Hơn nửa thế kỷ sau khi rời chiến trường, cụ ông N.D.T (85 tuổi), một thương binh từng chiến đấu tại chiến trường miền Nam, vẫn phải chịu đựng hậu quả nặng nề từ vết thương hỏa khí. Trong một trận đánh, cụ bị đạn súng tiểu liên bắn trúng đầu gối, khiến xương bánh chè bị phá hủy hoàn toàn, kèm tổn thương sâu phần mềm xung quanh.
Điều kiện y tế thời chiến còn nhiều hạn chế khiến vết thương không được xử trí triệt để. Theo thời gian, vùng tổn thương cũ liên tục chảy dịch, đau nhức kéo dài, gây khó khăn trong vận động và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày.
Gia đình đã nhiều lần tìm kiếm các phương pháp điều trị nhưng tình trạng không cải thiện. Sau khi được các chuyên gia đầu ngành tư vấn, người bệnh được đưa đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Qua thăm khám và đánh giá chuyên sâu, các bác sĩ xác định cụ ông bị mất hoàn toàn xương bánh chè, kèm viêm rò mạn tính gân bánh chè do hỏa khí. Đây là dạng tổn thương rất phức tạp, tồn tại nhiều năm, vừa gây viêm mạn tính vừa khiến việc tái tạo chức năng khớp gối gặp nhiều thách thức.
TS.BS Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình - Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, để điều trị dứt điểm tình trạng viêm mạn tính, cải thiện chức năng và chất lượng sống, người bệnh cần trải qua cuộc phẫu thuật phức tạp gồm cắt bỏ toàn bộ mô viêm nhiễm và tái tạo vùng khuyết hổng bằng tổ chức có sức sống tốt.
Do tuổi cao, chuyển vạt tự do có nối mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi vốn không phải là lựa chọn ưu tiên. Dù không mắc bệnh lý nền, chất lượng mạch máu của người bệnh vẫn được dự báo đã suy giảm theo tuổi tác.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện hệ thống mạch máu tại vùng tổn thương đã biến đổi cấu trúc và xơ vữa nghiêm trọng, không thể sử dụng kỹ thuật chuyển vạt cuống liền như dự kiến. Kíp mổ buộc phải chuyển sang phương án khó hơn là cắt rời vạt và thực hiện nối vi phẫu với mạch máu ở vị trí mới dưới kính hiển vi phẫu thuật.
Sau 8 giờ phẫu thuật liên tục với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa, các bác sĩ đã nối mạch thành công, bảo đảm nuôi sống vạt chuyển.
Quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi, mạch máu lưu thông tốt, vùng tổn thương tồn tại hơn 50 năm được xử lý triệt để.
Sau thời gian tập phục hồi chức năng, cụ ông đã có thể đi lại gần như bình thường, chấm dứt tình trạng đau nhức và chảy dịch kéo dài nhiều thập kỷ.
Tổn thương do hỏa khí thường phá hủy cả xương, cơ, gân và mạch máu, để lại nhiều mô sẹo xơ. Nếu không được xử trí triệt để, vùng tổn thương có thể tồn tại ổ viêm mạn tính, hình thành đường dò và chảy dịch kéo dài.
Những trường hợp kéo dài nhiều năm thường cần phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tổ chức viêm kết hợp tái tạo mô bằng các kỹ thuật tạo hình, vi phẫu.
Người có tiền sử chấn thương chiến tranh hoặc chấn thương nặng nếu xuất hiện đau kéo dài, chảy dịch hoặc loét tại vị trí tổn thương cũ cần được khám chuyên khoa ngoại chấn thương hoặc tạo hình để được đánh giá và điều trị kịp thời.
>>> Mời độc giả xem thêm video Bệnh viện Đà Nẵng thực hiện thành công ca ghép tế bào gốc cho bệnh nhân đa u tủy xương:
