Thức dậy đi vệ sinh đột ngột yếu liệt, không nói được

Người bệnh N.Đ.C., trú tại xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ khi thức dậy đi vệ sinh lúc 3h sáng đột ngột xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường: gọi không trả lời, không nói được, không nhận biết người xung quanh và yếu tay chân bên phải.

Nhận thấy tình trạng nghiêm trọng, gia đình lập tức đưa người bệnh đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cấp cứu.

Khi nhập viện, người bệnh tỉnh nhưng đáp ứng chậm, Glasgow 13 điểm, thất ngôn, liệt nửa người phải. Sức cơ tay phải 2/5, chân phải 1–2/5. Các bác sĩ nhanh chóng kích hoạt quy trình cấp cứu đột quỵ và chỉ định chụp hình ảnh chuyên sâu để xác định vị trí, mức độ tổn thương và tình trạng mạch máu não.

Kết quả cộng hưởng từ sọ não cho thấy người bệnh bị nhồi máu não cấp diện rộng bán cầu trái. Hình ảnh dựng mạch xác định tắc hoàn toàn động mạch não giữa trái đoạn M1, mức độ tái tưới máu TICI 0, tức dòng máu gần như không lưu thông qua vị trí tắc.

Đây là tình trạng đột quỵ nặng do tắc mạch máu lớn. Nếu không được tái thông kịp thời, vùng não thiếu máu có nguy cơ tổn thương không hồi phục, dẫn đến di chứng thần kinh nặng hoặc đe dọa tính mạng.

Tái thông mạch máu ở khoảng giờ thứ 4

Ngay sau khi xác định nguyên nhân, người bệnh được chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học, thực hiện trong khoảng giờ thứ 4 kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Sau can thiệp, động mạch não giữa trái được tái thông hoàn toàn, đạt TICI 3 - mức tái thông tối ưu trong điều trị can thiệp đột quỵ nhồi máu não.

Tình trạng lâm sàng cải thiện nhanh. Người bệnh tỉnh táo, bắt đầu nói được, sức cơ tay chân phải phục hồi rõ rệt so với thời điểm nhập viện.

Sau can thiệp, người bệnh được chuyển về Khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh – Đột quỵ để tiếp tục điều trị và theo dõi sát. Chỉ sau 4 ngày, người bệnh đã có thể sinh hoạt bình thường, đủ điều kiện xuất viện và không ghi nhận di chứng thần kinh.

ThS.BS Nguyễn Minh Đức, Khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh – Đột quỵ, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết, khi mạch máu não bị tắc, các tế bào thần kinh tại vùng não thiếu máu có thể nhanh chóng bị tổn thương và chết. Vì vậy, người bệnh được đưa đến cơ sở y tế càng sớm thì cơ hội tái thông mạch máu, hạn chế tổn thương não và phục hồi chức năng càng cao.

Với đột quỵ nhồi máu não do tắc mạch lớn, thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch thường được cân nhắc trong cửa sổ điều trị phù hợp, trong đó mốc kinh điển là 4,5 giờ đầu ở những người bệnh đủ điều kiện.

Can thiệp lấy huyết khối cơ học có thể được thực hiện trong 6 giờ đầu và ở một số trường hợp được lựa chọn phù hợp có thể mở rộng đến 24 giờ dựa trên các tiêu chí lâm sàng và hình ảnh học.

Người dân tuyệt đối không tự ý cho người bệnh đột quỵ uống thuốc, cạo gió, châm cứu hoặc chờ triệu chứng tự hồi phục. Những việc này có thể làm chậm quá trình cấp cứu, khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội điều trị trong thời gian tối ưu.