Ngày 16/11, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) đã long trọng tổ chức Lễ Kỷ niệm 70 năm truyền thống và đón nhận cờ thi đua của Chính phủ.
PGS.TS Ngô Quốc Anh, Trưởng Khoa Toán – Cơ- Tin học, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) xúc động cho hay, lịch sử 70 năm của Nhà trường không chỉ được viết nên bởi những dấu mốc, những con số, những công trình khoa học, hay những thành tựu được ghi nhận, mà còn được viết nên bởi hàng nghìn con người bình dị, những người đã lựa chọn gắn bó, cống hiến và dành một phần quan trọng của cuộc đời mình cho sự nghiệp giáo dục và khoa học.
"Trong số đó có rất nhiều thầy giáo, cô giáo của tôi, những người mẫu mực về nhân cách, uyên bác về chuyên môn và luôn là chỗ dựa cho tôi bất kể khi tôi là học trò hay là đồng nghiệp”, PGS.TS Ngô Quốc Anh xúc động chia sẻ,
Lịch sử được tiếp nối qua các thế hệ: Những người thầy tận tâm, truyền cảm hứng
PGS.TS Ngô Quốc Anh cho hay, ông sinh ra và lớn lên trên vùng đất Tây Nguyên đầy nắng và gió. Nhưng với sự định hướng của bố mẹ, ông đã trở thành học sinh Khối phổ thông chuyên Toán – Tin của Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội.
Sau khi tốt nghiệp năm 2001, ông trở thành sinh viên Khoa Toán - Cơ - Tin học của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) – ngôi trường tiếp nối lịch sử của ĐH Tổng hợp Hà Nội. Rồi cơ duyên tiếp tục đưa ông gắn bó với mái trường này trên một cương vị khác, đó là trở thành cán bộ giảng dạy và nghiên cứu của Khoa.
Sau thời gian học thạc sĩ ở Trường, ông tu nghiệp ở nước ngoài và đã quyết định trở về nước. “Sự lựa chọn không có một chút đắn đo nào về nơi tiếp tục công tác. Đó vẫn là Khoa Toán - Cơ - Tin học, nơi đã nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học và chứng kiến sự trưởng thành của tôi”, ông chia sẻ.
Nhìn lại hành trình 28 năm kể từ ngày bước chân vào Trường, PGS.TS Ngô Quốc Anh cho hay, với ông và nhiều thế hệ cựu học sinh, và sau này tiếp nối nghề thầy tại ngôi trường này, Nhà trường không thuần túy là nơi học tập hay làm việc, mà đã thực sự trở thành một phần của cuộc đời, nơi họ trưởng thành, gắn bó, cống hiến và tìm thấy ý nghĩa trong công việc của mình.
Trong 28 năm qua, ông đã chứng kiến rất nhiều thay đổi. Tuy nhiên, có một điều mà ông cảm nhận luôn được giữ gìn và tiếp nối qua các thế hệ, đó là người học luôn được học tập, dìu dắt và truyền cảm hứng bởi những người thầy, người cô có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết với nghề và luôn đề cao sự nghiêm túc trong học thuật.
Những điều đó được thể hiện qua chất lượng đào tạo, sự trưởng thành và thành công của các thế hệ người học, đồng thời cũng được khẳng định qua những công trình nghiên cứu có giá trị, những giải thưởng khoa học và uy tín học thuật của đội ngũ cán bộ đã đạt được.
“Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi cho rằng điều đáng trân trọng không chỉ là những thành tựu mà Nhà trường đã đạt được, mà còn là tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm với người học và thái độ nghiêm túc đối với công việc đã được các thế hệ cán bộ kiên trì vun đắp.
Câu chuyện của tôi có thể có những nét riêng, nhưng tôi tin rằng trong hơn 600 viên chức và người lao động của Nhà trường, có rất nhiều người cũng có những hành trình gắn bó như vậy. Chính những hành trình ấy, khi được kết nối bởi tình yêu nghề nghiệp và trách nhiệm đã tạo nên bản sắc, góp phần viết nên lịch sử vẻ vang của nhà trường trong 70 năm. Đây cũng là nền tảng để mỗi người tiếp tục phát triển trong chặng đường phía trước”, PGS.TS Ngô Quốc Anh chia sẻ.
Thu hút, giữ chân những nhà khoa học giỏi phải là nhiệm vụ chiến lược, xuyên suốt
PGS.TS Ngô Quốc Anh cho hay, từ trải nghiệm của một người từng là học sinh, sinh viên, học viên rồi trở thành giảng viên và cán bộ quản lý, ông cho rằng, việc phát triển đội ngũ, đặc biệt là thu hút và giữ chân nhân lực khoa học chất lượng cao, đang là thách thức lớn đối với các trường đại học.
