Khoa học & Đời sống

Khoa học & Công nghệ

Xác ướp băng của người Inca hé lộ những bí ẩn về lễ hiến tế cổ đại

Tâm Anh (theo LS)

Phân tích CT xác ướp cho thấy nhiều trẻ bị bệnh, bị xử lý khác thường, làm sáng tỏ những điều chưa từng biết về nghi lễ Capacocha.

uoppp-1.jpg
Những "xác ướp băng" nổi tiếng của người Inca ẩn giấu nhiều bí mật kể từ khi được phát hiện cách đây hàng chục năm. Một nghiên cứu mới đã hé lộ những khoảnh khắc cuối cùng của những đứa trẻ này. Ảnh: D. Socha.
uoppp-2.jpg
Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra xác ướp của 4 đứa trẻ người Inca bị hiến tế vào khoảng 500 năm trước và bị bỏ lại trên các đỉnh núi hẻo lánh ở dãy Andes như "sứ giả của các vị thần". Nhóm nghiên cứu đã chụp CT các xác ướp và phân tích những hình ảnh mới cho thấy ít nhất một trong số những đứa trẻ Inca trên đã bị giết ở nơi khác và sau đó được di dời đến một đỉnh núi. Ảnh: D. Socha.
uoppp-3.jpg
Nghiên cứu mới của các chuyên gia cũng chỉ ra một số trẻ em được chọn cho nghi lễ hiến tế "capacocha" đã bị thương và mắc bệnh khi bị hiến tế. Điều này trái ngược với một số ghi chép ban đầu của người Tây Ban Nha cho rằng các nạn nhân hiến tế luôn trong tình trạng sức khỏe hoàn hảo. Ảnh: D. Socha.
uoppp-4.jpg
"Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy cần phải thận trọng khi xem xét các ghi chép của các nhà biên niên sử. Mặc dù các nguồn lịch sử mô tả những đứa trẻ có thể chất hoàn hảo và không có khuyết điểm nhưng các phân tích khoa học hiện đại cho thấy một sự thực rất khác", nhà khảo cổ học Dagmara Socha tại Đại học Warsaw ở Ba Lan và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. Ảnh: tintin.com.
uoppp-5.jpg
Bốn xác ướp được chụp CT bao gồm: một bé gái 8 tuổi, một bé gái 10 tuổi, một bé gái 14 tuổi và "Người phụ nữ Ampato" nổi tiếng (còn được gọi "Thiếu nữ Băng giá"). Ngoài ra, xác ướp "Momia Juanita" - người cũng bị hiến tế khi khoảng 14 tuổi cũng được kiểm tra. Thi hài của bà được tìm thấy trong một đền thờ gần đỉnh núi lửa Ampato của Peru vào năm 1995. Ảnh: limaeasy.com.
uoppp-6.jpg
Các nhà nghiên cứu xác định rằng, bé gái 10 tuổi người Inca được tìm thấy gần đỉnh núi đó đã bị hiến tế ở một nơi khác. Kết quả chụp CT cho thấy các cơ quan nội tạng trong khoang bụng và ngực của cô bé đã bị lấy ra và thay thế bằng đá và vải trước khi thi thể được quấn lại và đặt ở tư thế ngồi, đầu gối co lên sát cằm, trên một cao nguyên gần đỉnh núi. Ảnh: machupicchuterra.com.
uoppp-7.jpg
Mặc dù các xác ướp băng được bảo quản nhờ không khí cực kỳ khô ở độ cao nơi chúng được tìm thấy, khoảng 5.800m so với mực nước biển, việc thiếu các cơ quan nội tạng của bé gái 10 tuổi là bằng chứng đầu tiên cho thấy người Inca đã chuẩn bị một cách có chủ ý để ướp xác nạn nhân hiến tế. Điều này có thể để khắc phục những gì được coi là khiếm khuyết về thể chất của các đứa trẻ. Ảnh: achamaqui.pe.
uoppp-08.jpg
Kết quả chụp CT và các kiểm tra khác của 4 xác ướp, trong đó 3 thi hài tìm thấy ở núi Ampato và một từ một đền thờ gần đỉnh núi lửa Sara Sara, cách đó khoảng 160 km về phía tây, cho thấy một số nạn nhân bị hiến tế đã mắc phải một số bệnh tật. Ảnh: crystalinks.co.
uoppp-09.jpg
Trong đó, xác ướp của bé gái 8 tuổi được tìm thấy trên núi Ampato có thực quản bị giãn rộng. Đây có thể là triệu chứng của bệnh Chagas (một bệnh nhiễm ký sinh trùng phổ biến trong khu vực) và các vết sẹo trong phổi có thể do từng mắc bệnh lao. Những vấn đề sức khỏe trên có lẽ khá phổ biến trong xã hội Inca thời bấy giờ. Vì vậy không có gì ngạc nhiên khi các xác ướp không "hoàn hảo" như những ghi chép của người châu Âu từng biết đến. Ảnh: challengesabroad.com.au.
uoppp-010.jpg
Theo một số nhà văn Tây Ban Nha thời kỳ đầu ở Peru, nghi lễ hiến tế Capacocha là một trong những nghi lễ quan trọng nhất của đế chế Inca. Trong nghi lễ này, trẻ em hoặc thanh thiếu niên - cả nam và nữ - sẽ bị giết theo nghi thức và thi thể của họ sẽ được ướp xác tự nhiên gần đỉnh các ngọn núi cao để đóng vai trò là "sứ giả của các vị thần". Ảnh: thearchaeologist.org.
Mời độc giả xem video: Khai quật xác ướp hơn 800 tuổi ở Peru. Nguồn: THĐT1.
bài liên quan
#xác ướp trẻ em Inca #xác ướp #hiến tế #đế chế Inca
Đọc tiếp

hot trend

có thể bạn quan tâm
Tin mới
back to top