Lợi thế cạnh tranh về giá của thương mại điện tử đang dần biến mất khi chi phí vận hành trên các nền tảng tăng phi mã, thậm chí có trường hợp chiếm tới 50% giá trị sản phẩm. Để bảo vệ biên lợi nhuận, hàng loạt nhà bán hàng buộc phải chọn giải pháp nâng giá hoặc cắt giảm tối đa các chương trình ưu đãi. Thực trạng này dần xóa bỏ đặc quyền "mua sắm giá rẻ" vốn là đòn bẩy tăng trưởng cốt lõi của ngành mua sắm trực tuyến trong nhiều năm qua.

Là người thường xuyên săn mỹ phẩm và quần áo trên các sàn thương mại điện tử, chị Nguyễn Ngọc Diệp (Hà Nội) cho biết nhiều năm nay, cô luôn duy trì thói quen "săn" sale vào các khung giờ đêm hoặc những dịp lễ lớn để tiết kiệm chi phí.

Theo chị Ngọc Diệp, để mua được sản phẩm với mức giá ưu đãi, người tiêu dùng phải đầu tư nhiều thời gian để theo dõi chương trình, tìm mã giảm giá và so sánh giữa các gian hàng. Trong các đợt khuyến mãi lớn, người mua hàng thường phải thức đến nửa đêm để "săn" mã hoặc đặt hàng ngay khi hệ thống mở bán.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, chị liên tục nhận được thông báo từ các đối tác bán hàng về xu hướng điều chỉnh tăng giá do chi phí vận hành trên sàn tăng mạnh. Chị chia sẻ, nếu giá bán trên các sàn không còn chênh lệch đáng kể so với phương thức mua sắm truyền thống, việc mất thời gian chờ đợi và săn tìm các mã giảm giá sẽ không còn giá trị.

Ghi nhận thực tế từ các nền tảng lớn như Shopee và TikTok Shop cho thấy, tổng chi phí vận hành cơ bản (gồm phí cố định, phí giao dịch, phí thanh toán và các gói hỗ trợ) hiện đã chiếm từ 21,8% đến 33,8% doanh thu mỗi đơn hàng.

Đối với các ngành hàng có biên độ cạnh tranh cao, nếu cộng gộp chi phí marketing, nhân sự, bao bì và tỷ lệ hoàn hàng, chi phí thực tế có thể chạm ngưỡng 40-50% giá trị sản phẩm. Áp lực này càng đè nặng khi người bán phải hoàn thiện các nghĩa vụ pháp lý mới về thuế, hóa đơn và định danh tài khoản.

Trước bài toán chi phí, nhiều chủ gian hàng đang buộc phải tính đến phương án tăng giá bán từ 3-5% hoặc cắt giảm các chương trình giảm giá để bảo toàn biên lợi nhuận. Xu hướng này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng, đồng thời thu hẹp đáng kể khoảng cách giá giữa hàng hóa trực tuyến và hệ thống phân phối truyền thống như siêu thị hay đại lý.

Chị Phương Anh, chủ một thương hiệu quần áo trực tuyến tại TP HCM cho biết, trước đây tổng chi phí vận hành trên các sàn thương mại điện tử chỉ chiếm khoảng 10-15% doanh thu mỗi đơn hàng. Tuy nhiên, sau hàng loạt đợt điều chỉnh từ phía nhà đài, tỷ lệ này đã tăng lên đáng kể.

Theo chị Phương Anh, dù các chiến dịch siêu sale giúp cửa hàng bùng nổ về số lượng đơn, nhưng khi đối soát dòng tiền vào cuối tháng, phần lớn doanh thu thực tế đều bị bào mòn để chi trả cho các loại phí sàn, phí quảng cáo và hỗ trợ vận chuyển. Áp lực này càng nặng nề hơn khi tỷ lệ hủy đơn giữa chừng hoặc hoàn hàng sau khi giao thất bại tăng cao, khiến chi phí logistics đảo chiều gánh nặng lên vai người bán.

Biên lợi nhuận của cửa hàng trước đây thường duy trì ổn định ở mức 15-20%. Thế nhưng hiện tại, sau khi khấu trừ toàn bộ chi phí cố định, phí dịch vụ sàn, khấu hao bao bì và tỷ lệ hoàn hàng, lợi nhuận thực tế đã bị bào mòn mạnh. Chị Phương Anh cho rằng, nếu không sớm điều chỉnh tăng giá bán, việc duy trì bộ máy kinh doanh trong bối cảnh hiện nay là bài toán vô cùng nan giải.

Để duy trì năng lực cạnh tranh về giá, xu hướng chuyển dịch kênh bán hàng đang diễn ra mạnh mẽ trong nhóm nhà bán hàng nhỏ lẻ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các sàn thương mại điện tử lớn, nhiều chủ gian hàng đang đẩy mạnh hoạt động sang các nền tảng mạng xã hội như Facebook và Instagram. Bằng cách đầu tư ngân sách xây dựng fanpage, tối ưu hóa giao diện trang cá nhân và chạy quảng cáo trực tiếp, các nhà bán hàng đặt mục tiêu gia tăng tỷ trọng đơn hàng tự thân, từ đó giảm thiểu tối đa các khoản chi phí trung gian.

Mặc dù việc tìm kiếm và tiếp cận tệp khách hàng mới trên các nền tảng mạng xã hội đòi hỏi nhiều thời gian cũng như nguồn lực vận hành hơn, nhưng đổi lại, người bán có thể chủ động quản lý dữ liệu khách hàng và giảm áp lực từ sự thay đổi chính sách liên tục của các sàn.

Giới kinh doanh trực tuyến nhìn nhận, các sàn thương mại điện tử hiện nay chủ yếu đóng vai trò là kênh tiếp cận khách hàng giai đoạn đầu. Về lâu dài, việc điều hướng người dùng về các hội nhóm, trang cá nhân trên Facebook, Instagram để chăm sóc và bán hàng trực tiếp mới là giải pháp căn cơ giúp tối ưu hóa chi phí quảng cáo và gia tăng tỷ lệ khách hàng quay lại.

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã qua thời kỳ tăng trưởng nóng, bước vào giai đoạn sàng lọc để hướng tới sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh các nền tảng liên tục siết chặt chính sách và tăng phí sàn, doanh số không còn là thước đo thành công duy nhất. Cuộc chơi hiện tại chỉ dành cho những nhà bán hàng có chiến lược quản trị dòng tiền tối ưu, biết cân bằng giữa chi phí và lợi nhuận để tồn tại trong một hệ sinh thái ngày càng khắc nghiệt.