Sự thật thú vị về một hành tinh lang thang

Thiên Đăng - (Theo Technice) 09/06/2026 06:47

Khám phá mới về bầu khí quyển của một hành tinh lang thang: những đám mây cát silic và cực quang làm tăng nhiệt độ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Các nhà thiên văn học gần đây đã sử dụng Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) để quan sát một hành tinh lang thang có tên là SIMP-0136, nằm cách Trái đất khoảng 20 năm ánh sáng. Họ bất ngờ phát hiện ra rằng, "hành tinh lang thang" này, vốn không quay quanh một ngôi sao chủ nào cả, lại có hiện tượng đảo ngược nhiệt độ đáng kinh ngạc trong khí quyển và hiện tượng cực quang bí ẩn, mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới cho việc nghiên cứu sự hình thành và tiến hóa của các hành tinh lang thang.

SIMP-0136 có kích thước lớn hơn sao Mộc khoảng 1,2 lần và khối lượng lớn hơn 12,7 lần, và quay cực nhanh, hoàn thành một vòng quay chỉ trong 2,4 giờ. Tốc độ quay cao này cho phép nhóm nghiên cứu quan sát toàn diện những thay đổi trong khí quyển của SIMP-0136. Thông qua các mô hình máy tính phức tạp, nhóm đã phân tích sâu khí hậu và thành phần của hành tinh SIMP-0136, phát hiện ra những hiện tượng vô cùng bất thường.

Bầu khí quyển của hành tinh lang thang SIMP-0136 thể hiện hiện tượng đảo ngược nhiệt độ đáng kinh ngạc và cực quang bí ẩn. Ảnh: @Technice.

Điều bất ngờ lớn nhất là hiện tượng "ngược nhiệt": thông thường, giống như Trái Đất, nhiệt độ khí quyển giảm theo độ cao, nhưng trên SIMP-0136, nhiệt độ lại tăng theo độ cao, đạt trên 1500°C. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng, chính hiện tượng cực quang chiếu sáng trên hành tinh này đã làm nóng tầng khí quyển phía trên, tạo ra sự đảo ngược nhiệt độ ngoạn mục như vậy.

Hơn nữa, những đám mây trên SIMP-0136 bao phủ toàn bộ địa cầu gần như suốt ngày đêm, trái ngược hoàn toàn với lớp mây che phủ không liên tục và thay đổi cục bộ trên Trái đất. Những đám mây này không phải là giọt nước hay tinh thể băng, mà được cấu tạo từ các hạt silicat giống như cát, trông giống như những cơn bão bụi trôi nổi, mang lại cho hành tinh này một vẻ đẹp kỳ ảo.

Nghiên cứu này giúp cộng đồng thiên văn học hiểu sâu hơn về cấu trúc khí quyển, cũng như giúp làm sáng tỏ nguyên nhân đằng sau những thay đổi trong các đám mây khí quyển và các điểm nóng của hành tinh lang thang.

Được biết, các hành tinh lang thang là một nhóm hành tinh khá bí ẩn trong thiên văn học. Những "kẻ phiêu bạt" không quay quanh một ngôi sao chủ nào, chúng có thể là những hành tinh bị hệ sao ban đầu bỏ rơi, hoặc là những vật thể thiên thể nằm giữa các hành tinh và sao lùn nâu. Hiện nay, người ta ước tính có thể có hàng tỷ, thậm chí hàng nghìn tỷ hành tinh lang thang như vậy trong Dải Ngân hà.