Bệnh lý diễn biến âm thầm không dễ nhận biết

Trao đổi với phóng viên về thói quen ăn uống để cho gan khỏe mạnh, BS Đinh Minh Trí, Đại học Y dược TP HCM cho biết, nhiều thói quen ăn uống hiện nay của chúng ta đang âm thầm phá hủy lá gan, càng kéo dài càng khiến gan bị bệnh, nhiễm mỡ... thậm chí ung thư.

BS Trí phân tích, gan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng, trong đó có chuyển hóa chất béo, đường và các chất dinh dưỡng sau khi cơ thể hấp thu từ đường tiêu hóa. Khi chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều đường, chất béo hoặc muối kéo dài, gan có thể phải chịu thêm gánh nặng chuyển hóa.

Đáng lưu ý, nhiều bệnh lý gan diễn tiến âm thầm, người bệnh có thể không nhận thấy triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, điều chỉnh những thói quen ăn uống bất lợi có ý nghĩa trong việc hạn chế các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe gan.

3 thói quen ăn uống cần tránh để bảo vệ lá gan

Nước ngọt nhiều đường: Không nên sử dụng thường xuyên

Nước ngọt có ga, đặc biệt các loại chứa nhiều đường, nếu được sử dụng thường xuyên có thể làm tăng lượng đường và năng lượng đưa vào cơ thể. Đây là yếu tố bất lợi đối với kiểm soát cân nặng và chuyển hóa.

Một lượng đường dư thừa, đặc biệt fructose, có thể được gan chuyển hóa và góp phần làm tăng tổng hợp chất béo. Khi năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu trong thời gian dài, chất béo có thể tích tụ tại gan, góp phần hình thành hoặc làm nặng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ.

Vì vậy, người đã có gan nhiễm mỡ, thừa cân, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa càng nên hạn chế đồ uống có đường, thay vì coi đây là loại nước giải khát có thể sử dụng hằng ngày.

Ăn quá mặn cũng không có lợi cho người bệnh gan

Muối cần thiết cho hoạt động của cơ thể, nhưng tiêu thụ quá nhiều lại gây nhiều hệ lụy cho sức khỏe. Với người mắc bệnh gan tiến triển, đặc biệt xơ gan có cổ trướng hoặc phù, kiểm soát lượng natri trong chế độ ăn là vấn đề quan trọng.

Ăn quá mặn có thể thúc đẩy tình trạng giữ nước, khiến phù và cổ trướng nặng hơn. Khi đó, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về lượng muối và nước phù hợp với tình trạng bệnh.

Đây là lý do người mắc bệnh gan, nhất là xơ gan đã có biến chứng giữ nước, không nên chủ quan với thói quen ăn mặn. Không chỉ lượng muối thêm vào khi chế biến, người bệnh cũng cần lưu ý các thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều natri.

Lạm dụng đồ ăn nhanh: Gan dễ “quá tải” chuyển hóa

Gà rán, khoai tây chiên, xúc xích, thực phẩm chế biến sẵn và nhiều món ăn nhanh thường có hàm lượng năng lượng, chất béo bão hòa hoặc muối cao. Nếu sử dụng thường xuyên, các thực phẩm này có thể góp phần làm tăng cân và rối loạn chuyển hóa.

Thừa cân, béo phì và tình trạng kháng insulin có liên quan chặt chẽ với bệnh gan nhiễm mỡ chuyển hóa. Khi mỡ tích tụ trong gan kéo dài, một số người có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ sang viêm gan nhiễm mỡ, xơ hóa và xơ gan. Một tỷ lệ người bệnh có thể tiến triển đến ung thư biểu mô tế bào gan, đặc biệt khi đã xuất hiện xơ gan.

Do đó, bảo vệ gan không đơn thuần là “kiêng mỡ”. Điều quan trọng là kiểm soát tổng thể chế độ ăn, cân nặng và các yếu tố chuyển hóa.

BS Trí khuyên, muốn bảo vệ gan hãy bắt đầu bằng việc: Hạn chế nước ngọt và các đồ uống chứa nhiều đường; Giảm thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thức ăn nhanh; Kiểm soát lượng muối, đặc biệt ở người mắc bệnh gan có phù hoặc cổ trướng.

Ưu tiên rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ, nguồn đạm phù hợp và chất béo không bão hòa.

Duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động.

Người có bệnh gan hoặc men gan bất thường nên được khám và đánh giá nguyên nhân thay vì tự sử dụng các sản phẩm “giải độc gan”.

Mời quý độc giả theo dõi video: Thực phẩm bốc mùi trong bếp ăn học đường bị trả về sẽ đi đâu?