Không chỉ nắm giữ vai trò chủ chốt trong các vấn đề an ninh nội bộ, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan, ông Asim Munir, còn có ảnh hưởng lớn đến chính sách đối ngoại của Pakistan. Trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Iran và Mỹ, vai trò trung gian của vị tướng này ngày càng được chú ý trên trường quốc tế, theo AP.

Củng cố vị thế của Pakistan

Với truyền thống quân đội có ảnh hưởng sâu rộng tại Pakistan, Tổng Tham mưu trưởng thường xuyên tham gia vào các cuộc đối thoại ngoại giao quan trọng, đặc biệt là trong các tình huống khủng hoảng khu vực. Trong những năm gần đây, Pakistan đã nhiều lần đứng ra làm cầu nối giữa các bên đối địch, tận dụng vị trí địa chính trị và mối quan hệ với cả Iran lẫn Mỹ.

Việc Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan đảm nhận vai trò trung gian không chỉ giúp giảm nguy cơ xung đột mà còn củng cố vị thế của Pakistan như một đối tác đáng tin cậy trong khu vực. Các nhà phân tích nhận định, sự can dự của quân đội Pakistan vào các nỗ lực ngoại giao này là yếu tố then chốt giúp duy trì ổn định và thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi gần đây đã đăng tải đoạn video ghi lại cảnh Tướng Asim Munir bước xuống máy bay trong bộ quân phục và nhận cái ôm chào đón từ ông Araghchi tại Iran. Quan chức Pakistan này đã đến trung tâm của cuộc xung đột nhằm nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng và thu xếp vòng đàm phán thứ hai giữa Tehran và Washington.

Âm thầm nhưng là nhân tố chủ chốt

Kể từ khi Pakistan thông báo vài tuần trước rằng nước này đang làm trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã giao cho ông Munir nhiệm vụ duy trì kênh liên lạc hậu trường với các lãnh đạo chính trị và quân sự của Mỹ và Iran nhằm nỗ lực giảm leo thang cuộc khủng hoảng khu vực đang lan rộng, theo các quan chức Pakistan.

Không có thông tin cụ thể về những gì vị Tổng Tham mưu trưởng đã làm hoặc ông đã gặp ai ngoài những hình ảnh được công bố công khai. Tuy nhiên, những nỗ lực ban đầu dường như đã mang lại một số kết quả, khi Pakistan thuyết phục được các phái đoàn Mỹ và Iran tổ chức cuộc đối thoại trực tiếp hiếm hoi tại Islamabad vào tuần trước.

Cuộc đàm phán không đạt được thỏa thuận chính thức, nhưng kênh liên lạc vẫn được duy trì, và theo các quan chức giấu tên vì không được phép phát ngôn với truyền thông, ông Munir được xem là người đóng vai trò hỗ trợ quan trọng.

Chỉ vài ngày sau khi vòng đàm phán đầu tiên kết thúc, Pakistan tiếp tục tiếp cận các bên và cả hai phía đều đồng ý xem xét tổ chức vòng đàm phán thứ hai. Để thuyết phục Iran, ông Munir đã bay sang Tehran vào ngày 15/4.

“Rất vui mừng được chào đón Thống chế Munir tới Iran”, Ngoại trưởng Iran Araghchi đăng trên tài khoản X của mình kèm theo đoạn video về vị Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan.

Theo ông Charles Lyons-Jones, nghiên cứu viên tại Viện Lowy, “Thủ tướng Sharif và Bộ trưởng Ngoại giao Ishaq Dar có thể là những gương mặt nổi bật trong các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ-Iran, nhưng đừng nhầm lẫn, ông Asim Munir mới là người đóng vai trò quyết định”.

Người đứng đầu quân đội quyền lực nhất Pakistan

Ông Munir, một nhân vật nổi bật cả trong và ngoài Pakistan, đã trở thành người quyền lực nhất trong quân đội nước này vào tháng 12 khi Chính phủ bổ nhiệm ông làm Tổng Tham mưu trưởng quân đội kiêm Tư lệnh các lực lượng vũ trang. Trước đó vài tháng, ông được thăng hàm Thống chế, trở thành sĩ quan quân đội thứ hai trong lịch sử Pakistan giữ danh hiệu này.