Sau những quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, các nhà khoa học có thêm nhiều cơ hội và điều kiện để phát huy năng lực, đóng góp cho đất nước, nhất là trong những lĩnh vực khoa học và công nghệ then chốt. Đồng thời, điều này cũng đặt các cơ sở đào tạo và nghiên cứu trước yêu cầu cạnh tranh ngày càng lớn trong việc thu hút và phát triển nhân lực chất lượng cao.
Khác với thế hệ của ông của hơn 10 năm về trước, các nhà khoa học trẻ ngày nay, sau thời gian học tập, nghiên cứu và tu nghiệp ở nước ngoài, có nhiều lựa chọn hơn trong việc tìm kiếm môi trường học thuật và cơ hội nghề nghiệp phù hợp.
Điều đó đặt ra yêu cầu các trường đại học cần có suy nghĩ nghiêm túc hơn về sức hấp dẫn của môi trường học thuật, về cơ chế phát triển nghề nghiệp và những điều kiện cần thiết để đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ, có thể phát huy tốt nhất năng lực của mình. Thu hút được người tài đã khó, tạo dựng môi trường để họ phát huy năng lực và gắn bó lâu dài còn khó hơn.
Điều đó đòi hỏi các trường đại học phải suy nghĩ nghiêm túc về sức hấp dẫn của môi trường học thuật, cơ chế phát triển nghề nghiệp và những điều kiện cần thiết để cán bộ, nhất là các nhà khoa học trẻ, có thể phát huy tốt nhất năng lực.
“Thu hút được người tài đã khó, tạo dựng môi trường để họ phát huy năng lực và gắn bó lâu dài còn khó hơn”, ông nhấn mạnh.
Bởi lẽ, chất lượng đội ngũ không chỉ quyết định năng lực đào tạo và nghiên cứu khoa học ở hiện tại, mà còn quyết định khả năng kế thừa, sức cạnh tranh và triển vọng phát triển của Nhà trường trong nhiều thập kỷ tiếp theo.
“Điều này càng có ý nghĩa đặc biệt đối với một cơ sở đào tạo và nghiên cứu có tính hàn lâm cao như Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN), nơi cần có sự đầu tư trọng điểm, dài hạn và chấp nhận những rủi ro nhất định từ Nhà nước. Suy cho cùng, muốn làm chủ tri thức và công nghệ, trước hết chúng ta phải có năng lực sáng tạo tri thức mới, mà nền tảng của năng lực đó chính là khoa học cơ bản”, ông chia sẻ.
Theo PGS.TS. Ngô Quốc Anh, mỗi thế hệ cán bộ đều có sứ mệnh và thách thức riêng. Nếu thế hệ đi trước xây dựng, phát triển nhà trường trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, thế hệ hôm nay phải đáp ứng những yêu cầu mới như cạnh tranh quốc tế, đổi mới giáo dục đại học, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Không một cá nhân hay đơn vị nào có thể một mình tạo nên tầm vóc của một trường đại học. Tầm vóc ấy được hình thành từ sức mạnh của cả cộng đồng, từ tinh thần hợp tác, sẻ chia và cùng hướng tới những mục tiêu chung.
70 năm là một chặng đường dài và rất đáng tự hào, nhưng cũng đặt ra một câu hỏi về tương lai: 70 năm tiếp theo, chúng ta mong muốn Nhà trường sẽ trở thành một trường đại học như thế nào?
PGS.TS. Ngô Quốc Anh mong muốn các cấp lãnh đạo có những quyết sách mạnh mẽ, cơ chế thiết thực và hành động cụ thể để mỗi cán bộ phát huy tốt nhất năng lực, trí tuệ và khát vọng cống hiến.
Bởi tiếp nối truyền thống không chỉ là gìn giữ những thành quả các thế hệ đi trước đã tạo dựng, mà còn là trách nhiệm dám đổi mới, mở ra những hướng đi mới và tạo dựng những giá trị mới.
“Đó cũng là cách những người thầy hôm nay tiếp tục trao truyền tinh thần học thuật, trách nhiệm nghề nghiệp và khát vọng cống hiến cho các thế hệ mai sau”, PGS.TS Ngô Quốc Anh chia sẻ.
Bài viết nằm trong loạt bài “Những nhà khoa học, những người thầy” nhằm tôn vinh những tên tuổi đã góp phần làm nên diện mạo và vị thế của khoa học, giáo dục Việt Nam, đồng thời lan tỏa những giá trị mà họ để lại cho các thế hệ hôm nay.