Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (HCDC), mùa mưa là thời điểm nhiều bệnh truyền nhiễm gia tăng, trong đó có đau mắt đỏ. Thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều cùng việc tiếp xúc gần tại gia đình, trường học, nơi làm việc tạo điều kiện cho vi rút, vi khuẩn phát tán. Đau mắt đỏ (viêm kết mạc cấp) là tình trạng nhiễm trùng mắt do vi khuẩn hoặc vi rút gây ra, với triệu chứng điển hình là đỏ mắt.
Đau mắt đỏ dễ mắc, dễ lây và có thể thành dịch
Nguyên nhân chủ yếu của đau mắt đỏ là do virus Adenovirus hoặc vi khuẩn như liên cầu, tụ cầu, phế cầu. Bệnh thường gia tăng khi thời tiết chuyển từ nắng nóng sang mưa, môi trường nhiều khói bụi, vệ sinh kém. Bệnh khởi phát đột ngột, thường từ một mắt rồi lan sang mắt còn lại.
Đau mắt đỏ rất dễ lây lan và có thể bùng phát thành dịch. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh qua đường hô hấp, nước mắt, nước bọt, bắt tay; đặc biệt, nước mắt chứa nhiều vi rút. Bệnh cũng có thể lây qua các vật dụng nhiễm mầm bệnh như tay nắm cửa, nút bấm cầu thang, điện thoại, khăn mặt, gối; sử dụng nguồn nước nhiễm bệnh như ao, hồ, bể bơi hoặc thói quen dụi mắt, sờ vào mũi, miệng cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu. Người từng mắc vẫn có thể nhiễm lại sau vài tháng. Mầm bệnh có thể tồn tại trong môi trường vài ngày và người bệnh vẫn có khả năng là nguồn lây khoảng một tuần sau khi khỏi bệnh.
Ngành y tế khuyến cáo không nên chủ quan
Dù phần lớn các trường hợp diễn tiến lành tính, bệnh vẫn gây ra không ít phiền toái cho sinh hoạt, học tập và lao động hàng ngày. Đáng lo ngại hơn, nếu tình trạng kéo dài hoặc xử trí sai cách, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực lâu dài.
Để tránh lây nhiễm, ngành y tế khuyến cáo mỗi người dân cần chủ động nâng cao ý thức vệ sinh cá nhân và môi trường sống. Việc thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi tiếp xúc với vùng mắt hay chăm sóc bệnh nhân, đóng vai trò rất quan trọng. Bên cạnh đó, người dân cần hạn chế thói quen dụi mắt, sờ tay lên mặt và tuyệt đối không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, kính mắt, khẩu trang hay chậu rửa. Trong thời tiết mùa mưa, khi ra đường nên đeo kính bảo vệ, tránh để nước mưa bắn trực tiếp vào mắt; sau khi trở về nhà, cần làm sạch mặt và nhỏ nước muối sinh lý 0,9% để loại bỏ vi khuẩn.
Đặc biệt khi đang có dịch, việc vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý tối thiểu ba lần mỗi ngày, hạn chế tụ tập nơi đông người, tránh đi bơi hay sử dụng nguồn nước ô nhiễm là những biện pháp bắt buộc để tự bảo vệ bản thân. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc, dùng lại đơn của người khác hay áp dụng các phương pháp truyền miệng nguy hại như đắp lá trầu, lá dâu vào mắt. Thay vào đó, bệnh nhân cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được thăm khám, tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ và thực hiện cách ly phù hợp để tránh làm bùng phát dịch bệnh.
