Thứ 4, 18/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Bác sĩ chỉ cách xử lý nếu bị ngộ độc thủy ngân trong môi trường tự nhiên

BS. Nguyễn Triệu Vũ - Bác sĩ của bạn - 08/09/2019 20:03
Bác sĩ chỉ cách xử lý nếu bị ngộ độc thủy ngân trong môi trường tự nhiên
Trước thông tin cháy kho xưởng của Công ty Cổ phần bóng đèn, phích nước Rạng Đông, nhiều người dân lo sợ thủy ngân phóng thích ra môi trường gây nguy hiểm. Vậy nếu bị ngộ độc thủy ngân sẽ xử lý cách nào?

Nguồn lây nhiễm thủy ngân

Thủy ngân là kim loại xuất hiện tự nhiên trong môi trường do hoạt động của núi lửa, thời tiết, nhất là do con người. Các nhà máy sử dụng than đá, khai thác kim loại, vàng… là nguồn chính phóng thích thủy ngân vào môi trường. Thủy ngân tồn tại dưới nhiều dạng, thủy ngân nguyên tố (hay kim loại) và vô cơ là nguồn gây nhiễm qua tiếp xúc nghề nghiệp; thủy ngân hữu cơ (methylmercury) có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống. Những dạng thủy ngân khác nhau sẽ có mức độ gây độc khác nhau đối với cơ thể.

Lưu ý, ethylmercury cũng là dạng thủy ngân nhưng không gây độc và được dùng với lượng rất nhỏ làm chất bảo quản trong vài loại vaccine và dược phẩm. Còn dạng thủy ngân phenyl (phenylmercury) thường có mặt trong các loại sơn sản xuất từ nhựa mủ, sơn ngoại thất, bả chống thấm, mỹ phẩm dành cho mắt và dụng cụ vệ sinh cá nhân. Phenylmercury xâm nhập vào cơ thể khi hít vào ở dạng hơi, ngấm qua da hoặc qua đường tiêu hóa.

Hiện nay, thủy ngân còn được dùng trong chế tạo bóng đèn, bình thủy, một số loại nhiệt kế, pin… Việc tiếp xúc với thủy ngân diễn ra phổ biến nhất qua đường thức ăn khi tiêu thụ hải sản hoặc thực vật nhiễm độc thủy ngân.

Hiện trường vụ cháy Công ty Rạng đông.

Độc tính của thủy ngân

Thật ra mọi người đều có tiếp xúc và tiêu thụ thủy ngân do nó xuất hiện tự nhiên trong môi trường, tuy nhiên thủy ngân sẽ gây hại nếu tiếp xúc kéo dài hoặc hấp thu lượng lớn. Thủy ngân có nhiều độc tính trên hệ thần kinh, tiêu hóa, miễn dịch, phổi, da… Một khi tiếp xúc với cơ thể, thủy ngân được hấp thụ gần như hoàn toàn vào máu và phân phối tới mọi mô, bao gồm bộ não.

Nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất là thai nhi khi người mẹ tiếp xúc với quá nhiều thủy ngân sẽ gây tổn thương hệ thần kinh của thai nhi, làm trẻ chậm phát triển, rối loạn ngôn ngữ…  Nó cũng truyền qua nhau thai đến thai nhi và não thai nhi. Đối tượng thứ 2 là những người thợ trong các nhà máy than đá, khai thác kim loại, hoặc do ăn nhiều các loại cá, hàu có chứa nhiều thủy ngân. Dấu hiệu đầu tiên của việc nhiễm độc thủy ngân là hiện tượng tê và đau nhói ở môi, ngón tay và ngón chân, gọi là chứng dị cảm (paresthesia).

Chứng bệnh Minamata là một dạng ngộ độc thủy ngân liên quan đến việc nhà máy đổ nhiều chất thải có chứa thủy ngân vào vịnh Minamata (Nhật Bản) và gây nhiễm thủy ngân cho lượng lớn cá và hàu tại đây. Chính người dân đã vô tình ăn phải các loại hải sản này. Ước tính có khoảng 50.000 người bị ảnh hưởng với các di chứng hệ thần kinh như: liệt, lú lẫn, rối loạn thăng bằng…

Triệu chứng khi bị ngộ độc thủy ngân

Việc tiếp xúc với thủy ngân trong thời gian dài dẫn đến run rẩy, mất khả năng điều hòa vận động, thay đổi tính cách, mất trí nhớ, mất ngủ, mệt mỏi, đau đầu, giảm cân, căng thẳng tâm lý và viêm lợi. Các triệu chứng này xảy ra khi một người tiếp xúc với nồng độ thủy ngân trong không khí trên 50 microgram/m3. Tùy thuộc dạng thủy ngân (Hg) gây ngộ độc, khoảng thời gian, cường độ tiếp xúc và một vài điều kiện cơ thể mà biểu hiện lâm sàng ngộ độc khác nhau. Hít Hg nguyên tố và nuốt Hg vô cơ gây ngộ độc cấp, trong khi tiếp xúc với dạng hữu cơ như ăn phải cá chứa Hg thường gây ngộ độc mạn.

Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính. Ảnh minh họa.

Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính. Triệu chứng đầu tiên là sốt do khói kim loại gồm: sốt, ớn lạnh, thở khó. Những triệu chứng khác gồm: viêm miệng, lơ mơ, co giật, nôn ói và viêm ruột. Những triệu chứng này thường dịu đi trong vòng 1 tuần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, diễn tiến nặng hơn như phù phổi cấp, suy hô hấp và tử vong. Ngộ độc mạn do hít thủy ngân gây tam chứng kinh điển: viêm lợi và chảy nước miếng, run giật tay và rối loạn tâm thần kinh. Trẻ thường mất ngủ, hay quên, tâm lý không ổn định, kém ăn, buồn bã.

Nuốt phải thủy ngân vô cơ (điển hình là pin) gây phỏng niêm mạc miệng, đau bụng, buồn nôn, nôn ra máu. Diễn tiến sau đó vài ngày là hoại tử ống thận cấp, gây suy thận, rối loạn nước và điện giải có thể gây tử vong. Ăn thức ăn chứa thủy ngân hữu cơ như cá biển gây ngộ độc mạn, xuất hiện sau nhiều ngày đến nhiều tuần.

Biểu hiện thần kinh là dị cảm, thất điều, suy nhược thần kinh, giảm thính giác, loạn vận ngôn, thu hẹp thị trường, rối loạn tâm thần, run cơ, rối loạn cử động và có thể tử vong. Đặc biệt, rất độc đối với thai nhi có mẹ thường xuyên ăn cá biển chứa nhiều thủy ngân gây sẩy thai, khuyết tật thần kinh, chậm phát triển tâm thần, bại não, biến dạng chi.

Điều trị ngộ độc thủy ngân thế nào?

Điều trị ban đầu ngộ độc Hg tương tự những ngộ độc khác, phải nhanh chóng đánh giá tình trạng hô hấp, tuần hoàn. Loại thải chất độc ở da bằng cách cởi bỏ quần áo bị nhiễm bẩn, rửa da, mắt nếu bị nhiễm. Ngộ độc do nuốt không gây nôn và cũng không rửa dạ dày, do nguy cơ thủng dạ dày và thủng thực quản. Không dùng than hoạt tính do không có tác dụng hấp thụ kim loại. Trường hợp ngộ độc Hg vô cơ cần được truyền dịch ngăn ngừa trụy tim mạch.

Nếu tổn thương niêm mạc hầu họng gây phù nề nhiều, nên đặt nội khí quản để ngăn ngừa tắc nghẽn hô hấp. Khi có triệu chứng toàn thân là chỉ điểm có sự chuyển đổi Hg hữu cơ thành vô cơ trong cơ thể, phải được dùng thuốc giải độc đặc hiệu ngay. Phòng ngừa tốt nhất là giảm thiểu hoặc loại bỏ các sản phẩm có sử dụng thủy ngân như bóng đèn, pin, nhiệt kế. Sử dụng năng lượng sạch như gió, mặt trời thay thế cho than đá. Kiểm soát an toàn thực phẩm.

BS. Nguyễn Triệu Vũ

(Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện quận Thủ Đức)

 
 

 

Theo suckhoedoisong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bỏ quên trẻ trên xe đưa đón học sinh khác việc cha mẹ bỏ quên con trên xe thế nào?

(khoahocdoisong.vn) - Trong cả hai vụ việc bỏ quên trẻ trên xe ô tô đưa đón học sinh ở trường Gateway và trường Đồ Rê Mí, lỗi do quy trình lỏng lẻo đã quá rõ. Nó khác với việc cha mẹ bỏ quên con trên xe gia đình do lỗi trí nhớ.

Giám đốc Công ty Alibaba bị bắt

Nhiều cảnh sát đang phong tỏa trụ sở Công ty địa ốc Alibaba nằm trên đường Kha Văn Cận, quận Thủ Đức, TPHCM.

Hà Nội: Vì sao suối Con Gái bị ô nhiễm?

(khoahocdoisong.vn) - Thời gian gần đây, suối Con Gái chảy qua địa bàn huyện Thạch Thất (Hà Nội) bị ô nhiễm nghiêm trọng. Người dân cho rằng, nguyên nhân là do một số nhà máy ở Khu công nghiệp công nghệ cao Hòa Lạc xả thải.

Interpol truy nã đỏ ông chủ Nhật Cường Mobile Bùi Quang Huy

Bùi Quang Huy - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường) đang nằm trong danh sách bị truy nã đỏ của Interpol.

Đưa 4 phụ nữ 'máu lạnh' vụ 'thi thể trong bêtông' ra thực nghiệm hiện trường

Sau bốn tháng điều tra, bốn phụ nữ liên quan trong vụ án mạng 'thi thể trong bêtông' tại Bình Dương được đưa tới hiện trường để thực nghiệm.

Nhận biết nước mắm làm từ nước lã

(khoahocdoisong.vn) - Nước mắm pha bằng hóa chất và nước lã, nước màu… được đóng chai với tem nhãn bắt mắt, đang đầu độc người sử dụng. Theo các chuyên gia, cách nhận biết duy nhất là không ham rẻ.

NÓNG: Bà Thảo vắng mặt trong phiên tòa ly hôn nghìn tỷ, ông Vũ cho biết không muốn nhắc đến chuyện gia đình

Hôm nay (18/9), TAND cấp cao tại TP.HCM đã tạm hoãn phiên tòa phúc thẩm vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng ông chủ Trung Nguyên sau khi có đơn xin tạm hoãn, vắng mặt của nguyên đơn - bà Lê Hoàng Diệp Thảo.

Mới nhất

Giám đốc Công ty Alibaba bị bắt

Thời sự - Lê Trai-An Huy - 15:30 18/09/2019
Nhiều cảnh sát đang phong tỏa trụ sở Công ty địa ốc Alibaba nằm trên đường Kha Văn Cận, quận Thủ Đức, TPHCM.

Hà Nội: Vì sao suối Con Gái bị ô nhiễm?

Môi trường - Trần Hòa - 15:13 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thời gian gần đây, suối Con Gái chảy qua địa bàn huyện Thạch Thất (Hà Nội) bị ô nhiễm nghiêm trọng. Người dân cho rằng, nguyên nhân là do một số nhà máy ở Khu công nghiệp công nghệ cao Hòa Lạc xả thải.

Phòng khám Nghĩa Trai trị bệnh dạ dày có thực sự hiệu quả?

Nhịp sống doanh nghiệp - PV - 14:50 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Gần đây nhiều bạn đọc Báo KH&ĐS đi khám chữa bệnh dạ dày bằng Đông y đã gửi câu hỏi, thắc mắc đến Báo KH&ĐS về hiệu quả chữa bệnh dạ dày bằng Đông y? Ưu và nhược điểm của phương pháp chữa này, độ tin cậy đạt đến đâu?

