Hiện nay, nhiều khu vực trên cả nước ghi nhận nền nhiệt tăng cao kéo dài, thời tiết oi bức khiến nguy cơ say nắng, say nóng ở trẻ em rất dễ xảy ra. Đây cũng là thời điểm học sinh bước vào kỳ nghỉ hè, các hoạt động vui chơi, du lịch, dã ngoại ngoài trời diễn ra thường xuyên hơn, kéo theo nhiều nguy cơ về sức khỏe.

Nhiều người nhầm lẫn giữa sốt và say nóng, say nắng

TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo, trẻ nhỏ là nhóm đặc biệt nhạy cảm với nắng nóng do cơ chế điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, say nắng, say nóng có thể dẫn tới co giật, hôn mê, tổn thương đa cơ quan, thậm chí tử vong.

Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể sẽ tự điều hòa bằng cách giãn mạch và tăng tiết mồ hôi để thải nhiệt. Tuy nhiên, khả năng thích nghi của cơ thể chỉ ở một giới hạn nhất định. Khi trẻ phải tiếp xúc với môi trường nóng quá lâu hoặc vận động cường độ cao dưới nắng gắt, cơ chế điều hòa thân nhiệt có thể bị quá tải.

Lúc này, cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua mồ hôi, dẫn tới rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng. Trẻ có thể xuất hiện tình trạng sốt cao trên 40 độ C, da nóng đỏ nhưng khô, tim đập nhanh, khó thở, buồn nôn, nôn ói, đau đầu dữ dội.

Trong các trường hợp nặng, trẻ có thể rơi vào rối loạn ý thức với các biểu hiện như nói nhảm, kích thích, mất kiểm soát hành vi, co giật hoặc hôn mê. Đây là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp vì nguy cơ tổn thương não và suy đa cơ quan rất cao.

Theo TS.BS Lê Ngọc Duy, nhiều phụ huynh nhầm lẫn giữa sốt thông thường và say nóng nên tự ý cho trẻ uống thuốc hạ sốt. Tuy nhiên, trong say nắng, say nóng, các thuốc như Paracetamol hoặc Ibuprofen hầu như không có tác dụng hạ thân nhiệt.

Xử trí đúng cách để tránh tử vong

Các chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có những biểu hiện sau sau khi hoạt động ngoài trời hoặc ở môi trường nóng bức:

Sốt cao trên 40 độ C

Da nóng đỏ, khô hoặc rất ít mồ hôi

Tim đập nhanh, khó thở

Đau đầu, chóng mặt

Buồn nôn, nôn

Mệt lả, lơ mơ

Co giật hoặc hôn mê

Ngoài say nắng, trẻ cũng dễ gặp tình trạng kiệt sức do nóng. Đây là giai đoạn sớm hơn nhưng nếu không xử trí đúng có thể tiến triển thành say nóng nguy hiểm.

Trẻ bị kiệt sức do nóng thường có biểu hiện da lạnh, nhợt nhạt, vã mồ hôi, hoa mắt, chóng mặt, yếu mệt hoặc ngất xỉu.

TS.BS Lê Ngọc Duy nhấn mạnh, nguyên tắc quan trọng nhất là làm mát cơ thể cho trẻ càng sớm càng tốt đồng thời nhanh chóng đưa trẻ tới cơ sở y tế.

Khi nghi ngờ trẻ bị say nắng, cha mẹ cần:

- Nhanh chóng đưa trẻ vào nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp

- Gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ tới bệnh viện ngay lập tức

- Cởi bỏ bớt quần áo dày, lau người bằng nước mát kết hợp quạt để hạ nhiệt

- Nếu trẻ còn tỉnh, cho uống từng ngụm nước mát, chia nhỏ mỗi 15 phút

- Theo dõi nhịp thở, mạch và thân nhiệt liên tục.

Trong trường hợp trẻ hôn mê hoặc ngừng thở, cần gọi hỗ trợ khẩn cấp và tiến hành hồi sức tim phổi nếu có kỹ năng.

Với trẻ bị kiệt sức do nóng, phụ huynh nên cho trẻ nằm nghỉ ở nơi mát, bổ sung nước sớm và đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá tình trạng mất nước, điện giải.

Cách phòng tránh say nắng cho trẻ trong mùa hè

Để giảm nguy cơ say nắng, say nóng trong những ngày nhiệt độ tăng cao, chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa:

- Cho trẻ mặc quần áo rộng, thoáng, thấm hút mồ hôi.

- Hạn chế cho trẻ vận động ngoài trời trong khung giờ nắng gắt.

- Không để trẻ hoạt động liên tục quá 2 giờ dưới trời nóng.

- Nhắc trẻ uống nước thường xuyên, không đợi khát mới uống.

- Trẻ dưới 6 tháng cần bú mẹ nhiều hơn để tránh mất nước.

- Không cho trẻ ra vào phòng điều hòa và môi trường nóng đột ngột.

- Trang bị mũ, kính, khẩu trang khi ra ngoài.

- Tắm nước mát giúp điều hòa thân nhiệt.

- Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, vitamin để tăng sức đề kháng

Ngoài ra, cha mẹ cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường của trẻ trong mùa hè, nhất là khi trẻ vừa tham gia hoạt động thể lực hoặc đi ngoài trời về.

Đặc biệt lưu ý, không để trẻ một mình trong ô tô. Môi trường kín như ô tô đỗ dưới trời nắng là yếu tố đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ. Nhiệt độ trong xe có thể tăng rất nhanh chỉ sau vài phút dù nhiệt độ ngoài trời không quá cao.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Hà Nội tạo lá phổi xanh kiểm soát ô nhiễm không khí: