Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc khẳng định như trên tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, sáng 1/7.

Trình bày Báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình vận hành 3 cấp (Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã).

Tạo nguồn xung lực mới để chính quyền các cấp thực sự kiến tạo phát triển

Đề cập đến kết quả đạt được, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ, sau 1 năm vận hành mô hình mới, kết quả đạt được thể hiện cụ thể trên 6 nội dung:

Thứ nhất, hệ thống các văn bản, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước đã được rà soát, ban hành kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, chất lượng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần quan trọng trong việc bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Trung ương đã ban hành 4 văn kiện; Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành 61 kết luận chỉ đạo. Quốc hội và Chính phủ đã khẩn trương thể chế hoá, sửa đổi Hiến pháp 2013 và hoàn thành khối lượng đặc biệt lớn công việc lập pháp trong thời gian ngắn để triển khai thực hiện; cấp uỷ, chính quyền địa phương ban hành trên 13.400 văn bản để cụ thể hoá triển khai tại địa phương, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy, kết thúc hoạt động cấp huyện và vận hành mô hình hệ thống chính trị, chính quyền địa phương 2 cấp tại các tỉnh, thành phố.

Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền được rà soát, điều chỉnh theo nguyên tắc “một việc - một cơ quan chủ trì - một người chịu trách nhiệm chính”; từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót việc, đùn đẩy, không rõ ai chịu trách nhiệm đến cùng. Việc phân định thẩm quyền giữa Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã rõ hơn, tạo cơ sở để cá thể hóa trách nhiệm, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.

Thứ hai là, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy được tiến hành khẩn trương, đồng bộ, quyết liệt, tạo bước đột phá chiến lược trong việc tinh gọn hệ thống chính trị, mở rộng không gian phát triển và khắc phục triệt để sự cồng kềnh, các tầng nấc trung gian, làm thay đổi căn bản cấu trúc và phương thức vận hành trên mọi phương diện. Sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 xuống còn 34 đơn vị tỉnh, thành phố; từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị cấp xã; kết thúc 696 đơn vị cấp huyện đã góp phần xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và kiến tạo phát triển.

Bộ máy của hệ thống chính trị, các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, lực lượng vũ trang, các cơ quan tư pháp từ Trung ương đến địa phương được tổ chức lại đồng bộ, tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, hướng mạnh về cơ sở, gắn với đổi mới mạnh mẽ, thực chất phương thức hoạt động, nâng cao năng lực thực thi tại các xã. Tình trạng hành chính hóa, cắt khúc được khắc phục, chuyển sang cơ chế điều hành trực tiếp, liên thông Trung ương - tỉnh - xã.

Độ trễ trong quyết định được thu hẹp, trách nhiệm thực thi được cá thể hóa rõ nét, tạo ra nguồn xung lực mới để chính quyền các cấp thực sự kiến tạo, phát triển và phục vụ nhân dân. Cấp xã từng bước thích nghi với mô hình tổ chức mới, năng lực quản trị, thực thi từng bước được nâng lên.

Thứ ba, công tác cán bộ được thực hiện đồng bộ với sắp xếp tổ chức bộ máy. Công tác kiện toàn, bố trí cán bộ sau sáp nhập ở Trung ương và địa phương được thực hiện bài bản, thận trọng, có nhiều đổi mới và tạo sự đồng thuận cao. Đã sắp xếp, bố trí 134 lượt nhân sự diện Trung ương quản lý; kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương thực hiện sáp nhập, gắn với định hướng chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp; đã giải quyết tốt chế độ, chính sách đối với cán bộ dôi dư.

Công tác tuyển chọn, bố trí, sử dụng và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử các chức danh lãnh đạo, quản lý các cấp có nhiều đổi mới, đồng bộ hơn; đặc biệt, lần đầu tiên hoàn thành việc bố trí 100% bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương, chủ tịch Ủy ban nhân dân, chủ nhiệm ủy ban kiểm tra, thanh tra, chánh án tòa án, viện trưởng viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh không là người địa phương.

Cùng với tinh gọn bộ máy, hệ thống quy định về công tác cán bộ đã kịp thời được rà soát, hoàn thiện, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và minh bạch. Việc quản lý biên chế, xây dựng danh mục vị trí việc làm từng bước được triển khai theo mô hình mới. Qua đó, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới.

