Phát hiện bất ngờ trong ngôi mộ cổ thời Minh
Tại khu vực núi Ngũ Phong, thành phố Tô Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, một cuộc khai quật khảo cổ đã đưa ra ánh sáng món trang sức quý hiếm có niên đại hàng trăm năm.
Tư liệu của Bảo tàng Nam Kinh xác nhận món trang sức được phát hiện tại ngôi mộ số 14, thuộc khu mộ gia tộc Trương An Vãn, một tiến sĩ dưới triều Minh Hiếu Tông, niên hiệu Hoằng Trị.
Điều khiến các nhà nghiên cứu đặc biệt chú ý là món đồ nhỏ bé được chế tác từ vàng và ngọc, mô phỏng một con ve sầu đang đậu trên chiếc lá. Hiện vật được đặt tên là Kim Thiền Ngọc Diệp, nghĩa là ve sầu vàng trên lá ngọc.
Vẻ đẹp tinh xảo cùng kỹ thuật chế tác đặc biệt khiến món trang sức trở thành một trong những hiện vật tiêu biểu của nghệ thuật kim hoàn thời Minh.
Con ve sầu vàng tinh xảo đến khó tin
Kim Thiền Ngọc Diệp có chiều dài tổng thể khoảng 5,3 cm, nặng 4,65 gram. Dù kích thước nhỏ, từng chi tiết đều được chế tác tỉ mỉ.
Con ve sầu được làm từ vàng có độ tinh khiết khoảng 95%. Phần thân mô phỏng hình dáng tự nhiên, với đôi chân hơi nhấc lên, cánh mở nhẹ và miệng hé như đang phát ra tiếng kêu.
Đáng chú ý, mỗi bên thân có hai lớp cánh. Lớp cánh ngoài dài khoảng 1,7 cm, rộng 0,8 cm, nhưng chỉ dày 0,2 mm. Độ mỏng này cho thấy khả năng xử lý kim loại đáng kinh ngạc của nghệ nhân thời Minh.
Để tạo nên hình dáng sống động, người thợ sử dụng nhiều kỹ thuật như tạo khuôn, dát vàng mỏng, chạm khắc và hàn ghép. Nhờ đó, con ve sầu không mang vẻ cứng nhắc của kim loại mà tạo cảm giác mềm mại, gần giống sinh vật thật. Sự kết hợp giữa độ chính xác và tính thẩm mỹ khiến hiện vật trở thành minh chứng nổi bật cho trình độ kim hoàn Trung Quốc thế kỷ XV.
Chiếc lá ngọc trắng ẩn chứa nghệ thuật chế tác
Không kém phần đặc biệt là chiếc lá nâng đỡ con ve sầu. Theo Bảo tàng Nam Kinh, chiếc lá được chế tác từ ngọc trắng loại tốt của vùng Hòa Điền, Tân Cương.
Lá dài khoảng 5,2 cm, rộng 3,2 cm, dày khoảng 2 mm, có hình dáng hơi lõm và chia thành tám phần.
Trên bề mặt, nghệ nhân tạo một đường gân chính cùng các đường gân phụ. Mặt trước được khắc lõm, trong khi mặt sau tạo những đường nổi tương ứng. Cách xử lý này khiến chiếc lá có chiều sâu, tạo cảm giác chân thực dù được chế tác từ vật liệu cứng.
Đặc biệt, phần viền được mài nhẵn, các đường nét chuyển tiếp mềm mại, giúp ánh sáng phản chiếu tự nhiên. Khi đặt con ve sầu vàng lên trên, hai chất liệu tạo nên sự tương phản nổi bật: sắc vàng rực rỡ kết hợp với màu trắng trong của ngọc. Sự phối hợp hài hòa giữa vàng và ngọc đã tạo nên một tác phẩm nghệ thuật có giá trị thẩm mỹ cao.
Chủ nhân món trang sức là ai?
Một chi tiết đáng chú ý là vị trí phát hiện hiện vật. Kim Thiền Ngọc Diệp được tìm thấy gần phần đầu của người được chôn cất, cùng hai chiếc trâm bạc và bốn món trang sức cài tóc bằng vàng, bạc, ngọc và đá quý. Các hiện vật đi kèm cho thấy đây là một món trang sức dùng để cài trên mái tóc phụ nữ.
Khu mộ thuộc gia tộc Trương An Vãn, nhân vật từng đỗ tiến sĩ dưới thời Minh. Nhóm khảo cổ cho rằng món trang sức thuộc về một người thiếp của Trương An Vãn và có thể dùng nó để thể hiện tình cảm đặc biệt mà ông dành cho người phụ nữ này.
Tư liệu chính thức của Bảo tàng Nam Kinh xác nhận nguồn gốc, vị trí khai quật và công dụng của hiện vật, nhưng không đủ căn cứ để khẳng định chắc chắn câu chuyện tình cảm phía sau. Dù vậy, sự hiện diện của món trang sức quý giá trong mộ phần cho thấy người được an táng từng sở hữu những vật dụng có giá trị cao.
