Phó Tổng thống Vance ngày 3/9 đã bác bỏ việc sử dụng từ "chiến tranh" để mô tả xung đột giữa Mỹ và Iran, đồng thời tránh dự đoán rằng cuộc xung đột này sẽ kết thúc trước khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới, AP đưa tin.
"Tôi sẽ không gọi cuộc xung đột Mỹ - Iran là chiến tranh. Hiện tại, không có tiếng súng nổ nào", ông Vance nói sau khi được hỏi trong cuộc họp báo của Nhà Trắng về việc liệu giao tranh có thể kết thúc trước khi cử tri bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 3/11 hay không.
Tuyên bố của ông Vance được đưa ra bất chấp việc Tehran tiếp tục trả đũa cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran hồi đầu tuần bằng cách nhắm vào các đồng minh của Washington trong khu vực.
Phó Tổng thống Vance giải thích rằng, Mỹ có "trách nhiệm" thực hiện cuộc tấn công trong tuần này vì Iran tiếp tục nhắm mục tiêu vào các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Nỗ lực của ông Vance nhằm giảm thiểu mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột cho thấy nhiệm vụ khó khăn mà Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền của ông đang phải đối mặt khi cố gắng thuyết phục cử tri Mỹ giữ cho Đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội, ngay cả khi cuộc xung đột đã đẩy giá xăng tăng cao và khiến người tiêu dùng đối mặt với tình trạng lạm phát gia tăng.
15 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz hôm 2/9?
Tại cuộc họp báo hôm 3/9, theo ông Vance, khoảng 15 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 2/9. Trước đó, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết, 17 triệu thùng dầu đã được vận chuyển qua eo biển vào hôm 31/8 với sự hỗ trợ của Hải quân Mỹ.
Theo số liệu được chính quyền Mỹ đăng tải, trước khi chiến sự Mỹ - Iran bùng phát vào cuối tháng 2/2026, khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, theo các công ty độc lập chuyên theo dõi giao thông hàng hải, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước xung đột.
Theo dữ liệu vận tải biển từ công ty Lloyd's List Intelligence, tuần trước có 102 chuyến tàu đi qua và tuần trước nữa có 126 chuyến, so với 130 chuyến trở lên mỗi ngày trước chiến sự.
Trong 28 ngày qua, trung bình mỗi ngày có 5 triệu thùng dầu rời khỏi eo biển, theo TankerTrackers.com. Các ước tính gần đây khác nhau, dao động từ 2 triệu thùng mỗi ngày đến 6 triệu thùng mỗi ngày.
Mỹ cố gắng xoa dịu thị trường biến động
Trong suốt cuộc chiến, Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán (với Iran) hoặc hủy bỏ lời đe dọa hành động quân sự vào phút chót khi thị trường toàn cầu trở nên bất ổn. Và thị trường đã phản ứng nhanh chóng trước những tín hiệu hòa bình công khai hoặc những dấu hiệu tiến triển mà ông đưa ra.
“Chính quyền (Mỹ) vẫn đang thao túng thị trường dầu mỏ”, Rosemary Kelanic, Giám đốc khu vực Trung Đông tại tổ chức Defense Priorities, bình luận về tuyên bố của chính quyền về việc nguồn cung dầu tăng mạnh. “Và dường như họ đang làm điều đó một lần nữa để ngăn giá dầu tăng quá cao, nhằm kéo dài thời gian trước khi giá dầu tăng vọt mạnh hơn”, Giám đốc Rosemary Kelanic nhận định.
Trước việc Iran không chịu nhượng bộ trước chiến dịch quân sự của Mỹ, ông Trump đã lựa chọn phương án hai mũi nhọn, kết hợp áp lực kinh tế với các mối đe dọa leo thang quân sự nếu cần thiết.
Ông Trump liên tục nhấn mạnh rằng chiến dịch do Mỹ và Israel phát động đã gây thiệt hại nặng nề cho hải quân và không quân Iran.
Theo các quan chức Iran, nước này đã chịu tổn thất trực tiếp và gián tiếp lên tới 270 tỷ đô la. Tuy nhiên, Iran đã tìm được đòn bẩy thông qua các cuộc tấn công của họ vào eo biển và căn cứ của Mỹ tại các đồng minh vùng Vịnh.
Iran và Oman gần đây đã tổ chức các cuộc đàm phán để thảo luận về một phương án từng bước nhằm cùng quản lý giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Aaron David Miller, một chuyên gia cấp cao tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, nhận định Tổng thống Trump dường như đã ổn định lập trường trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - tránh quay trở lại cuộc tấn công toàn diện vào Iran và tránh nhượng bộ Tehran về vấn đề eo biển Hormuz.
“Nhà Trắng không muốn một cuộc chiến quy mô lớn, và họ cũng không muốn bị coi là đang nhượng bộ nhiều hơn. Cách tiếp cận mà họ đang áp dụng tránh được cả hai điều đó”, Miller nói.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ - Iran đạt thỏa thuận khung hồi tháng 6/2026