Thứ tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị phục vụ vận hành hiệu quả mô hình mới. Bộ máy tinh gọn gắn với chuyển đổi số đã tạo bước đột phá, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền “gần dân”. Kết quả, mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%, đặc biệt 89,09% ý kiến ghi nhận cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, phiền hà. Đây là minh chứng thực chất, củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân vào các quyết sách cải cách của Đảng.

Thứ năm, công tác quản lý tài chính, tài sản công và bảo đảm điều kiện vận hành được các cấp ủy, chính quyền triển khai đồng bộ, khẩn trương, tạo nguồn lực vật chất cho mô hình chính quyền 3 cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả. Các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành rà soát cơ sở nhà đất dôi dư, bước đầu chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều cơ sở nhà, đất phục vụ trực tiếp cho cộng đồng và an sinh xã hội theo đúng định hướng của Đảng. Tăng cường bố trí nguồn lực, bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ vận hành chính quyền 3 cấp.

Thứ sáu, đã thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân. Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền 3 cấp trong bối cảnh đối mặt với nhiều thách thức từ thiên tai, biến động kinh tế và áp lực chuyển tiếp khối lượng công việc khổng lồ, hệ thống đã chứng minh được tính ưu việt, tạo ra những xung lực mới thúc đẩy toàn diện kinh tế - xã hội.

Kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm; năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu, đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu của cả giai đoạn 2021 - 2025; quốc phòng, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân ngày càng được nâng cao.

Đặc biệt, đã tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; cuộc bầu cử Quốc hội khoá XVI và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, thể hiện rõ vai trò lãnh đạo của Đảng sự vận hành có hiệu quả của hệ thống chính trị theo mô hình mới.

Khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, quyết liệt của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả đã rất thành công, đạt được những kết quả mang tính đột phá, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, ủng hộ. Dư luận quốc tế đánh giá cao, dù là việc khó, phức tạp, nhạy cảm và chưa từng có tiền lệ. Thực tiễn đã chứng minh bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tư duy vượt trước, mang tầm vóc thời đại của Đảng.

Qua 1 năm vận hành mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn, là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tạo bước chuyển về chất trong quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, gắn phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Bộ máy được tổ chức tinh gọn, hiệu lực, cắt giảm khâu trung gian, tiết kiệm ngân sách phục vụ phát triển, tối ưu hóa không gian kinh tế, xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiềm lực quốc phòng, an ninh. Tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm cấp cơ sở được phát huy.

Các xã, phường, đặc khu từng bước trở thành trung tâm vận hành mới, gần dân, sát dân, giảm thiểu chi phí tuân thủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chuẩn bị tâm thế, khát vọng, hành trang đưa đất nước vững bước phát triển trong giai đoạn tới.

Có thể khẳng định việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy đã tạo chuyển biến lớn về cấu trúc hệ thống chính trị, phương thức lãnh đạo, điều hành và lòng tin của nhân dân. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra hiện nay không dừng ở việc đã sắp xếp xong mà bước vào giai đoạn tiếp tục tinh chỉnh để đạt hiệu quả cao. Do đó, phải thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp hiệu quả, khả thi để đảm bảo mang tính tinh gọn, thực chất hơn, vận hành thông suốt hơn, quyền hạn rõ hơn, trách nhiệm cụ thể hơn, phục vụ nhân dân, doanh nghiệp tốt hơn, hướng mạnh về cơ sở, mở ra không gian, động lực phát triển mới cho đất nước...

Để thực hiện có hiệu quả các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV đề ra, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển mạnh trọng tâm từ “sắp xếp xong” bộ máy sang “vận hành tốt, hiệu quả cao”,

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, toàn hệ thống cần tiếp tục đồng bộ hóa thể chế, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác, bảo đảm bộ máy tinh gọn, thông suốt; quyền hạn, trách nhiệm rành mạch; hướng mạnh về cơ sở nhằm kiến tạo không gian, động lực phát triển mới, phục vụ Nhân dân tốt hơn. Trọng tâm là phân định rõ thẩm quyền liên thông theo mô hình 3 cấp: Trung ương kiến tạo thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp, kiến tạo phát triển.

Trong đó, nhóm giải pháp về tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn mô hình tổ chức. Cụ thể: Khối Đảng cần đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, thiết kế thể chế và kiểm soát quyền lực. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đồng bộ gắn với mô hình chuyển đổi số; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, mối quan hệ công tác của các cấp ủy, tổ chức đảng theo mô hình mới.