Sinh năm 1968 trong một gia đình trung lưu tại Rawalpindi, ông Munir gia nhập quân đội năm 1986 tại khu vực Kashmir do Pakistan kiểm soát. Ông từng phục vụ ở nhiều nơi trong nước và có thời gian làm Đại tá tại Ả Rập Xê Út theo thỏa thuận lâu dài về việc quân đội Pakistan hỗ trợ huấn luyện binh sĩ Ả Rập Xê Út. Ông học tiếng Ả Rập và tiếp xúc với văn hóa, chính trị khu vực, theo lời các đồng nghiệp.

Ông Munir sau đó giữ nhiều vị trí cấp cao và là Tổng Tham mưu trưởng duy nhất từng đứng đầu cả Cục Tình báo Quân sự và Cơ quan Tình báo Liên quân (ISI) - cơ quan tình báo hàng đầu của Pakistan.

Thu hút sự chú ý của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng gọi ông Munir là “Thống chế yêu thích của tôi”, nhấn mạnh tầm quan trọng mà ông chủ Nhà Trắng dành cho Tướng Munir.

“Mối quan hệ ông Munir xây dựng với ông Trump đã giúp Pakistan có vị thế đặc biệt để làm trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran. Thực tế, đây là quốc gia duy nhất trong khu vực có quan hệ mật thiết với cả Iran, các nước vùng Vịnh và Mỹ”, ông Lyons-Jones bình luận.

Ông Munir đóng vai trò nổi bật trong cuộc xung đột kéo dài 4 ngày giữa Ấn Độ và Pakistan năm ngoái. Lo ngại về nguy cơ đối đầu hạt nhân giữa hai quốc gia này lúc đó xuất hiện trước khi ông Trump tuyên bố đã giúp thúc đẩy một lệnh ngừng bắn. Theo các cộng sự, ông Munir giữ vai trò trung tâm trong việc định hình phản ứng của Pakistan trước các cuộc khủng hoảng khu vực.

Các quan chức cho biết, khi Iran tiến hành các cuộc tấn công vào tỉnh Balochistan phía tây nam Pakistan đầu năm nay, nhắm vào các vị trí mà họ cho là của nhóm phiến quân, ông Munir đã ủng hộ một phản ứng có tính toán, bao gồm các đòn đáp trả của Pakistan vào các căn cứ phiến quân bên kia biên giới.

Tương tự, sau các cuộc không kích của Ấn Độ vào Pakistan năm ngoái, ông Munir đã phối hợp với lãnh đạo quân sự cấp cao để đưa ra phản ứng của Pakistan, theo Syed Mohammad Ali, một người bạn của ông Munir. Các quan chức Pakistan cho biết phản ứng này bao gồm việc phối hợp sử dụng không quân, tên lửa và máy bay không người lái.

Ông cũng áp dụng cách tiếp cận tương tự ở khu vực dọc biên giới với Afghanistan, nơi hai nước từng xảy ra xung đột liên quan đến các nhóm vũ trang chống Pakistan.

Người thích nhận nhiệm vụ khó khăn

Những người biết Tướng Munir đều nhận xét ông là người thích nhận các nhiệm vụ thách thức. Ông cũng được kính trọng nhờ kiến thức về kinh Koran và được gọi là “hafiz”, tức người đã thuộc lòng kinh thánh Hồi giáo.

“Ông ấy hiểu về Hồi giáo, hiểu về kinh Koran và tin vào những gì kinh dạy. Quan điểm của ông ấy rất rõ ràng: Ông làm những điều mà người khác e ngại”, ông Ali nói. Ali cũng mô tả ông Munir là người thận trọng khi đưa ra quyết định: “Ông ấy suy nghĩ rất nhiều trước khi quyết định, và một khi đã quyết, ông sẽ theo đuổi đến cùng, phó mặc kết quả cho Thượng đế”.

Các cộng sự cho biết chuyến thăm Tehran của ông Munir cũng phản ánh sự tin tưởng của lãnh đạo Iran đối với ông, khi các quan chức cấp cao Iran - trong bối cảnh an ninh được thắt chặt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel - vẫn ra tận nơi đón tiếp ông bất chấp nguy cơ lộ vị trí.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Pakistan nỗ lực hạ nhiệt cuộc xung đột ở khu vực Trung Đông