Thời gian gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội như Shopee, TikTok, Facebook, Zalo đã mở ra kênh phân phối hàng hóa tiện lợi, nhưng đồng thời cũng bị nhiều đối tượng lợi dụng để kinh doanh hàng giả, hàng nhái. Sự bùng nổ của các hành vi gian lận trên không gian mạng không chỉ thách thức công tác quản lý nhà nước mà còn gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho xã hội.

Bóc trần thủ đoạn lừa đảo tinh vi

Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện, xử lý hơn 30 vụ việc liên quan đến gian lận thương mại trực tuyến, trong đó liên tiếp triệt phá nhiều đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn với thủ đoạn hết sức tinh vi. Điển hình như vụ án xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp bị Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố ngày 27/05/2026 đối với các đối tượng; lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 4.000 sản phẩm quần áo, túi xách giả mạo các thương hiệu cao cấp như Louis Vuitton, Dior, Gucci với tổng trị giá bán ra hơn 30 tỷ đồng qua các kênh Facebook, TikTok, Zalo và giao hàng bằng dịch vụ chuyển phát nhanh để né tránh tiếp xúc trực tiếp.

Trước đó, ngày 21/03/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã đồng loạt khám xét 7 địa điểm tại Thanh Hóa và Hà Nội, triệt xóa đường dây sản xuất, sang chiết nước hoa giả; thu giữ hơn 650 chai nước hoa thành phẩm, 1.500 lọ chiết cùng 620 lít dung dịch hóa chất. Điều tra cho thấy, từ năm 2023 đến năm 2025, các đối tượng đã trốn thuế hơn 15,5 tỷ đồng khi nhập nguyên liệu chính ngạch nhưng để ngoài sổ sách, sau đó lập xưởng sản xuất và chỉ tính riêng từ tháng 05/2025 đến tháng 03/2026, nhóm này đã thu lời bất chính gần 500 triệu đồng từ việc chạy quảng cáo, tối ưu gian hàng để bán nước hoa giả trên sàn Shopee.

Các viên hoàn An Cung giả được các đối tượng rao bán trên mạng xã hội. Ảnh: baochinhphu.vn.

Đáng lo ngại hơn, trong vụ án sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả vừa bị phát hiện gần đây, các đối tượng đã phân phối viên hoàn An Cung giả làm chủ yếu từ bột mì, hóa chất và chất tạo màu, quảng cáo là hàng xách tay Hàn Quốc, Trung Quốc phòng trị đột quỵ; dù chi phí sản xuất chỉ khoảng 105.000 đồng/hộp nhưng bị thổi giá lên tới gần 3 triệu đồng/hộp khi đến tay người tiêu dùng, dẫn đến việc công an đồng loạt khám xét 8 địa điểm, thu giữ 10.000 hộp An Cung cùng hơn 1 triệu viên hoàn giả.

Cũng từ quá trình điều tra mở rộng vụ án An Cung giả này, lực lượng chức năng đã đấu tranh triệt phá vụ sản xuất mỹ phẩm giả lớn nhất từ trước đến nay tại Thanh Hóa do Nguyễn Thanh Phương Tuyền cầm đầu dưới vỏ bọc Công ty TNHH Sản xuất Dược mỹ phẩm Tami Natural Home (Tây Ninh), thu giữ gần 20 triệu sản phẩm thuộc 64 mã hàng giả với tổng khối lượng nguyên liệu, máy móc hơn 1.000 tấn được đóng gói tinh vi bằng dây chuyền hiện đại khiến người tiêu dùng không thể phân biệt bằng mắt thường.

Hệ lụy nghiêm trọng và giải pháp quản lý

Những chiêu trò lừa đảo trên gây ra vô số hệ lụy tiêu cực cho nền kinh tế và đời sống xã hội. Trước hết, người tiêu dùng chịu thiệt hại nặng nề về tài chính khi bỏ ra số tiền lớn để nhận lại sản phẩm kém chất lượng, thậm chí gặp nguy hiểm trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng khi sử dụng các loại thuốc, thực phẩm chức năng hay mỹ phẩm giả chứa hóa chất độc hại.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh chân chính, hàng giả làm tổn hại nghiêm trọng uy tín thương hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng trên thị trường. Ở góc độ quản lý nhà nước, các giao dịch ảo và dòng tiền trôi nổi gây thất thu thuế lớn, đồng thời tạo ra áp lực rất lớn cho lực lượng chức năng trong việc truy vết và xử lý vi phạm.

Để ngăn chặn tình trạng này, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) đã bổ sung các quy định chặt chẽ, buộc người bán trên các nền tảng trực tuyến phải xác thực danh tính, công khai thông tin chất lượng, sử dụng tài khoản thanh toán chính chủ và cung cấp giấy tờ chứng minh điều kiện kinh doanh. Bên cạnh sự vào cuộc của pháp luật, người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác trước các chiêu trò xả kho, sale sâu, ưu tiên lựa chọn cơ sở uy tín có hóa đơn rõ ràng và chủ động tố giác vi phạm để góp phần làm sạch môi trường kinh doanh số.