Nga đang phát triển biến thể mới của tiêm kích tàng hình Su-57 với cấu hình hai chỗ ngồi, mang tên Su-57D, trong nỗ lực gia tăng sức hấp dẫn xuất khẩu của dòng chiến đấu cơ thế hệ 5 này trên thị trường quốc tế.

Theo Military Watch Magazine, phi công thử nghiệm trưởng của chương trình Su-57 cho biết phiên bản hai chỗ ngồi được kỳ vọng sẽ “tăng mạnh nhu cầu xuất khẩu” đối với mẫu tiêm kích tàng hình chủ lực của Nga.

Những hình ảnh đồ họa và dữ liệu kỹ thuật ban đầu cho thấy Su-57D có khoang lái kéo dài với hai phi công ngồi nối tiếp, tương tự nhiều mẫu tiêm kích huấn luyện - chiến đấu hiện đại trên thế giới. Giới quan sát cho rằng đây chủ yếu là bước đi hướng tới khách hàng nước ngoài hơn là nhu cầu nội tại của Không quân Nga.

Trong nhiều năm, một số quốc gia từng quan tâm Su-57 đã bày tỏ mong muốn sở hữu biến thể hai chỗ ngồi nhằm phục vụ huấn luyện, tác chiến phối hợp và điều khiển máy bay không người lái đi kèm. Đây cũng từng là một trong những điểm bất đồng giữa Nga và Ấn Độ trong dự án FGFA trước đây.

Theo các chuyên gia quân sự, cấu hình hai phi công có thể giúp Su-57D đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ phức tạp hơn như tác chiến điện tử, chỉ huy biên đội UAV, tấn công tầm xa hoặc kiểm soát chiến trường số hóa. Xu hướng này tương tự định hướng phát triển của nhiều tiêm kích thế hệ mới trên thế giới.

Su-57 là tiêm kích tàng hình thế hệ 5 đầu tiên của Nga, chính thức đưa vào biên chế từ năm 2020. Máy bay được thiết kế để cạnh tranh với F-35 và F-22 của Mỹ, sở hữu khả năng cơ động cao, bay siêu âm hành trình và mang vũ khí trong khoang thân nhằm giảm phản xạ radar.

Dù vậy, chương trình Su-57 từng gặp nhiều khó khăn do tiến độ sản xuất chậm, chi phí cao và các lệnh trừng phạt công nghệ từ phương Tây. Số lượng Su-57 hiện phục vụ trong quân đội Nga vẫn thấp hơn đáng kể so với các tiêm kích tàng hình Mỹ và Trung Quốc.

Một số nguồn tin quốc tế cho biết Algeria đã trở thành khách hàng nước ngoài đầu tiên của Su-57, trong khi Nga cũng đang tích cực quảng bá dòng máy bay này tại Trung Đông, châu Phi và châu Á. Giới phân tích cho rằng phiên bản Su-57D có thể giúp Moscow tăng sức cạnh tranh trước F-35 của Mỹ và J-35 của Trung Quốc trên thị trường xuất khẩu vũ khí.

Ngoài vai trò huấn luyện, biến thể hai chỗ ngồi còn được đánh giá phù hợp với chiến tranh hiện đại, nơi phi công thứ hai có thể xử lý lượng dữ liệu khổng lồ từ radar, cảm biến và mạng tác chiến hợp nhất. Đây là xu hướng đang được nhiều cường quốc quân sự theo đuổi khi phát triển chiến đấu cơ thế hệ mới.

Tuy nhiên, các chuyên gia phương Tây vẫn đặt câu hỏi về khả năng tàng hình thực sự của Su-57 so với F-35 hay F-22. Một số ý kiến cho rằng thiết kế của Su-57 ưu tiên khả năng cơ động và tầm bay hơn là tối ưu triệt để yếu tố tàng hình radar.

Dù còn nhiều tranh cãi, việc Nga tiếp tục đầu tư phát triển Su-57D cho thấy Moscow vẫn đặt kỳ vọng lớn vào thị trường chiến đấu cơ thế hệ 5 trong bối cảnh cạnh tranh quân sự toàn cầu ngày càng quyết liệt.