Khối Quốc hội, Hội đồng nhân dân: Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng thể chế và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; giữ vai trò kiến tạo thể chế và kiểm soát quyền lực trong mô hình mới; rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật, không để khoảng trống pháp lý, chồng chéo thẩm quyền, bảo đảm yêu cầu vận hành thống nhất, rõ chức năng, rõ nhiệm vụ và rõ thẩm quyền của từng cấp chính quyền. Đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát; thiết lập cơ chế kiểm soát hiệu quả, chia sẻ dữ liệu với Thanh tra, Kiểm toán để hậu kiểm triệt để.

Khối Chính phủ,UBND: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy kiến tạo phát triển đồng bộ với xây dựng và thi hành văn bản quy phạm pháp luật; rà soát, bổ sung, xây dựng, hoàn thiện đồng bộ pháp luật của Nhà nước về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp.

Hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền đồng bộ với bảo đảm nguồn lực, đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh giản thủ tục hành chính phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; chuẩn hóa, số hóa quy trình, hồ sơ; cắt giảm khâu trung gian, thủ tục không cần thiết. Khẩn trương rà soát lại toàn bộ các nhiệm vụ đã phân cấp, ủy quyền cho chính quyền cấp xã, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn và định mức theo hướng hiện đại, đồng bộ và linh hoạt, là công cụ để “khoán việc, phân cấp, phân quyền và giao nguồn lực”, trên cơ sở đó xây dựng Bộ tiêu chí là công cụ để “đo lường, nghiệm thu và giám sát”, bảo đảm chính quyền cấp xã có đủ căn cứ pháp lý để tự chủ thực thi, đồng thời cấp tỉnh có đủ “thước đo” để giám sát, điều hành trực tiếp, xuyên suốt đến tận cơ sở. Chuyển mạnh từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ, địa giới hành chính và quan hệ cấp bậc sang mô hình quản trị hiện đại.

Khối Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội: Sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản để bảo đảm hoạt động của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội hướng mạnh về cơ sở, gần dân, sát dân, trọng dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến Nhân dân, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng của Nhân dân với cấp ủy, chính quyền. Hoàn thiện cơ chế phối hợp bảo đảm thống nhất, xuyên suốt tới cơ sở.

Về nhóm nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn mô hình tổ chức, báo cáo cũng nêu các giải pháp cụ thể, như khối các cơ quan Đảng nghiên cứu hoàn thiện mô hình tổ chức đảng, giữ khung 3 cấp từ Trung ương đến cơ sở; đề xuất định danh lại các tổ chức đảng cấp cơ sở; cho phép điều chỉnh cục bộ cơ cấu tổ chức bên trong đối với những nơi có tính đặc thù, tình hình đặc điểm riêng.

Khối Quốc hội, Hội đồng nhân dân tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực giám sát tối cao và giám sát chuyên đề. Rà soát, sắp xếp, cấu trúc lại các bộ phận bên trong để phù hợp với nhiệm vụ chính trị của từng địa bàn, tiếp tục tinh giản mạnh mẽ các khâu trung gian, hiệu quả thấp.

Khối Chính phủ, Ủy ban nhân dân tiếp tục rà soát toàn diện tổ chức bộ máy từ Trung ương đến cấp xã bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xóa bỏ tổ chức trung gian.

Chính phủ tập trung rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, trọng tâm là tách bạch quản lý nhà nước với cung ứng dịch vụ công và khắc phục chồng chéo, giao thoa tại các lĩnh vực.

Khối Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, thiết lập cơ chế điều hành tập trung, thống nhất, bảo đảm tính trực thuộc của các tổ chức chính trị - xã hội vào Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và bảo đảm các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động theo Luật và Điều lệ của từng tổ chức phù hợp với Điều lệ Đảng; hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo, tạp chí, đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp Trung ương, cấp tỉnh theo các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

"Cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp: Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới; Hoàn thiện vị trí việc làm, quản lý biên chế hiệu quả; tăng cường hạ tầng viễn thông, chuyển đổi số và dữ liệu; xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở dôi dư, hồ sơ, lưu trữ và bảo đảm nguồn lực, điều kiện làm việc; xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực, đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát đồng bộ với phân cấp, phân quyền", Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc lưu ý.

>>> Mời độc giả xem thêm video Những người trẻ tình nguyện phục chế ảnh liệt sĩ: