Ngày 14/11, cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng thông tin, vừa hoàn tất điều tra, chuyển hồ sơ đến Viện kiểm sát nhân dân thành phố đề nghị truy tố Nguyễn Văn Tài (sinh năm 1988, trú tại tổ dân phố Cập Thượng 2, phường Nam Đồng) về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo khoản 1 Điều 317 Bộ luật Hình sự.

Biết có hại cho sức khỏe vẫn sử dụng

Trước đó, ngày 25/6/2026, Đội 3 - Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố kiểm tra cơ sở sản xuất riềng xay do Tài làm chủ tại tổ dân phố Cập Thượng 2, phường Nam Đồng. Lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 1.084 kg riềng xay thành phẩm đã đóng gói chờ đưa đi tiêu thụ và 7,8 kg chất vàng O (Auramine O) cùng máy móc, dụng cụ sản xuất.

Kết luận giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an xác định mẫu riềng xay thành phẩm có chứa vàng O. Đây là chất nhuộm màu công nghiệp, không thuộc danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm. Số riềng xay bị thu giữ được định giá 27,1 triệu đồng.

Tại cơ quan điều tra, Tài khai nhận, biết Vàng O là chất không được phép dùng trong sản xuất thực phẩm, có hại cho sức khỏe người sử dụng. Tuy nhiên, để riềng xay có màu vàng bắt mắt, không bị thâm đen, dễ tiêu thụ, Tài vẫn pha chất này với nước nghệ rồi xay cùng riềng, đóng túi bán cho các đầu mối nhỏ lẻ và người tiêu dùng tại chợ.

Trước đó, hồi tháng 2/2026, kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất riềng xay của hộ gia đình ông Nguyễn Văn Vinh (50 tuổi, trú tại xã Mỹ Thái, tỉnh Bắc Ninh), lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ gần 2 tấn riềng xay thành phẩm có chứa các chất hóa học không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm và một số loại hóa chất liên quan phục vụ việc sản xuất.

Ăn ít nhưng kéo dài, vàng O âm thầm đầu độc cơ thể

Trao đổi với phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống về tác hại của hóa chất này, GS.TS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm- Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, vàng O vốn là hóa chất công nghiệp dùng để nhuộm vải và làm vôi ve quét tường trong xây dựng. Đây là chất độc hại đối với cơ thể, bị cấm tuyệt đối trong chế biến thực phẩm, thậm chí ngay cả trong chăn nuôi cũng không được phép sử dụng nhằm tránh nguy cơ tồn dư gây hại cho sức khỏe con người.

Theo GS.TS Nguyễn Duy Thịnh, việc ăn phải thực phẩm chứa vàng O có thể gây ra cả hai tình trạng là nhiễm độc cấp tính và nhiễm độc trường diễn.

Với nhiễm độc cấp tính: Khi hấp thụ một lượng lớn, người ăn sẽ xuất hiện ngay các triệu chứng như đau bụng, đau rát cổ họng, nôn mửa, tiêu chảy, chóng mặt... Đặc biệt, chất này cực kỳ nguy hại đối với trẻ em và phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, do triệu chứng bộc lộ tức thì nên người bệnh dễ nhận biết để xử trí kịp thời như kích nôn, tống tháo hoặc đến cơ sở y tế giải độc, nhờ đó ít để lại di chứng nặng nề.

Với nhiễm độc trường diễn: Đây mới là mối nguy khó lường nhất. Khi vàng ô được trộn vào các loại gia vị như bột nghệ, riềng xay, người dân thường tiêu thụ một lượng gia vị nhỏ nhưng kéo dài từ ngày này qua ngày khác. Hóa chất sẽ âm thầm tích tụ, phá hủy gan và các cơ quan nội tạng mà không có biểu hiện rõ ràng. Đến khi phát bệnh, ngay cả bác sĩ cũng rất khó chẩn đoán nguyên nhân hay tìm hướng loại trừ độc tố do bệnh nhân không hề biết mình đã phơi nhiễm vàng ô suốt thời gian dài.

"Dù gây hại theo cách nào, vàng ô đã nằm trong danh mục cấm thì tuyệt đối không được phép đưa vào thực phẩm. Bất kể sử dụng với liều lượng ít hay nhiều, đây đều là hành vi vi phạm pháp luật, cần phải trừng trị nghiêm minh để ngăn chặn hiểm họa cho cộng đồng", ông Thịnh nhấn mạnh.

Vị chuyên gia cũng chỉ ra thực tế đáng lo ngại là người tiêu dùng gần như không thể nhận biết chất vàng ô bằng mắt thường hay vị giác. Khác với đồ ăn quá mặn, quá chua hay nhiều dầu mỡ mà giác quan dễ dàng cảm nhận, hóa chất độc hại này khiến người mua rơi vào thế bị động, "nhắm mắt ăn phải" mà không hay biết.

Lý giải nguyên nhân vàng ô đã bị cấm từ lâu nhưng vẫn len lỏi trên thị trường, GS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng mấu chốt nằm ở bài toán lợi nhuận. Trong khi các loại phụ gia thực phẩm an toàn, được phép sử dụng trong thực phẩm, nhập khẩu từ nước ngoài có giá thành cao thì vàng ô lại rất rẻ, chỉ cần dùng một lượng cực nhỏ đã tạo được màu sắc rực rỡ, bắt mắt. Dù cơ quan chức năng có chủ trương kiểm soát từ gốc và cấm buôn bán, nhiều tiểu thương vẫn cố tình lén lút giao dịch và bất chấp sức khỏe người tiêu dùng để trục lợi.