Phòng Cảnh sát kinh tế, tham nhũng, môi trường (Công an TP Hà Nội) tiếp tục mở rộng điều tra, làm việc với nhiều trường học trên địa bàn thành phố để làm rõ nguyên nhân gần 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn ra thị trường và được tiêu thụ trong trường học. Vậy thực phẩm không đảm bảo sẽ gây nguy hại cho sức khỏe ra sao?
Tác hại kinh hoàng, gây ngộ độc cấp tính
Nói về thực phẩm bẩn đối với sức khỏe, ThS.BS Nguyễn Phương Anh, Giảng viên Bộ môn Dinh dưỡng – An toàn thực phẩm, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch cho biết, các loại thực phẩm kém vệ sinh như ôi thiu, mốc hỏng, rau sống, trái cây lạm dụng thuốc trừ sâu... là những vấn đề được đề cập ngày càng nhiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng trong thời gian gần đây. Đặc biệt gần đây thông tin lợn bệnh được đưa vào làm thực phẩm khiến nhiều người lo lắng.
Thực phẩm không rõ nguồn gốc, số thực phẩm bẩn này được tuồn vào chợ đầu mối, đưa đến các cơ sở chế biến. Với giá thành rẻ, lợi nhuận cao, chế biến, tẩm ướp hóa chất độc hại để từ những thứ tanh hôi, hư thối trở thành những món ăn ngon lành, hấp dẫn…
Trong khi đó, thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra căn bệnh đường tiêu hóa và gây nhiều hệ lụy cho sức khỏe.
Khi chúng ta ăn thực phẩm bẩn, các tác nhân nguy hại từ thức ăn sẽ tấn công hệ thống tiêu hóa khiến niêm mạc đường ruột bị viêm, loét, thương tổn dẫn đến tình trạng đau bụng từng cơn, đi ngoài nhiều lần, tiêu chảy, táo bón, rối loạn phân. Khi thường xuyên ăn loại thức ăn này, bệnh sẽ kéo dài triền miên. Các niêm mạc đại tràng vốn mỏng manh sẽ càng dễ tổn thương hơn.
Hầu hết các bệnh nhân hiện nay, khi gặp những triệu chứng đó đều nghĩ đến việc dùng kháng sinh. Cách điều trị này sẽ giảm ngay các triệu chứng vì kháng sinh đã tiêu diệt toàn bộ hệ vi sinh đường ruột, hại khuẩn cùng lợi khuẩn. Vì thế mà hậu quả là đỡ được vài ngày sau đó lại tái phát.
Thực phẩm bẩn vô cùng nguy hại với sức khỏe người dùng - Ảnh BVCC
Thực phẩm bẩn đặc biệt nguy hiểm vì gây nhiễm độc tiềm ẩn: Nhiễm độc tiềm ẩn là sự nhiễm các chất độc hại dưới ngưỡng có thể gây ra các triệu chứng cấp tính, bán cấp tính; Có thể bị nhiễm liên tục hoặc không liên tục; Có thể sau một thời gian không biết trước sẽ gây ra các bệnh như: Ung thư, các rối loạn chức năng không rõ nguyên nhân, vô sinh, thai dị tật...
Các triệu chứng tương đối điển hình và bệnh nhân cần đến sự can thiệp của bác sĩ:
Biểu hiện rối loạn tiêu hóa: Nôn, tiêu chảy (gồm cả tiêu ra máu), đau bụng.
Biểu hiện rối loạn thần kinh: Rối loạn cảm giác, nhức đầu, mệt lả, hôn mê, liệt chi.
Các rối loạn chức năng khác: Thay đổi huyết áp, bí tiểu… Thời gian lành bệnh (đến khi hết triệu chứng nhưng bệnh nhân chưa thể sinh hoạt và làm việc một cách bình thường).
Người bệnh có thể tự khỏi hoặc khỏi sau điều trị ngắn ngày. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra nhiều lần, nguy cơ tiến triển thành bệnh mạn tính là rất cao. Nguyên nhân có thể là di chứng của ngộ độc cấp hoặc hậu quả của nhiễm độc tiềm ẩn kéo dài. Người mắc bệnh mạn tính thường không khỏi hẳn, chỉ đỡ rồi lại tái phát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Nguy hiểm hơn cả ngộ độc cấp chính là nhiễm độc tiềm ẩn do thực phẩm bẩn. Đây là tình trạng cơ thể bị phơi nhiễm các chất độc hại với liều thấp nhưng kéo dài liên tục.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa thực phẩm bẩn và các bệnh ung thư, đặc biệt là: Ung thư dạ dày; Ung thư đại trực tràng; Ung thư gan; Ung thư tụy…
Các chất như thuốc trừ sâu, aflatoxin trong nấm mốc, nitrit – nitrat trong thực phẩm chế biến… có khả năng gây đột biến tế bào, thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển tế bào ung thư.
Đe dọa thế hệ tương lai
Thực phẩm bẩn không chỉ gây hại cho người đang sử dụng mà còn đe dọa thế hệ tương lai. Nhiễm độc kéo dài có thể dẫn đến giảm chất lượng tinh trùng ở nam giới; Rối loạn rụng trứng ở nữ giới; Tăng nguy cơ vô sinh, hiếm muộn...
Đối với phụ nữ mang thai, thực phẩm bẩn còn có thể gây: Sảy thai, thai lưu; Dị tật bẩm sinh; Trẻ sinh ra nhẹ cân, suy dinh dưỡng. Tử vong có thể xảy ra trong các trường hợp ngộ độc cấp rất nặng, không được cứu chữa kịp thời hoặc do hậu quả lâu dài của nhiễm độc tiềm ẩn dẫn đến bệnh hiểm nghèo.
"Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình cần chú ý đến các thực phẩm ăn hàng ngày. Chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng; Hạn chế tối đa ăn uống tại hàng quán kém vệ sinh; Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, mốc hỏng; Không tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định; Khi có triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài, cần đi khám sớm", ThS.BS Nguyễn Phương Anh khuyên.
Trong những năm gần đây, nhiều vụ việc mất an toàn vệ sinh thực phẩm tại một số trường học đã bị phụ huynh và người dân phát hiện. Đó là tình trạng đưa thực phẩm bẩn (ươn, thối, mất vệ sinh, nhiễm ấu trùng sán…) vào trường học.
Theo thống kê của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), số vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại trường học chỉ chiếm khoảng 3,7% tổng số các vụ ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, ở các vụ ngộ độc tại trường học, số trẻ bị mắc khá đông, hơn nữa các em còn nhỏ, sức đề kháng yếu, nếu bị ngộ độc sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe.
Công an Hà Nội điều tra nhóm đối tượng đưa 300 tấn thịt lợn bệnh ra tiêu thụ - Ảnh Internet
Nguyên nhân để xảy ra ngộ độc trong trường học thường là do khó kiểm soát thực phẩm “đầu vào” tại các trường học; các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn không ngừng gia tăng, nhiều cơ sở quy mô nhỏ, điều kiện cơ sở rất thủ công, khó kiểm soát yêu cầu về an toàn thực phẩm (phương tiện, dụng cụ chế biến, bảo quản, thời gian vận chuyển...).
Bên cạnh đó, các cấp chính quyền địa phương, ban giám hiệu tại các trường học còn chưa sâu sát quan tâm vấn đề này, không nắm rõ hoạt động bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn trên địa bàn.
>>> Mời quý độc giả xem video: Đột quỵ ở người trẻ: Cảnh báo về bệnh lý nguy hiểm