Không nên “bất động” khi đau khớp gối

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý cơ xương khớp thường gặp, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Bệnh có thể gây đau khi vận động, cứng khớp sau nghỉ ngơi, sưng và hạn chế khả năng đi lại. Nếu không được kiểm soát, triệu chứng có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Theo tư vấn của Khoa Nội Thận - Khớp, Bệnh viện 19-8, một trong những sai lầm thường gặp là người bệnh đau khớp nên hạn chế vận động hoàn toàn. Thực tế, vận động phù hợp là một phần quan trọng trong kiểm soát thoái hóa khớp gối.

Các hướng dẫn điều trị hiện nay khuyến nghị người bệnh duy trì những hình thức vận động phù hợp như đi bộ, đạp xe, bơi hoặc tập dưới nước, kết hợp các bài tập tăng sức mạnh cơ và cải thiện độ linh hoạt. Người bệnh nên bắt đầu từ từ, tăng cường độ từng bước và lựa chọn bài tập phù hợp với tình trạng khớp.

Không nên cố tập khi đau tăng rõ, khớp sưng nhiều hoặc có biểu hiện bất thường. Khi đó, cần giảm mức vận động và trao đổi với nhân viên y tế.

Giảm cân để giảm tải cho khớp

Với người thừa cân hoặc béo phì, kiểm soát cân nặng là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm đau và cải thiện chức năng khớp gối. AAOS khuyến nghị duy trì giảm cân ở người thừa cân, béo phì mắc thoái hóa khớp gối có triệu chứng.

Người bệnh không nên giảm cân quá nhanh hoặc nhịn ăn. Thay vào đó, cần điều chỉnh khẩu phần, tăng hoạt động thể lực phù hợp và duy trì cân nặng hợp lý lâu dài.

Bên cạnh đó, nên hạn chế những tư thế làm tăng áp lực lên khớp như ngồi xổm lâu, quỳ gối, ngồi ghế quá thấp hoặc leo cầu thang liên tục.

Khi lên xuống cầu thang, người bệnh nên bám tay vịn. Có thể áp dụng nguyên tắc: lên bằng chân khỏe trước, xuống bằng chân đau trước để giảm tải cho bên bệnh.

Chườm nóng, lạnh đúng thời điểm

Chườm nóng có thể giúp giảm cảm giác cứng khớp và thư giãn cơ, phù hợp vào buổi sáng hoặc trước khi vận động. Chườm lạnh có thể được sử dụng khi khớp sưng, nóng hoặc đau sau khi vận động quá mức.

Mỗi lần có thể chườm khoảng 15-20 phút. Tuy nhiên, không đặt đá lạnh hoặc nguồn nhiệt trực tiếp lên da vì có thể gây bỏng lạnh hoặc tổn thương da.

Ăn uống lành mạnh, không kỳ vọng “thực phẩm chữa thoái hóa”

Chế độ ăn cân đối giúp kiểm soát cân nặng và sức khỏe tổng thể. Người bệnh nên ưu tiên cá, các loại hạt, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo không bão hòa như dầu ô liu, dầu cải.

Các thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá trích có thể là lựa chọn tốt trong chế độ ăn. Thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, ớt chuông, rau xanh cũng nên được bổ sung đa dạng.

Canxi và vitamin D có vai trò đối với sức khỏe xương. Người bệnh có thể bổ sung thông qua sữa và chế phẩm từ sữa, đậu phụ, cá nhỏ ăn cả xương và các nguồn thực phẩm phù hợp khác.

Tuy nhiên, không có một loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể “tái tạo sụn” hoặc chữa khỏi thoái hóa khớp. Việc sử dụng vitamin, khoáng chất hay thực phẩm bổ sung nên dựa trên nhu cầu thực tế và tư vấn của nhân viên y tế.

Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài

Người bệnh cần thận trọng với các bài thuốc truyền miệng, thuốc đông y không rõ nguồn gốc hoặc tự mua thuốc giảm đau sử dụng kéo dài.

Một số thuốc giảm đau, chống viêm có thể gây tác dụng phụ, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có bệnh lý dạ dày, tim mạch, gan, thận. Vì vậy, thuốc cần được lựa chọn theo tình trạng cụ thể và chống chỉ định của từng người.

Các hướng dẫn điều trị hiện nay cũng ghi nhận vai trò của thuốc chống viêm không steroid bôi ngoài da hoặc đường uống trong một số trường hợp, nhưng phải cân nhắc nguy cơ và chống chỉ định.

Thoái hóa khớp gối là bệnh mạn tính, khi đau kéo dài, sưng khớp, hạn chế vận động ngày càng tăng hoặc đau ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên đi khám để được đánh giá mức độ thoái hóa và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp tại cơ sở chuyên khoa.

CNĐD. Đỗ Văn Khôi (Khoa Nội Thận - Khớp, Bệnh viện 19-8)

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: "Siết chặt luật: Đề xuất cấm toàn diện việc đưa lao động đi làm massage tại nước ngoài"