Thói quen tự ý mua thuốc y học cổ truyền không rõ nguồn gốc hoặc tin vào các bài thuốc truyền miệng đang đẩy không ít bệnh nhân vào cảnh "tiền mất, tật mang". Đáng báo động hơn, nhằm lừa dối người tiêu dùng, nhiều cơ sở sản xuất chui đã cố tình trộn lẫn tân dược như corticoid hay các chất giảm đau liều cao vào sản phẩm.

Điều này tạo ra phản ứng "hiệu quả tức thì" giả tạo, khiến người bệnh lầm tưởng gặp đúng thầy đúng thuốc, tiếp tục phụ thuộc vào sản phẩm cho đến khi cơ thể phát tác biến chứng nguy hiểm.

Thực tế điều trị tại các bệnh viện tuyến đầu đã ghi nhận nhiều trường hợp trả giá đắt chỉ vì sự chủ quan này.

Mới đây, một người đàn ông 61 tuổi ở Hà Nội đã phải nhập viện điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vì tổn thương gan nghiêm trọng sau khoảng 1,5 tháng tự sử dụng thuốc bắc để chữa đau dạ dày. Kết quả xét nghiệm cho thấy gan bị tổn thương nghiêm trọng. Chỉ số AST lên tới 1.121 U/L, ALT 1.287 U/L, cao hơn 30 lần giới hạn trên của mức bình thường.

Hay trường hợp một nữ bệnh nhân ở Ninh Bình bị ngã, gãy cổ xương đùi, dù được chỉ định can thiệp ngoại khoa nhưng gia đình vẫn nhất quyết xin về để đắp thuốc Nam với hy vọng xương tự lành. Chỉ sau 3 ngày bó thuốc, sức khỏe bệnh nhân suy sụp nhanh chóng khi xuất hiện các triệu chứng sốt cao, huyết áp tăng vọt và men gan biến động thất thường.

Theo thông tin trên VTV, phân tích về những hiểm họa tiềm ẩn từ việc tự ý bó thuốc hay dùng thuốc gia truyền không kiểm định, TS.BS Lưu Danh Huy (Trung tâm Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức cơ sở Ninh Bình) nhấn mạnh, các phương pháp này hoàn toàn không giúp ích cho quá trình liền xương, ngược lại còn dễ gây tổn thương, hoại tử da tại chỗ. Việc bất động không đúng cách trong thời gian dài khiến cơ thể rơi vào trạng thái trì trệ, kéo theo hàng loạt biến chứng ứ đọng, phổ biến nhất là viêm phổi và huyết khối tĩnh mạch chi dưới. Cục máu đông này khi di chuyển lên phổi, tim hoặc não có thể dẫn đến tử vong đột ngột.

Nguy cơ không chỉ dừng lại ở các chấn thương cơ xương khớp. Một bệnh nhân khác sau khi điều trị ổn định đợt đột quỵ đã tự ý mua thuốc Đông y về uống với mong muốn "bổ sung sức khỏe". Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày sử dụng, tình trạng bệnh nhân lập tức chuyển biến xấu, rơi vào nguy cơ kịch phát.

Giới chuyên môn khẳng định, quan niệm "thuốc Đông y hoàn toàn lành tính, dùng sao cũng được" là một sai lầm vô cùng nghiêm trọng. Bất kỳ bài thuốc nào, dù là Đông y hay Tây y, khi đưa vào cơ thể đều phải dựa trên chỉ định khắt khe về thể trạng, tiền sử bệnh lý và sự tương tác với các loại thuốc đang điều trị song song.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân không nên tự ý mua và sử dụng thuốc Đông y, thuốc Nam không rõ nguồn gốc. Khi cần điều trị, người dân nên đến cơ sở y tế được cấp phép để được thăm khám, tư vấn và dùng thuốc đúng cách.

Đông y chỉ an toàn khi được sử dụng đúng chỉ định. Trước những lời quảng cáo trên mạng, sự tỉnh táo của người dùng vẫn là điều quan trọng nhất.

Thiếu tá Chu Phương Khải (Công an tỉnh Cao Bằng) khẳng định: "Người dân không nên tin vào các quảng cáo khẳng định sản phẩm có khả năng chữa khỏi bệnh, điều trị dứt điểm, cam kết hiệu quả tuyệt đối hoặc những nội dung quảng cáo mang tính thần kỳ, không có cơ sở khoa học. Đặc biệt, người dân cần cẩn trọng với những người tự nhận là lương y, bác sĩ khám, chữa bệnh qua điện thoại hoặc mạng xã hội".

PGS.TS. Đỗ Thu Hiền (Trưởng Khoa Bệnh da tổng hợp, Bệnh viện Da liễu Trung ương) cho rằng phải tuyên truyền cho người bệnh khi có bệnh thì phải đi khám bác sĩ và điều trị theo đơn. Khi điều trị theo đơn, người bệnh phải tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ về liều dùng, thời gian sử dụng thuốc; nếu phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường thì phải đi khám ngay.