thúc đẩy ngoại giao
Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar, người đã điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi vào ngày 19/4, cho biết nước này đang nỗ lực “thu hẹp” bất đồng giữa Mỹ và Iran.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh hôm 18/4 nói với hãng AP rằng Mỹ đang “đánh cược toàn bộ thỏa thuận ngừng bắn” với lệnh phong tỏa của mình.
Ông Khatibzadeh cho biết Iran sẽ không giao nộp kho dự trữ khoảng 440 kg uranium làm giàu cho Mỹ, gọi ý tưởng này là “không thể chấp nhận”. Thứ trưởng Iran không đề cập đến các đề xuất khác liên quan đến uranium làm giàu, chỉ nói rằng “chúng tôi sẵn sàng giải quyết mọi quan ngại”.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Pakistan đề xuất vòng đàm phán Mỹ - Iran mới tại Islamabad
