Do giá dầu tăng gần 60% chỉ trong vài ngày, nhiều doanh nghiệp vận tải hành khách và hàng hóa buộc phải điều chỉnh phương án hoạt động để giảm thiểu thua lỗ. Việc cắt chuyến, bỏ điểm trung chuyển hay dự kiến tăng giá cước được xem là những giải pháp ngắn hạn trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng đột biến.

DOANH NGHIỆP VẬN TẢI BUỘC PHẢI "CO HẸP" HOẠT ĐỘNG

Sáng 9/3, nhiều doanh nghiệp vận tải xe khách liên tỉnh tại Hà Nội như Sao Việt, Việt Thanh, Hà Sơn – Futa thông báo tạm dừng một số điểm trung chuyển đón, trả khách và cắt giảm tần suất chuyến. Nguyên nhân chính là giá dầu diesel tăng mạnh, cùng với tình trạng nguồn cung nhiên liệu tại một số khu vực chưa ổn định.

Theo đó, các doanh nghiệp chủ động điều chỉnh lịch chạy xe, giảm các chuyến có lượng khách thấp và hướng dẫn hành khách đặt vé vào các khung giờ chính để tăng hệ số lấp đầy. Một số điểm trung chuyển cũng tạm thời dừng hoạt động nhằm giảm chi phí vận hành, nhân công và nhiên liệu.

Động thái này diễn ra sau khi giá dầu tăng thêm 7.200 đồng/lít. Tính trong 5 ngày, giá dầu đã tăng hơn 11.000 đồng/lít, tương đương 57,2% so với cuối tháng 2/2026, trong khi giá dầu hỏa tăng tới 80,4%.

TĂNG GIÁ CƯỚC LÀ PHƯƠNG ÁN KHÓ TRÁNH

Đại diện nhiều doanh nghiệp vận tải cho biết việc cắt chuyến chỉ là giải pháp tạm thời. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo cao, tăng giá vé và cước vận tải là lựa chọn gần như bắt buộc để bù đắp chi phí.

Ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cho rằng việc doanh nghiệp điều chỉnh tần suất chạy xe, dừng điểm trung chuyển là phản ứng tất yếu khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh. Tuy nhiên, Hiệp hội khuyến nghị các doanh nghiệp không nên tăng giá cước một cách tự phát, mà cần tính toán hợp lý để tránh tác động dây chuyền tới thị trường.

Không chỉ vận tải hành khách, lĩnh vực vận chuyển hàng hóa cũng bắt đầu điều chỉnh. Một số hộ kinh doanh vận tải tuyến Quảng Ninh – Hà Nội đã thông báo tới tiểu thương và khách gửi hàng về việc tăng cước vận chuyển do chi phí nhiên liệu tăng cao.

Trong cơ cấu chi phí vận tải, nhiên liệu thường chiếm 35–45% tổng chi phí, nên khi giá dầu tăng đột biến, biên lợi nhuận của doanh nghiệp gần như bị xóa bỏ nếu không điều chỉnh giá.

"Do nhiên liệu tăng nên buộc nhà xe cũng phải tăng giá cước thì mới có thể không lỗ. Đây chỉ là phương án tạm thời và sẽ có sự điều chỉnh theo tình hình giá xăng, dầu", anh Nguyễn Trung Kiên, hộ kinh doanh xe hàng hoá tuyến Quảng Ninh chia sẻ.

Trước áp lực giá nhiên liệu, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp vận tải có thể cân nhắc một số giải pháp như: Tối ưu tần suất và lộ trình, giảm chuyến ít khách, tăng chuyến vào giờ cao điểm để nâng hệ số sử dụng ghế.

Hạn chế trung chuyển trung gian, giảm quãng đường rỗng và chi phí nhân sự; Tăng cường đặt vé trực tuyến và gom khách theo khung giờ, giảm số xe chạy rỗng; Chia sẻ chi phí hợp lý với khách hàng, điều chỉnh giá cước theo lộ trình thay vì tăng đột ngột; Đẩy mạnh liên kết vận tải giữa các doanh nghiệp để tối ưu lượng xe và nguồn khách.

Giới chuyên gia nhận định nếu giá nhiên liệu tiếp tục biến động mạnh, ngành vận tải sẽ phải đối mặt với nguy cơ tăng giá cước diện rộng, kéo theo chi phí logistics và giá hàng hóa leo thang. Vì vậy, bên cạnh các giải pháp tự thân của doanh nghiệp, thị trường cũng cần những chính sách điều tiết nguồn cung nhiên liệu ổn định để tránh gây sốc chi phí cho nền kinh tế.

Trong ngắn hạn, việc điều chỉnh tần suất hoạt động, cắt điểm trung chuyển và dự kiến tăng cước vận tải được xem là bước đi khó tránh để doanh nghiệp vận tải duy trì hoạt động trước áp lực giá dầu tăng cao.