Trao đổi với Tri thức và Cuộc sống, GS.TSKH Vũ Hoàng Linh, Bí thư Đảng ủy Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội); Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam (Hội thành viên thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) khẳng định, Việt Nam không thiếu những tài năng Toán học. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất ở việc tạo ra các điều kiện cần thiết cho học tập và nghiên cứu.

Việt Nam không thiếu những tài năng toán học…

GS.TSKH Vũ Hoàng Linh khẳng định, Việt Nam không thiếu những tài năng toán học ở bậc trung học. Điều này đã được chứng minh qua thành tích rất tốt của chúng ta trong các kỳ thi toán học quốc tế.

Tuy nhiên, để những học sinh giỏi toán ở bậc phổ thông tiếp tục phát triển và trở thành lực lượng nòng cốt xây dựng nền toán học Việt Nam, rất cần một hệ thống đào tạo chất lượng ở bậc đại học, từ cử nhân đến tiến sĩ, và cả các chương trình sau tiến sĩ cho các nhà khoa học trẻ.

“Thách thức lớn nhất trong đào tạo tiến sĩ Toán học hiện nay nằm ở việc tạo ra các điều kiện cần thiết cho học tập và nghiên cứu, bao gồm điều kiện cơ sở vật chất và điều kiện học thuật. Chúng ta cần tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất để họ có thể yên tâm học tập và nghiên cứu”, GS.TSKH Vũ Hoàng Linh cho hay.

Theo ông Linh, các chương trình nâng cao chất lượng trong khoa học cơ bản, đặc biệt là Toán học, có thể chưa mang lại những kết quả ứng dụng trực tiếp ngay lập tức, bởi nghiên cứu khoa học cơ bản mang tính dài hạn. Tuy nhiên, về lâu dài, chắc chắn sẽ có ý nghĩa rất lớn, mang lại những ứng dụng quan trọng, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước.

Bên cạnh kinh phí, một yếu tố rất quan trọng khác là các nghiên cứu sinh được hướng dẫn bởi những giáo sư và nhà khoa học xuất sắc. Điều này không chỉ giúp người học tiếp cận với những định hướng nghiên cứu đúng đắn mà còn tạo ra môi trường học thuật chất lượng cao, nơi các nghiên cứu sinh có thể phát triển tư duy khoa học, năng lực nghiên cứu độc lập và khả năng hội nhập với cộng đồng khoa học quốc tế.

Giải bài toán đào tạo nhân lực Toán học chất lượng cao

GS.TSKH Vũ Hoàng Linh cho hay, thỏa thuận hợp tác giữa Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (VNU-HUS) và Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) được kỳ vọng sẽ phần nào giải quyết những trăn trở lâu nay trong đào tạo tiến sĩ Toán học, thông qua việc xây dựng môi trường học thuật chất lượng cao và cơ chế hỗ trợ đặc thù cho nghiên cứu sinh.

Chương trình phối hợp đào tạo tiến sĩ nhóm ngành Toán học sẽ có những cơ chế đặc thù, đột phá như cấp học bổng, hỗ trợ sinh hoạt phí, hỗ trợ chuyên môn và tạo điều kiện nghiên cứu tương xứng môi trường học thuật tiên tiến.

“Đây là một mô hình hợp tác hiệu quả giữa trường đại học và viện nghiên cứu với sự tài trợ kinh phí từ các nguồn lực xã hội hóa, cụ thể là Quỹ Giáo dục Việt Nam, góp phần đào tạo đội ngũ nghiên cứu trình độ cao, có năng lực hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học và công nghệ của đất nước trong giai đoạn mới”, GS Vũ Hoàng Linh cho hay.

Bên cạnh đó, theo GS Linh, việc phát triển chương trình cử nhân khoa học tài năng Toán học với sự tham gia trực tiếp của các nhà khoa học hàng đầu cũng thể hiện sự quan tâm đặc biệt trong việc phát hiện, bồi dưỡng và phát triển nhân tài ngay từ sớm.

“Đặc biệt, Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2021- 2030 sẽ được triển khai, qua đó góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học cơ bản”, ông Linh nhấn mạnh.