Chính phủ Pháp đang tăng cường sự hiện diện quân sự tại Trung Đông, điều động tàu sân bay và các tàu chiến khác, trong khi Tổng thống Emmanuel Macron tích cực tiếp xúc với các bên liên quan chính trong xung đột, bao gồm cả Iran, nhằm tạo vị thế cho Paris trong các cuộc đàm phán ngoại giao tương lai.
Mang tính phòng thủ
Tổng thống Macron khẳng định sự tăng cường hiện diện của quân đội Pháp hoàn toàn mang tính “phòng thủ” và nhằm tránh để đất nước trở thành một bên tham chiến.
Ông tái khẳng định lập trường này sau khi một binh sĩ Pháp thiệt mạng hôm 12/3 trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái tại Iraq.
“Chúng tôi không gây chiến với bất kỳ ai”, ông Macron khẳng định.
Tuy nhiên, việc triển khai quy mô lớn lực lượng hải quân Pháp - mà ông mô tả là “chưa từng có tiền lệ” - khiến Pháp trở thành quốc gia châu Âu có sự hiện diện quân sự "nổi bật" nhất trong khu vực.
Trong chuyến thăm tàu sân bay Charles de Gaulle tuần trước, ông Macron cho biết sự hiện diện của tàu tại Địa Trung Hải thể hiện “sức mạnh của Pháp - một cường quốc cân bằng, một lực lượng vì hòa bình”.
Triển khai hải quân quy mô lớn
Ông Macron thông báo sẽ triển khai 8 tàu chiến, hai tàu đổ bộ trực thăng và tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Charles de Gaulle cùng 20 tiêm kích Rafale tới phía đông Địa Trung Hải và khu vực Trung Đông rộng lớn hơn.
Tàu Languedoc của Pháp đã đến ngoài khơi đảo Síp, một thành viên Liên minh châu Âu, để tăng cường phòng thủ chống máy bay không người lái và tên lửa. Síp và Pháp đã ký kết quan hệ đối tác chiến lược mới vào tháng 12/2025. Ông Macron cũng cho biết hai khinh hạm Pháp đã được điều động tới Biển Đỏ để hỗ trợ đảm bảo an ninh hàng hải và tự do hàng hải.
Ông Macron cho biết việc triển khai tàu chiến nhằm giúp Pháp “ứng phó với các tình huống khẩn cấp” và sơ tán công dân Pháp nếu cần thiết.
Theo AP, Pháp có hơn 400.000 công dân tại Trung Đông — nhiều hơn bất kỳ quốc gia châu Âu nào khác - trong đó hơn một nửa ở Israel và hơn 60.000 tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Các quốc gia châu Âu khác như Tây Ban Nha, Ý, Hà Lan và Hy Lạp cũng đã triển khai khinh hạm tới khu vực này.
Việc triển khai nhanh chóng của hải quân Pháp trái ngược với sự chậm trễ của Vương quốc Anh trong việc điều động tàu khu trục HMS Dragon, vốn chỉ rời Portsmouth, Anh, vào ngày 10/3.
Chính phủ Anh cũng đã điều động các tiêm kích Typhoon và F-35, trực thăng và hệ thống phòng không để hỗ trợ đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái của Iran, bảo vệ binh sĩ Anh trên toàn khu vực, đặc biệt tại Síp, Qatar và các đối tác của nước này ở Trung Đông.
Bảo vệ các đồng minh vùng Vịnh
Pháp có các thỏa thuận quốc phòng quan trọng với nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Qatar, Kuwait và UAE, nơi Pháp duy trì căn cứ thường trực tại Abu Dhabi. Quân đội Pháp, với lực lượng không quân và hải quân tại đây, đã tăng gấp đôi số lượng tiêm kích Rafale đóng quân lên 12 chiếc.
Giới chức Pháp xác nhận các tiêm kích Rafale đã đánh chặn máy bay không người lái tấn công UAE kể từ khi chiến sự bùng phát.
“Chúng tôi luôn sát cánh cùng các đồng minh và bạn bè. Đã có một số vụ đánh chặn tiếp tục diễn ra trong những ngày gần đây”, ông Macron nói trong chuyến thăm tàu Charles de Gaulle.
“Chúng tôi hành động trong khuôn khổ các mối quan hệ đối tác,” ông nói, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Lực lượng Pháp cũng đang được triển khai tại Jordan và Iraq.
Hôm 12/3, một binh sĩ Pháp thiệt mạng và một số người khác bị thương trong vụ tấn công bằng máy bay không người lái tại khu vực Irbil, miền bắc Iraq. Họ đang huấn luyện các đơn vị Iraq trong khuôn khổ sứ mệnh chống khủng bố đa quốc gia tại nước này.
Cựu Tổng thống François Hollande cho rằng điều quan trọng là Pháp phải thể hiện khả năng bảo vệ công dân và trấn an các đối tác, nhưng cũng cảnh báo về những rủi ro.
“Chúng ta phải thận trọng để đảm bảo tàu chiến của chúng ta không trở thành mục tiêu. Bởi nếu bị tấn công, chúng ta buộc phải đáp trả”, ông Hollande nói.
Duy trì liên lạc với Iran
Ông Macron là lãnh đạo phương Tây đầu tiên điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian kể từ khi chiến sự bùng phát.
Ông cho biết đã kêu gọi Iran ngừng các cuộc tấn công vào các quốc gia trong khu vực. Tuy nhiên, kể từ cuộc điện đàm ngày 8/3, lời kêu gọi này vẫn chưa nhận được phản hồi.
Ông Macron nhấn mạnh rằng “giải pháp ngoại giao” là cần thiết để chấm dứt leo thang và cho biết ông cùng Tổng thống Pezeshkian đã nhất trí duy trì liên lạc.
Ông Macron cũng đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh cuộc xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng.
Pháp hy vọng các nỗ lực ngoại giao sẽ mang lại kết quả khi giai đoạn căng thẳng nhất của xung đột lắng xuống.
Ông Macron cũng thúc đẩy nỗ lực quốc tế nhằm đảm bảo an ninh eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu, để dầu mỏ, khí đốt và hàng hóa có thể lưu thông trở lại “khi điều kiện cho phép”. Ông đề xuất các quốc gia có thể sử dụng tàu chiến hộ tống tàu chở dầu và tàu container khi chiến sự giảm nhiệt.
Chuyên gia phân tích chính trị Bertrand Badie, giáo sư quan hệ quốc tế tại Sciences Po Paris, nhận định ông Macron từ lâu đã nỗ lực khẳng định vai trò của Pháp trên trường quốc tế.
Với tỷ lệ ủng hộ thấp trong nước và chỉ còn khoảng một năm nhiệm kỳ, ông Macron có thể là lãnh đạo châu Âu được hưởng lợi nhiều nhất nếu theo đuổi con đường ngoại giao, ông Badie nhận định.
“Ở thời điểm này, chúng ta buộc phải hạ thấp kỳ vọng - một cách đáng kể. Theo tôi, cuộc khủng hoảng này không thể giải quyết bằng các biện pháp của Pháp. Không nên ảo tưởng”, ông Badie bình luận.
>>> Mời độc giả xem thêm video về vụ tiêm kích F-15 của Mỹ rơi tại Kuwait
