Hai chiếc ấm cổ mở ra bí mật ngôi mộ dưới ruộng nước

Tại huyện Kỳ Xuân, thành phố Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, một người dân đang đào mương dẫn nước trên cánh đồng thì bất ngờ phát hiện vật cứng nằm sâu dưới lớp đất. Khi đào lên, ông nhìn thấy một chiếc ấm trang trí bằng những đường bạc tinh xảo. Tiếp tục tìm kiếm, người này phát hiện thêm một chiếc ấm tương tự.

Nhận thấy những món đồ có vẻ ngoài khác thường, người dân mang chúng về nhà cất giữ. Tuy nhiên, câu chuyện nhanh chóng lan truyền đến cơ quan quản lý di tích địa phương. Sau khi tiếp nhận hai chiếc ấm, các chuyên gia nhận thấy kỹ thuật chế tác tinh xảo cho thấy chúng có thể liên quan đến một ngôi mộ cổ của tầng lớp quý tộc.

Từ phát hiện ban đầu này, công tác khảo sát và kiểm tra khảo cổ được triển khai. Khu vực được người dân gọi là mộ Nương Nương, hay Lưu Nương Tỉnh, dần hé lộ những dấu tích của một công trình mai táng có niên đại khoảng 500 năm.

Ủy ban Quản lý Di tích Văn hóa tỉnh Hồ Bắc tiến hành khai quật và chỉnh lý ngôi mộ. Những hiện vật được tìm thấy không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn giúp xác định danh tính người nằm dưới lòng đất.

Danh tính chủ nhân là thứ phi hoàng tộc nhà Minh

Ban đầu, người dân địa phương lưu truyền câu chuyện về một vị nương nương qua đời sau khi rơi xuống giếng, từ đó khu mộ mang tên Lưu Nương Tỉnh. Tuy nhiên, kết quả khảo cổ đã đưa ra một thông tin hoàn toàn khác.

Dựa trên văn bia được phát hiện trong mộ, các chuyên gia xác định chủ nhân là Lưu thị, thứ phi của Kinh Đoan Vương Chu Hậu Thuyên, thuộc hoàng tộc nhà Minh. Lưu thị sinh năm 1496, dưới triều Minh Hiếu Tông. Đến năm Gia Tĩnh thứ 38 (1559), bà được triều đình ban sắc phong làm thứ phi của Kinh Đoan Vương. Chỉ một năm sau, vào năm 1560, bà qua đời.

Thông tin này có ý nghĩa đặc biệt bởi nó giúp làm sáng tỏ câu chuyện dân gian tồn tại lâu đời tại địa phương. Thay vì một nhân vật bí ẩn như lời truyền miệng, chủ nhân ngôi mộ thực chất là một phụ nữ thuộc gia đình hoàng tộc, có địa vị được xác lập rõ ràng trong hệ thống tước vị thời Minh.

Phượng quan vàng nạm đá quý khiến giới khảo cổ chú ý

Điểm nổi bật nhất trong ngôi mộ là số lượng trang sức bằng vàng và bạc được chế tác tinh xảo. Theo hồ sơ khảo cổ, các hiện vật đáng chú ý gồm một chiếc phượng quan, 11 món trâm cài tóc với nhiều kiểu dáng, 4 chiếc nhẫn và một bộ trang sức vàng gồm 7 món.

Trong đó, chiếc phượng quan (một dạng vương miện) khảm bảo thạch được xem là hiện vật đặc sắc. Phượng quan cao khoảng 6,9 cm, đường kính đáy 9,9 cm, được tạo thành từ những sợi vàng kết hợp thành khung tròn thu nhỏ dần về phía trên.

Ở chính giữa là hình chim phượng lớn được chế tác bằng kỹ thuật vàng chạm lộng, đính đá quý. Phía trước và xung quanh còn có những hình phượng nhỏ cùng các họa tiết hoa trang trí. Cách sắp xếp cân đối cho thấy người thợ đã đạt trình độ cao trong kỹ thuật gia công kim loại quý.

Theo các nhà nghiên cứu, căn cứ vào địa vị của Lưu thị, chiếc phượng quan này thuộc cấp bậc dành cho vương phi. Đây không đơn thuần là món đồ trang sức mà còn thể hiện thân phận và quyền quý của người sử dụng.

Bộ trang sức vàng 7 món hé lộ thời trang cung đình

Một hiện vật khác đặc biệt thu hút sự quan tâm là bộ trang sức vàng khảm đá quý gồm bảy món họa tiết nhỏ, dài khoảng 37 cm. Phần trên được tạo hình lá sen kết hợp họa tiết mây, phía dưới nối với ba dây xích vàng. Trên các dây có nhiều chi tiết trang trí hình hoa đào, hoa mai, hoa cúc, hồ lô, lựu, đào, vải và các biểu tượng cát tường khác. Phần cuối được trang trí bằng hình đôi cá.

Đây là loại trang sức được phụ nữ thời Minh sử dụng để đeo trên váy áo, thường được gọi là Thất sự. Các chi tiết vàng nhỏ được kết nối thành một chuỗi trang trí, vừa tạo vẻ sang trọng vừa thể hiện địa vị của người mặc.

Ngoài ra, ngôi mộ còn có đôi trâm vàng hình phượng dài khoảng 27,5 cm. Mỏ phượng ngậm vòng để treo các món trang sức nhỏ, phần chân có họa tiết mây đính đá quý. Một chiếc trâm khác dài khoảng 8 cm có hình viên ngọc Mani phát sáng, ở giữa gắn đá màu đỏ.

Những hiện vật này cho thấy trang sức hoàng tộc thời Minh không chỉ chú trọng vật liệu quý mà còn kết hợp nhiều biểu tượng văn hóa, tín ngưỡng và quan niệm về sự may mắn, phú quý.

Ngôi mộ cung cấp tư liệu quý về đời sống hoàng tộc nhà Minh

Theo hồ sơ khai quật, ngôi mộ có mặt bằng hình chữ nhật, nằm theo hướng đông - tây, dài khoảng 5,1 m, rộng 2,8 m và cao 2,35 m. Công trình được xây dựng chủ yếu bằng hỗn hợp đất vôi nện chặt, tường dày khoảng 45 cm. Phần mái sử dụng gạch xanh và ngói để tạo kết cấu bảo vệ phía trên.

Đáng chú ý, ngôi mộ không có cửa mộ và đường dẫn xuống mộ theo kiểu thông thường. Quan tài được đặt ở trung tâm, bên trong có các tấm đá xếp dọc và ngang hai lớp. Hầu hết đồ tùy táng được đặt trực tiếp trong quan tài.

Những phát hiện tại đây giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về nghi thức mai táng, cấp bậc trang sức và đời sống vật chất của phụ nữ thuộc hoàng tộc nhà Minh.

Sau hơn 500 năm nằm dưới lòng đất, ngôi mộ không chỉ hé lộ câu chuyện về một nữ quý tộc mà còn lưu giữ những bằng chứng quý giá về kỹ thuật chế tác vàng bạc và văn hóa cung đình Trung Quốc thời trung đại.