Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh tham gia vào nhiều chức năng, trong đó có vận động, động lực và một số quá trình nhận thức. Các neuron giải phóng dopamine tập trung đáng kể tại những vùng của não gọi là thể vân.
Nhóm nghiên cứu sử dụng chụp PET để khảo sát VMAT2, một dấu ấn được sử dụng để đánh giá tính toàn vẹn và mật độ các đầu mút thần kinh giải phóng dopamine.
Nghiên cứu so sánh những người mắc Covid-19 với nhóm đối chứng khỏe mạnh. Kết quả cho thấy mức VMAT2 thấp hơn ở các vùng chính của thể vân ở nhóm từng mắc Covid-19, gợi ý mật độ đầu tận thần kinh dopamine giảm.
Đáng chú ý, mức giảm không giống nhau ở mọi vùng mà có liên hệ với những triệu chứng khác nhau.
Những mối liên hệ này không chứng minh rằng dopamine là nguyên nhân duy nhất gây ra các triệu chứng hậu Covid-19. Tuy nhiên, chúng cung cấp một cơ chế sinh học có thể giải thích vì sao một số người tiếp tục gặp các vấn đề về mệt mỏi, động lực, vận động hoặc nhận thức trong thời gian dài sau khi mắc Covid-19.
Trong công trình trước đó, các nhà khoa học phát hiện dấu hiệu viêm trong não ở người mắc Covid-19, đặc biệt tại những khu vực có nhiều neuron giải phóng dopamine.
Nghiên cứu mới cho thấy chính những khu vực này cũng có mức VMAT2 giảm.
Jeffrey Meyer, nhà khoa học cấp cao tại Brain Health Imaging Centre và tác giả cao cấp của nghiên cứu cho rằng, mối liên hệ giữa hai phát hiện này đáng chú ý vì tình trạng viêm có khả năng gây tổn thương neuron dopamine.
Một trong những điểm đáng chú ý của nghiên cứu là nó gợi ý một hướng điều trị mới. Thay vì chỉ tập trung vào phản ứng miễn dịch hoặc tình trạng viêm, các nhà nghiên cứu có thể xem xét những phương pháp tác động vào hệ dopamine.
Nhóm CAMH cho biết đang lên kế hoạch thử nghiệm lâm sàng nhằm kiểm tra liệu việc điều chỉnh chức năng dopamine có thể cải thiện trí nhớ, động lực và tình trạng mệt mỏi ở người mắc Covid-19 hay không.
Tuy nhiên, PET cung cấp thông tin về một dấu ấn sinh học của hệ dopamine nhưng không trực tiếp cho phép các nhà nghiên cứu đếm số neuron đã chết.
Vì vậy, cụm từ “tổn thương neuron dopamine” trong thông tin của nhóm nghiên cứu cần được hiểu trong bối cảnh bằng chứng hình ảnh và mối liên hệ với triệu chứng, chứ chưa phải bằng chứng cho thấy toàn bộ các neuron dopamine ở người mắc Covid bị tiêu hủy.
Dù vậy, phát hiện này giúp thu hẹp thêm câu hỏi về những gì xảy ra trong não sau Covid-19. Nếu các thử nghiệm tiếp theo xác nhận vai trò của hệ dopamine và tìm được cách can thiệp an toàn, hướng nghiên cứu này có thể trở thành một phần trong nỗ lực phát triển điều trị cho những triệu chứng dai dẳng của Covid-19.