Thủ đoạn đen tối của Facebook bị iOS 13 lật tẩy

Công nghệ - Phúc Thịnh - 14:34 18/09/2019
Cập nhật về cách kiểm soát việc thu thập thông tin trên iOS 13 đã phơi bày "mánh khóe" được các công ty sử dụng để theo dõi người dùng.

Interpol truy nã đỏ ông chủ Nhật Cường Mobile Bùi Quang Huy

Thời sự - Nguyễn Dương - 14:20 18/09/2019
Bùi Quang Huy - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường) đang nằm trong danh sách bị truy nã đỏ của Interpol.

Phó Chủ tịch Quảng Nam làm Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH

Thời sự - Y Vân - 14:10 18/09/2019
Ông Lê Văn Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Cục Quản lý Dược cam kết tạo điều kiện để không đứt thuốc điều trị sốt xuất huyết

Khỏe - Tiến Đạt - 14:05 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chiều ngày 16/9, Cục quản lý Dược, Bộ Y tế cho biết, vừa qua nhiều phương tiện thông tin đại chúng có đưa tin về nguy cơ thiếu dịch truyền cao phân tử trong điều trị sốt xuất huyết, nhiều cơ sở điều trị như "ngồi trên đống lửa".

Hai cựu tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội hầu tòa

Pháp luật - Việt Dũng - 13:57 18/09/2019
Cựu tổng giám đốc Lê Bạch Hồng cùng 5 cán bộ Bảo hiểm xã hội Việt Nam bị xét xử với cáo buộc gây thất thoát 1.700 tỷ đồng.

Đưa 4 phụ nữ 'máu lạnh' vụ 'thi thể trong bêtông' ra thực nghiệm hiện trường

Pháp luật - Bá Sơn - 13:50 18/09/2019
Sau bốn tháng điều tra, bốn phụ nữ liên quan trong vụ án mạng 'thi thể trong bêtông' tại Bình Dương được đưa tới hiện trường để thực nghiệm.

Gian lận thi cử Sơn La: Sẽ mở lại phiên tòa vào 15/10

Giáo dục - Nguyên Khôi - 13:38 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Phiên tòa xét xử gian lận thi cử ở Sơn La đã buộc phải hoãn vì quá nửa số người được tòa triệu tập có quyền liên quan, người làm chứng đã vắng mặt. Phiên tòa sẽ được mở lại vào ngày 15/10 tại TAND tỉnh.

Nhận biết nước mắm làm từ nước lã

Khoa học - Hà Bình - 13:36 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nước mắm pha bằng hóa chất và nước lã, nước màu… được đóng chai với tem nhãn bắt mắt, đang đầu độc người sử dụng. Theo các chuyên gia, cách nhận biết duy nhất là không ham rẻ.

ĐH Châu Á vắng bóng trong top 20 của THE

Giáo dục - Nguyên Khôi - 13:35 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tốp 20 bảng xếp hạng đại học thế giới mới nhất do Times Higher Education (THE) - Anh quốc, công bố ĐH châu Á hoàn toàn vắng bóng, trong khi Mỹ có 14 trường.

Doanh nghiệp phản ứng đề xuất tăng thuế với thép cuộn cán nóng

Kinh tế - Hồng Linh - 13:34 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính, Bộ Công thương về đề xuất điều chỉnh thuế suất nhập khẩu ưu đãi thông thường (MFN) đối với thép cuộn cán nóng.

Xuất khẩu gạo “bốc hơi” 300 triệu USD

Kinh tế - Hồng Linh - 13:33 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sản lượng gạo xuất khẩu 8 tháng năm 2019 của Việt Nam dẫu tăng 0,3%, đạt 4,54 triệu tấn, nhưng giá trị thu về chỉ đạt 2 tỷ USD, giảm tới 14,2% so với cùng kỳ năm 2018, tương đương mức giảm gần 300 triệu USD.

EVN lãi 9.076 tỷ, nợ vay hơn 400.000 tỷ đồng

Doanh nghiệp - Đức Vinh - 13:33 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2018 vừa được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công bố, với 338.500 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 14,8% so với năm 2017.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO