Tại khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang tiếp nhận, điều trị nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết với diễn biến khác nhau. Đáng lưu ý, những triệu chứng ban đầu của bệnh khá giống các bệnh sốt cấp tính khác, khiến người bệnh dễ chủ quan.
Tưởng hết sốt là khỏi, không ngờ sốc nguy kịch
Anh D.V.T. là một trong những bệnh nhân đang điều trị tại khoa. Trước khi nhập viện, anh khởi phát bằng đau họng, sau đó sốt cao liên tục. Trong 3-4 ngày đầu, nhiệt độ thường xuyên ở mức 39-40 độ C, không giảm đáng kể dù đã sử dụng thuốc hạ sốt. Anh còn đau đầu, buồn nôn và mệt mỏi nhiều.
“Ba, bốn ngày đầu tôi sốt liên tục 39-40 độ C, uống thuốc hạ sốt nhưng không giảm, kèm đau đầu và buồn nôn. Đến ngày thứ tư, nhiệt độ giảm còn khoảng 38-39 độ C nhưng tình trạng đau đầu, buồn nôn vẫn nhiều. Hiện tại nhiệt độ đã xuống khoảng 37,5-37,7 độ C”, anh T. chia sẻ.
Do tình trạng không cải thiện, anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết.
Một trường hợp khác là bà N.T.S., 64 tuổi, ở Hà Nội. Ban đầu, bà nghĩ mình chỉ mắc sốt virus thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, chỉ sau 2 ngày, sức khỏe suy giảm nhanh chóng, bà mệt lả, kèm khó thở, đau đầu và đau mỏi toàn thân. Gia đình lập tức đưa bà đến bệnh viện.
Kết quả xét nghiệm xác định bà mắc sốt xuất huyết. Đáng chú ý, số lượng tiểu cầu của bà S. giảm sâu, chỉ còn 7 G/L, trong khi ở người trưởng thành bình thường thường khoảng 150-450 G/L.
Tình trạng giảm tiểu cầu nghiêm trọng làm tăng nguy cơ xuất huyết, đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi chặt chẽ cả về lâm sàng và các chỉ số xét nghiệm.
Hai trường hợp trên cho thấy sốt xuất huyết có thể biểu hiện và diễn biến rất khác nhau. Những triệu chứng ban đầu như sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, nôn… dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm virus khác. Việc tự nhận định là “sốt virus thông thường” có thể khiến người bệnh bỏ qua thời điểm cần thăm khám.
Ngày thứ 3-7 là giai đoạn cần đặc biệt lưu ý
BSCKII Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cho biết, trong những ngày đầu, người mắc sốt xuất huyết thường có biểu hiện sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, đau nhức 2 hốc mắt, buồn nôn hoặc nôn, có thể kèm các biểu hiện sung huyết.
Tuy nhiên, mức độ sốt không phản ánh đầy đủ nguy cơ diễn biến nặng.
“Khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, một số trường hợp có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm. Lúc này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể dẫn đến thoát huyết tương; trường hợp nặng có thể gây giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp và sốc. Tiểu cầu cũng có thể giảm và người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện xuất huyết”, BS Bình phân tích.
Đây cũng là thời điểm dễ xuất hiện tâm lý chủ quan. Khi nhiệt độ trở về gần bình thường, nhiều người cho rằng bệnh đã khỏi và giảm theo dõi. Thực tế, người bệnh vẫn có thể tiếp tục diễn biến nặng sau khi giảm sốt.
“Khi bệnh nhân bắt đầu đỡ sốt, thậm chí hết sốt, chưa có nghĩa là đã qua giai đoạn nguy hiểm. Trong những ngày đầu sau khi giảm sốt, bệnh vẫn có thể tiếp tục diễn biến nặng, xuất hiện xuất huyết hoặc trụy mạch do thoát huyết tương. Vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan chỉ vì thấy người bệnh đã hết sốt”, BS Bình nhấn mạnh.
Những dấu hiệu cần đi viện ngay
BS Nguyễn Thanh Bình khuyến cáo, người mắc sốt xuất huyết cần đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, đặc biệt vùng gan và thượng vị; nôn nhiều; chảy máu mũi, chảy máu chân răng; nôn ra máu; đại tiện phân đen; kinh nguyệt ra bất thường, ra sớm hoặc số lượng nhiều; mệt lả, vật vã, li bì; tay chân lạnh; khó thở hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào.
Bên cạnh phát hiện sớm và theo dõi sát người bệnh, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng. Trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, các khu vực và dụng cụ chứa nước có thể tạo môi trường thuận lợi cho muỗi Aedes - trung gian truyền virus Dengue - sinh sản.
Người dân cần chủ động loại bỏ dụng cụ chứa nước đọng, đậy kín các vật dụng chứa nước, vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng/bọ gậy và thực hiện các biện pháp phòng muỗi đốt. Người dân cũng có thể chủ động tìm hiểu và tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết theo hướng dẫn, chỉ định phù hợp.
"Sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng diễn biến nặng, nhưng nguy cơ có thể xuất hiện ngay khi người bệnh tưởng rằng mình đã đỡ. Vì vậy, khi sốt kèm đau đầu, đau nhức 2 hốc mắt, đau mỏi người, buồn nôn, nôn hoặc mệt tăng dần, không nên tự mặc định là “sốt virus” và chờ bệnh tự khỏi", BS Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh.
>>> Mời quý độc giả theo dõi video: El Nino mạnh lên nhanh chóng, Việt Nam đối mặt với nắng nóng kỷ lục và hạn hán