Từ đầu năm 2026 đến nay, giá xăng dầu trong nước liên tiếp tăng mạnh qua hai kỳ điều hành, tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất – kinh doanh, đặc biệt là lĩnh vực vận tải – ngành có mức tiêu thụ nhiên liệu cao. Theo tìm hiểu của PV Tri thức và Cuộc sống, nhiều doanh nghiệp vận tải cho biết đang phải “gồng mình” cắt giảm chi phí để duy trì hoạt động, đồng thời cân nhắc phương án điều chỉnh giá vé nếu giá nhiên liệu tiếp tục leo thang.

CHI PHÍ NHIÊN LIỆU CHIẾM TỶ TRỌNG LỚN

Chiều 7/3, liên Bộ Công Thương – Tài chính công bố điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong nước theo kỳ điều hành bất thường, sau khi giá cơ sở tăng trên 7% theo cơ chế mới.

Từ 15h cùng ngày, giá xăng RON95-III tăng 4.707 đồng/lít, lên 27.047 đồng/lít; xăng E5 RON92 tăng 3.777 đồng/lít, lên 25.226 đồng/lít.

Nhóm dầu tăng mạnh hơn: dầu diesel 0.05S tăng 7.202 đồng/lít, lên 30.239 đồng/lít; dầu hỏa tăng 8.490 đồng/lít, lên 35.091 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S tăng 3.831 đồng/kg, lên 21.327 đồng/kg.

Theo đánh giá của các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu do căng thẳng quân sự leo thang tại Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, kéo giá dầu thế giới tăng vọt.

Ông Nguyễn Tiến Thoả, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam nhận định, từ đầu năm 2026 đến nay, biến động giá dầu thế giới đã khiến giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, tạo áp lực đáng kể lên chi phí đầu vào của nhiều lĩnh vực trong nền kinh tế.

“Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, những ngành sử dụng nhiên liệu trực tiếp như vận tải, logistics hay dịch vụ vận chuyển đang chịu tác động rõ rệt nhất”, ông Thoả nói.

Thực tế tại các doanh nghiệp vận tải cho thấy, chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí vận hành.

Ông Bùi Ngọc Minh, Giám đốc Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Quốc tế G8 cho biết, chi phí xăng dầu cùng phí cầu đường hiện chiếm khoảng 60% chi phí vận hành của doanh nghiệp.

“Từ đầu năm 2026 đến nay, giá xăng dầu tăng hai kỳ liên tiếp khiến nhiều chuyến xe bị hụt thu. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng mà vẫn giữ nguyên giá vé, doanh nghiệp chắc chắn sẽ lỗ”, ông Minh chia sẻ.

Tương tự, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc Công ty TNHH Du lịch và Vận tải Vân Anh cho biết, giá dầu hiện đã tăng khoảng 20% so với trước đây. Với doanh nghiệp đang khai thác hàng trăm chuyến xe mỗi ngày từ Hà Nội đi Thanh Hóa, Quảng Ninh và ngược lại, chi phí nhiên liệu tăng khiến việc điều hành hoạt động gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, ông Đỗ Văn Bằng, Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát (điều hành hãng xe Sao Việt) cho hay chi phí xăng dầu chiếm khoảng 35 – 40% tổng chi phí trên doanh thu của doanh nghiệp.

“Cứ thu được 1 triệu đồng thì phải chi khoảng 350.000 – 400.000 đồng tiền nhiên liệu, chưa kể các chi phí vận hành khác như lương lái xe, bảo dưỡng, phí bến bãi”, ông Bằng cho biết.

CHƯA VỘI TĂNG GIÁ VÉ

Trước áp lực chi phí tăng, nhiều doanh nghiệp vận tải cho biết vẫn đang theo dõi diễn biến giá xăng dầu để tính toán phương án điều chỉnh giá cước.

Đại diện hãng xe G8 Open Tour cho biết đơn vị đang theo dõi thêm diễn biến giá nhiên liệu trong khoảng một tuần tới trước khi quyết định có điều chỉnh giá vé hay không, nhằm cân bằng giữa khả năng chi trả của hành khách và chi phí vận hành của doanh nghiệp.

Trong khi đó, phía hãng xe Vân Anh cho biết hiện chưa có kế hoạch tăng giá vé, song doanh nghiệp cũng đang cân nhắc nhiều phương án để thích ứng nếu giá nhiên liệu tiếp tục biến động.

Với hãng xe Sao Việt, ông Đỗ Văn Bằng cho biết doanh nghiệp trước mắt chưa điều chỉnh giá cước mà chủ động tiết giảm tối đa các chi phí vận hành khác để bù đắp phần chi phí nhiên liệu tăng.

“Tăng giá vé không phải doanh nghiệp tự quyết mà phải thực hiện nhiều thủ tục. Doanh nghiệp phải kê khai chi phí cấu thành giá vé, sau đó trình cơ quan quản lý như Chi cục Thuế, Sở Tài chính xem xét phê duyệt. Quy trình này cần thời gian và phải tuân thủ quy định chặt chẽ”, ông Bằng nói.

Không chỉ các hãng xe khách, doanh nghiệp taxi cũng chịu áp lực tương tự. Đại diện một hãng taxi tại Hà Nội cho biết việc điều chỉnh giá cước taxi không chỉ liên quan đến thủ tục kê khai giá mà còn phải cài đặt lại hệ thống tính cước, kiểm định đồng hồ và niêm yết bảng giá mới, với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng.

“Giá xăng dầu biến động liên tục, nếu mỗi lần tăng giảm doanh nghiệp lại điều chỉnh giá thì rất khó duy trì hoạt động ổn định”, vị này cho biết.

XUẤT HIỆN TÌNH TRẠNG "CẮT" CHUYẾN

Theo đại diện Hiệp hội Vận tải Hà Nội, hiệp hội đang khuyến nghị các doanh nghiệp vận tải chưa vội tăng giá vé, đồng thời chia sẻ khó khăn với hành khách và cơ quan quản lý trong giai đoạn biến động chi phí.

Trưa 8/3, trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, lãnh đạo Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) cho biết đến thời điểm này chưa có doanh nghiệp vận tải nào hoạt động tại bến gửi đề xuất tăng giá vé.

Tuy nhiên, giá xăng dầu tăng cao đang khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn, đặc biệt trong giai đoạn thấp điểm khi lượng hành khách giảm.

“Hiện đã xuất hiện tình trạng một số nhà xe chủ động cắt giảm chuyến để hạn chế rủi ro thua lỗ. Tuy vậy, các doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo số chuyến theo hợp đồng đã ký với bến theo tháng để tránh bị truy thu hoặc ảnh hưởng quyền lợi khai thác”, vị này cho biết.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, các doanh nghiệp vận tải cho rằng nếu xu hướng tăng tiếp diễn trong thời gian tới, việc điều chỉnh giá cước có thể sẽ khó tránh khỏi.