Khoa học & Công nghệ

Vĩnh biệt Anh hùng Lao động Châu Văn Huy, người chế tạo máy điện thoại đầu tiên Việt Nam

AHLĐ Châu Văn Huy là chuyên gia kỹ thuật xuất sắc của ngành bưu chính viễn thông, người đầu tiên chế tạo thành công chiếc máy điện thoại Việt Nam.

Theo thông tin từ gia đình, Anh hùng Lao động Châu Văn Huy, cán bộ tiền khởi nghĩa, nguyên Phó Giám đốc Bưu điện Hà Nội, đại biểu Quốc hội khóa III và IV đã từ trần lúc 22 giờ ngày 3/7/2026, hưởng thọ 103 tuổi.

Hơn bốn thập kỷ gắn bó với ngành bưu điện, ông Châu Văn Huy là nhà quản lý giàu trách nhiệm, một chuyên gia kỹ thuật xuất sắc, người tiên phong nghiên cứu, chế tạo và ứng dụng nhiều giải pháp quan trọng cho hệ thống thông tin liên lạc của Việt Nam. Cuộc đời ông là hành trình bền bỉ cống hiến cho cách mạng, cho sự phát triển của khoa học kỹ thuật và ngành bưu chính - viễn thông nước nhà.

chau-van-huy.jpg
Anh hùng lao động Châu Văn Huy (năm 1962). Ảnh: Gia đình cung cấp.

Trọn đời gắn bó với những mạch nối thông tin của đất nước

Ông Châu Văn Huy sinh ngày 1/1/1924 tại tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế), trong một gia đình có truyền thống hiếu học. Ngay từ nhỏ, ông được học văn hóa và nghề cơ khí, chế tạo.

Sớm giác ngộ cách mạng khi vừa bước vào tuổi thanh niên, ông tham gia Mặt trận đấu tranh giải phóng dân tộc và trở thành cán bộ tiền khởi nghĩa.

Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng và công tác, ông liên tục đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong ngành bưu điện.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông Châu Văn Huy bắt đầu công tác tại Nhà máy Bưu điện Huế với vai trò tổ trưởng, viên chức và công nhân sửa chữa điện báo, điện thoại.

Cuối năm 1946, ông được biệt phái sang Ban Thông tin thuộc Trung đoàn 101 hoạt động trên địa bàn Thừa Thiên Huế và Quảng Trị. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại nhiều địa bàn chiến trường như Nape, Panafao, Ia Khe, Tân Ấp, Hương Khê, Đức Thọ, Hương Sơn, đồng thời công tác tại Ty Bưu điện Hà Tĩnh.

Từ năm 1950 đến năm 1955, ông đảm nhiệm nhiều cương vị tại Bưu điện Liên khu 4 như Trưởng ban, Phó Quản đốc, Thư ký Công đoàn và thành viên Ban Chấp hành Công đoàn cơ quan cấp khu.

Năm 1956, ông được cử sang Thẩm Dương (Đông Bắc Trung Quốc) thực tập chuyên ngành điện thoại. Trở về nước, ông tham gia công trình xây dựng Đài thu phát cùng các chuyên gia Trung Quốc, sau đó được giao nhiệm vụ khôi phục mạng lưới thông tin và đào tạo đội ngũ công nhân quản lý cho Sở Bưu điện Hải Phòng.

Từ năm 1959 đến năm 1967, ông liên tục giữ các vị trí quan trọng trong lĩnh vực kỹ thuật điện thoại, gồm Trưởng Ban quản lý sửa chữa điện thoại, Trưởng phòng Thiết kế kỹ thuật, Phó Đài điện thoại tự động và Trưởng Đài điện thoại tự động Bưu điện Hà Nội. Trong thời gian này, ông cũng được cử sang Bắc Kinh (Trung Quốc) thực tập về điện thoại tự động.

Từ năm 1967, ông giữ chức Phó Giám đốc Bưu điện Hà Nội. Giai đoạn 1970-1975, bên cạnh cương vị này, ông được điều động vào công tác tại chiến trường B2. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Bưu điện Hà Nội cho đến cuối năm 1977.

Từ năm 1977 đến năm 1989, ông công tác tại Tổng cục Bưu điện, lần lượt giữ các chức vụ Phó Vụ trưởng Vụ Điện chính, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Điện chính và Chuyên viên cao cấp. Tháng 9/1989, ông nghỉ hưu theo chế độ, khép lại 44 năm công tác liên tục trong ngành bưu chính - viễn thông.

Chuyên gia kỹ thuật xuất sắc của ngành bưu chính viễn thông

AHLĐ Châu Văn Huy là chuyên gia kỹ thuật xuất sắc, giàu sáng tạo của ngành bưu chính - viễn thông. Cuộc đời ông gắn liền với những bước phát triển đầu tiên của ngành Bưu điện. Ngay từ năm 1955, với tinh thần say mê nghiên cứu và chế tạo, ông đã chế tạo chiếc máy điện thoại để tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bưu điện Liên khu 4.

Năm 1960, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ông nhận nhiệm vụ "Mãi mãi giữ vững thông tin liên lạc". Từ năm 1961, ông liên tục xây dựng thành công các giải pháp và công nghệ giúp hệ thống cáp thông tin liên lạc vận hành thông suốt trên toàn thành phố, nâng số lượng đầu số điện thoại từ 1.000 lên 3.000 rồi 4.200 đầu số, từng bước chuyển đổi từ công nghệ bán tự động sang công nghệ tự động. Ông cũng là người đầu tiên chế tạo thành công chiếc máy điện thoại của Việt Nam.

Năm 1962, bằng tài năng và sự sáng tạo, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động. Khi ấy ông mới 37 tuổi. Trong bản tuyên dương Anh hùng lao động Châu Văn Huy của Nhà nước viết: “Đồng chí Châu Văn Huy đã tiêu biểu cho tinh thần tự lực cánh sinh, tinh thần sáng tạo của giai cấp công nhân trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội”.

Những đóng góp về khoa học - kỹ thuật và quản lý giúp ông được cử tri cả nước tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa III (1964-1971) và khóa IV (1971-1975), đại diện cho khối cán bộ kinh tế, khoa học kỹ thuật, văn hóa, giáo dục và pháp luật. Ông đồng thời là đại biểu Hội đồng nhân dân TP Hà Nội khóa IV (1968-1971).

Với những cống hiến to lớn cho cách mạng và đất nước, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lao động Xã hội chủ nghĩa (1962), Huân chương Lao động hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Ba cùng nhiều bằng khen của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.

Ông Châu Văn Huy có 4 người con gái và một người con trai là Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Trong gia đình, ông luôn là người cha, người ông, người cụ hiền từ, đôn hậu, mẫu mực, nhận được sự kính trọng và yêu thương của các thế hệ con cháu.

Sự ra đi của ông Huy để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, là mất mát của nhiều thế hệ cán bộ ngành bưu chính - viễn thông từng gắn bó, làm việc cùng một nhà kỹ thuật giàu tâm huyết và trách nhiệm.

Theo thông tin từ gia đình, lễ viếng ông Châu Văn Huy được tổ chức từ 9 giờ 30 đến 11 giờ ngày 10/7 tại Nhà tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ truy điệu và đưa tang diễn ra lúc 11 giờ cùng ngày. Ông được an táng tại Nghĩa trang Công viên Vĩnh Hằng, TP Hà Nội.

back to top