Đồ uống nóng có thể gây hại về lâu dài?
Theo daibieunhandan.vn, đồ uống nóng – từ trà, cà phê tới các loại thảo mộc truyền thống – từ lâu là một phần trong nhịp sống thường nhật, mang tính nghi thức cá nhân và đem lại cảm giác ấm áp, dễ chịu. Nhiệt độ pha và phục vụ đồ uống nhằm đảm bảo hương vị tối ưu vẫn là chủ đề gây tranh luận trong giới sành trà – cà phê. Tuy nhiên, một khía cạnh ít được chú ý hơn là tác động của nhiệt độ cao đối với sức khỏe, đặc biệt liên quan tới nguy cơ ung thư thực quản.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tiêu hoá, nguy cơ này không chỉ đến từ nhiệt độ tuyệt đối của đồ uống mà còn phụ thuộc vào lượng chất lỏng nóng được tiêu thụ trong một lần uống và tốc độ uống. Điều đó đặt ra câu hỏi, liệu thói quen gọi “extra hot” (nóng hơn bình thường) khi mua cà phê hay uống liền những ngụm lớn đồ uống nóng có thể gây hại về lâu dài?
Các bằng chứng khoa học hiện nay không cho thấy mối liên hệ giữa đồ uống nóng và ung thư vòm họng. Với ung thư dạ dày, dữ liệu vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa đồ uống rất nóng và ung thư thực quản – cơ quan còn được gọi là ống dẫn thức ăn – đã được ghi nhận.
Ảnh minh họa/Internet
Còn theo PNO, cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) phân loại đồ uống nóng trên 65°C là "có thể gây ung thư cho con người". Tác nhân chính là nhiệt độ chứ không phải bản chất đồ uống. Nguy cơ này tương tự như việc hít phải khói từ bếp củi hoặc ăn nhiều thịt đỏ.
Uống đồ uống quá nóng có thể gây ung thư thực quản - phần ống dẫn thức ăn từ họng xuống dạ dày. Các nghiên cứu cho thấy mối liên hệ rõ rệt giữa thói quen uống đồ uống nóng với căn bệnh này thông qua nhiều tác động khác nhau:
Tổn thương tế bào: Uống đồ uống nóng thường xuyên có thể làm hỏng các tế bào niêm mạc thực quản. Theo thời gian, những tổn thương tích tụ có thể dẫn đến ung thư.
Tăng tốc độ phát triển ung thư: Một nghiên cứu trên chuột cho thấy những con được uống nước nóng 70°C có nguy cơ phát triển các hạch tiền ung thư trong thực quản sớm hơn so với nhóm uống nước ở nhiệt độ thấp hơn.
Làm suy yếu hàng rào phòng vệ: Nhiệt độ cao làm tổn thương lớp bảo vệ của thực quản, khiến nó dễ bị tấn công bởi axit dạ dày trào ngược. Dần dần, những tổn thương mạn tính này có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Các nghiên cứu ở Nam Mỹ, Trung Đông, châu Phi và châu Á đều chỉ ra mối liên kết giữa việc uống đồ uống rất nóng và ung thư thực quản.
Mới đây, một nghiên cứu đăng trên tạp chí British Journal of Cancer, với dữ liệu từ gần nửa triệu người trưởng thành ở Anh cũng đưa ra kết luận tương tự. Theo nhóm tác giả, những người uống từ 8 tách trà hoặc cà phê rất nóng mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư thực quản cao hơn gần 6 lần so với người không có thói quen này.
Uống như thế nào mới an toàn?
Nguy cơ ung thư có thể phụ thuộc vào lượng chất lỏng và cách uống. Tiêu thụ một lượng lớn thức uống nóng trong một lần có thể gây tổn thương thực quản do nhiệt.
Các nhà nghiên cứu đã đo nhiệt độ bên trong thực quản của những người uống cà phê nóng. Kết quả cho thấy kích cỡ ngụm uống có tác động lớn hơn cả nhiệt độ bản thân đồ uống. Một ngụm lớn (20ml) cà phê 65°C có thể làm nhiệt độ thực quản tăng tới 12°C.
Thường xuyên uống ngụm lớn có thể gây tổn thương nhiệt lâu dài và làm hỏng các tế bào. Ngược lại, việc nhấp một ngụm nhỏ cà phê 65°C không gây ra vấn đề sức khỏe lâu dài. Tuy nhiên, việc duy trì thói quen uống nhiều đồ nóng trong nhiều năm có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Nhiệt độ pha chế trà, cà phê thường rất cao, gần bằng nhiệt độ sôi của nước. Theo các chuyên gia, nhiệt độ lý tưởng để thưởng thức cà phê, vừa đảm bảo hương vị vừa an toàn cho sức khỏe, là khoảng 58°C.
Để giảm nhiệt độ đồ uống, bạn có thể áp dụng những cách đơn giản như: Hãy kiên nhẫn đợi đồ uống nguội bớt. Nghiên cứu cho thấy nhiệt độ của đồ uống nóng có thể giảm 10-15°C chỉ trong 5 phút; Khuấy đều đồ uống để làm nguội hoặc thưởng thức từng muỗng; Mở nắp ly cà phê mang đi giúp đồ uống nguội nhanh gấp đôi so với khi đậy nắp; Thêm một chút sữa hoặc nước lạnh cũng là cách hiệu quả để giảm nhiệt độ; Nhâm nhi từng ngụm nhỏ có thể giúp bạn dễ dàng kiểm tra nhiệt độ và hạn chế lượng chất lỏng nóng đi vào thực quản, từ đó giảm nguy cơ tổn thương niêm mạc.
