Ngày 26/5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vừa có công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố về việc tăng cường dự phòng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trước tác động của nắng nóng, hạn hán và xâm nhập mặn.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, năm 2026, dưới ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, tình trạng khô nóng xuất hiện sớm ngay từ đầu năm với số ngày nắng nóng gia tăng và dự báo còn tiếp tục diễn biến gay gắt hơn trung bình nhiều năm.
Đáng chú ý, lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10-40% trên phạm vi cả nước. Dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ hạn hán, thiếu nước sạch sinh hoạt và gia tăng các vấn đề sức khỏe liên quan đến thời tiết cực đoan.
Trước thực tế này, Cục Phòng bệnh đã xây dựng và ban hành hai tài liệu hướng dẫn gồm: “Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mùa nắng nóng cho cộng đồng và người lao động” và “Hướng dẫn xử lý nước hộ gia đình bằng các biện pháp đơn giản”.
Theo Bộ Y tế, các tài liệu nhằm giúp người dân nhận biết sớm nguy cơ sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng, biết cách xử trí ban đầu khi xảy ra sự cố sức khỏe cũng như áp dụng các biện pháp xử lý nước đơn giản để bảo đảm nguồn nước sinh hoạt trong điều kiện khô hạn, thiếu nước.
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, các vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng gồm say nắng, say nóng và đột quỵ do nóng. Nguyên nhân chủ yếu do tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Những nhóm có nguy cơ cao gồm người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai; người lao động ngoài trời như nông dân, công nhân làm việc tại lò gạch, lò luyện gang thép; người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Biểu hiện do nắng nóng có thể từ nhẹ đến nặng tùy thời gian tiếp xúc và mức độ tăng thân nhiệt.
Ở mức độ nhẹ, người bệnh thường mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tăng nhịp tim, hồi hộp, chuột rút. Tuy nhiên, nếu không xử trí kịp thời có thể tiến triển nặng với các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, buồn nôn, co giật, ngất xỉu, hôn mê, tụt huyết áp, trụy tim mạch, thậm chí tử vong.
Bộ Y tế khuyến cáo khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, lau mát cơ thể và chườm lạnh tại vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nhỏ nước mát hoặc Oresol pha đúng hướng dẫn để bù nước và điện giải. Trường hợp xuất hiện dấu hiệu nặng cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa ngay tới cơ sở y tế gần nhất.
Bộ Y tế cũng lưu ý không để nhiều người vây quanh nạn nhân vì có thể làm giảm thông khí và tăng cảm giác khó chịu cho người bệnh.
Khuyến cáo phòng bệnh trong mùa nắng nóng
- Hạn chế ra ngoài trời trong khung giờ từ 10h đến 16h.
- Người ở phòng điều hòa không nên ra nắng đột ngột, cần có thời gian thích nghi nhiệt độ.
- Mặc quần áo sáng màu, rộng, thoáng mát và thấm mồ hôi.
- Uống tối thiểu 1,5-2 lít nước/ngày, chia nhiều lần, không uống quá nhiều trong một lần.
- Tăng cường rau xanh, hoa quả và các món canh trong bữa ăn.
- Người lao động ngoài trời nên bố trí làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn.
- Sau khoảng 45 phút đến 1 giờ làm việc cần nghỉ 15-20 phút ở nơi thoáng mát.
- Không sử dụng đồ uống có cồn khi làm việc trong điều kiện nắng nóng.
- Có thể sử dụng Oresol đúng hướng dẫn với người mất nhiều mồ hôi.
- Cần trang bị đầy đủ quần áo bảo hộ, mũ, kính chống nắng khi lao động ngoài trời.
>>> Mời độc giả xem thêm dõi video: Ebola cướp đi sinh mạng gần 200 người, Châu Phi đứng trước nguy cơ bùng phát diện rộng: