Khám phá - Thể thao

Loài cá độc đáo ở miền Tây có thể leo cây, sống trên cạn

Với đôi mắt lồi trên đỉnh đầu và hai vây ngực khỏe, cá thòi lòi sở hữu những khả năng đặc biệt giúp chúng thích nghi với bãi triều.

Cá thòi lòi là tên gọi quen thuộc dành cho một nhóm cá thuộc phân họ Oxudercinae, họ cá bống (Gobiidae), sinh sống chủ yếu tại các vùng cửa sông, bãi triều và rừng ngập mặn nhiệt đới. Ở Việt Nam, chúng xuất hiện khá phổ biến tại Cần Giờ, Bến Tre, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau. Điểm dễ nhận biết nhất là đôi mắt lồi to nằm trên đỉnh đầu, thân thuôn dài, lớp da ẩm và hai vây ngực phát triển mạnh.

Điều khiến cá thòi lòi trở nên đặc biệt là khả năng hoạt động trên cạn. Khi thủy triều rút, chúng bò trên mặt bùn bằng hai vây ngực khỏe, bật nhảy để di chuyển hoặc leo lên những bộ rễ cây đước, cây mắm. Khác với phần lớn các loài cá, thòi lòi có thể hấp thụ oxy qua da và lớp niêm mạc khoang miệng, hầu khi những bề mặt này luôn được giữ ẩm. Nhờ vậy, chúng có thể rời khỏi mặt nước trong thời gian dài.

kto-tr_mien-tay.jpg

Ảnh: Quốc Lê.

Một đặc điểm thú vị khác là đôi mắt có thể chuyển động linh hoạt, giúp chúng quan sát môi trường xung quanh khi phần lớn cơ thể nằm sát mặt bùn. Cá thòi lòi còn có tập tính đào hang để trú ẩn, tránh kẻ thù và sinh sản. Một số loài xây dựng khoang chứa trứng nằm phía trên mực nước trong hang, tạo môi trường giàu oxy cho trứng phát triển.

Thức ăn của chúng khá đa dạng, bao gồm côn trùng, giáp xác nhỏ, động vật thân mềm và các loài sinh vật sống trong bùn. Khi kiếm ăn, chúng thường di chuyển trên bãi triều, tận dụng khả năng quan sát tốt để phát hiện con mồi.

Ở Việt Nam, cá thòi lòi còn là đặc sản nổi tiếng của vùng đất Cà Mau. Thịt cá săn chắc, có vị ngọt tự nhiên, thường được chế biến thành các món nướng muối ớt, kho tiêu hoặc nấu canh chua.

Không chỉ là một món ăn dân dã, cá thòi lòi còn là minh chứng sinh động cho khả năng thích nghi của động vật trước môi trường sống luôn biến đổi giữa đất liền và biển cả.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.
back to top