Thảo luận ở hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) ngày 30/10, đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) cho biết, suốt thời gian qua, ông theo dõi vụ việc liên quan đến các dự án của Tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội, với hơn 3.900 căn hộ nằm trong phương án dự kiến phá dỡ để xử lý sai phạm.

Không thể để hồ sơ được phê duyệt một đằng, căn hộ đưa ra bán một nẻo

Đại biểu cho biết, luôn đau đáu câu hỏi: Vì sao những vi phạm nghiêm trọng về quy hoạch, trật tự xây dựng, lại có thể diễn ra trong thời gian dài, để rồi hàng nghìn căn hộ được đưa vào giao dịch, người dân bỏ tiền mua, sinh sống nhiều năm, đến khi xử lý lại đứng trước nguy cơ mất nhà?

Tại sao phải mất nhiều năm mới tìm được hướng giải quyết và trở thành nỗi bất an của hàng nghìn gia đình? Người đã vào ở thì thấp thỏm lo âu, người bỏ tiền mua căn hộ thì mòn mỏi chờ được cấp sổ hồng.

Từ thực tế đó, đại biểu Vũ Văn Tiến cho rằng, sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản lần này, bên cạnh việc tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho thị trường phát triển, cần đặc biệt chú trọng thiết kế những quy định chặt chẽ, đủ sức răn đe. Làm sao để chủ đầu tư không muốn vi phạm, không dám vi phạm và không thể vi phạm?

Góp ý cụ thể vào dự thảo Luật, đại biểu Vũ Văn Tiến nhấn mạnh, thứ nhất, phải kiểm soát chặt chẽ ngay từ khi bất động sản được đưa ra bán.

Theo đại biểu, Điều 4 và Điều 19 dự thảo Luật đã quy định việc công khai thông tin và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh. Tuy nhiên, điều băn khoăn là những quy định này đã đủ để ngăn chặn việc chủ đầu tư bán căn hộ không đúng quy hoạch, thiết kế được phê duyệt hay chưa?

Bởi dự án được duyệt có bao nhiêu tầng, số căn hộ, diện tích thế nào đều đã có hồ sơ rõ ràng. Vấn đề là khi chủ đầu tư đưa căn hộ ra bán, vấn đề hậu kiểm diễn ra thế nào? Ai đối chiếu với hồ sơ đó hay không? Nếu số căn hộ đưa ra bán nhiều hơn số được phê duyệt thì phải phát hiện và ngăn chặn ngay, chứ không thể để người dân bỏ tiền mua, vào sinh sống mới tìm cách xử lý.

Đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị hoàn thiện khoản 2 Điều 4 và khoản 4, khoản 5 Điều 19 theo hướng quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu danh mục căn hộ đưa vào kinh doanh với quy hoạch, thiết kế được phê duyệt; công khai những căn hộ đủ điều kiện bán và kịp thời cảnh báo, ngăn chặn giao dịch đối với căn hộ vi phạm.

“Không thể để hồ sơ được phê duyệt một đằng, căn hộ đưa ra bán một nẻo, đến khi xảy ra chuyện thì người mua mới biết mình đã mua phải căn hộ có sai phạm”, đại biểu Tiến nhấn mạnh.

Sai phạm nhỏ nếu không được ngăn chặn từ đầu sẽ tích tụ thành sai phạm lớn

Thứ hai, đại biểu Vũ Văn Tiến cho rằng, phải buộc chủ đầu tư chịu trách nhiệm đến cùng về hậu quả do mình gây ra.

Ông dẫn Điều 5 dự thảo đã quy định các hành vi bị nghiêm cấm; Điều 59 quy định trách nhiệm quản lý nhà nước và cho rằng cần làm rõ hơn trách nhiệm của từng cơ quan khi để xảy ra tình trạng dự án xây dựng sai quy hoạch, sai thiết kế nhưng chủ đầu tư vẫn bán nhà, thu tiền của người dân.

“Sai phạm nhỏ nếu không được phát hiện, ngăn chặn từ đầu sẽ tích tụ thành sai phạm lớn. Càng để kéo dài, hậu quả càng nặng nề, việc xử lý càng khó khăn, phức tạp, nhất là khi đã liên quan đến tài sản có giá trị lớn, là chỗ ở, là “của để dành” của hàng nghìn gia đình sau hàng chục năm tích cóp. Không thể để chủ đầu tư cố tình, thu lợi từ sai phạm, rồi chỉ cần nộp phạt là xong. Nếu làm sai vẫn có lợi, người vi phạm không phải chịu hậu quả thích đáng thì rất khó ngăn chặn những vụ việc tương tự”, đại biểu Vũ Văn Tiến nói.

Ông đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát Điều 5 và Điều 59, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý sai phạm; đồng thời nghiên cứu chế tài đủ nghiêm, có cơ chế thu hồi khoản lợi bất hợp pháp, không để chủ đầu tư tiếp tục hưởng lợi từ những căn hộ vi phạm. Cùng với đó, cần hoàn thiện Điều 13, Điều 15, Điều 18 và các quy định liên quan theo hướng buộc chủ đầu tư phải hoàn trả, bồi thường, bảo đảm khắc phục hậu quả do mình gây ra, nhất là trường hợp công trình buộc phải phá dỡ, ảnh hưởng đến quyền lợi và chỗ ở của người dân.