Thuốc dân gian có thực sự làm tan sỏi thận?

Nhiều người mách nhau uống nước râu ngô, kim tiền thảo, đu đủ xanh hay dứa nướng để chữa sỏi thận. Nhưng sự thực tế nào?

Trao đổi với phóng viên về vấn đề này, ThS.BS Nguyễn Văn Đức, chuyên khoa Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết, ông thường xuyên nhận được câu hỏi liệu những bài thuốc được truyền miệng có thực sự chữa được sỏi thận.

Không ít người mắc sỏi thận lựa chọn uống nước râu ngô, kim tiền thảo, chuối hột hoặc các loại nước sắc từ cây thuốc với hy vọng làm tan sỏi, tránh phải can thiệp y tế.

ThS.BS Đức phân tích, nhiều cây thuốc dân gian chứa hoạt chất có tác dụng sinh học và đang được khoa học nghiên cứu. Tuy nhiên, có tác dụng sinh học không đồng nghĩa với việc đã được chứng minh có khả năng làm tan sỏi.

Sỏi đường tiết niệu có nhiều thành phần khác nhau. Sỏi canxi oxalat là loại thường gặp, chiếm tỷ lệ lớn trong các trường hợp sỏi tiết niệu. Ngoài ra còn có sỏi axit uric, sỏi nhiễm trùng và sỏi cystine.

Mỗi loại sỏi có cơ chế hình thành và hướng điều trị khác nhau. Đặc biệt, không phải loại sỏi nào cũng có thể hòa tan bằng thuốc.

Với những bài thuốc thường được truyền miệng, bác sĩ Đức phân tích:

Nước râu ngô, bông mã đề, nước dừa: Một số loại được sử dụng với mục đích lợi tiểu. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy chứng minh chúng có thể làm tan sỏi thận.

Đu đủ xanh hấp muối: Chứa enzyme papain và chymopapain có khả năng phân giải protein. Tuy nhiên, chưa có đủ cơ sở khoa học khẳng định ăn đu đủ xanh có thể làm tan sỏi trong đường tiết niệu.

Dứa nướng với phèn chua: Dứa chứa bromelain, một enzyme phân giải protein. Song chưa có bằng chứng đáng tin cậy về hiệu quả chữa sỏi thận của cách làm này. Người bệnh không nên tự uống phèn chua.

Diệp hạ châu: Một số nghiên cứu lâm sàng gợi ý lợi ích đối với bệnh sỏi tiết niệu, nhưng chưa đủ cơ sở để thay thế các phương pháp điều trị chuẩn.

Kim tiền thảo: Có nghiên cứu thực nghiệm liên quan đến quá trình hình thành tinh thể sỏi. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả điều trị trên người còn hạn chế.

Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ dựa vào kinh nghiệm của người quen, tự sử dụng các bài thuốc kéo dài mà không kiểm tra kích thước, vị trí và mức độ ảnh hưởng của sỏi đến chức năng thận.

Ba dấu hiệu cảnh báo không được chậm trễ đến bệnh viện

Theo bác sĩ Đức, việc theo dõi sỏi thận cần căn cứ vào kích thước, vị trí, tình trạng tắc nghẽn và sức khỏe người bệnh.

Những trường hợp sỏi nhỏ, không gây tắc nghẽn, không sốt và không suy thận có thể được bác sĩ cân nhắc theo dõi. Tuy nhiên, kích thước dưới 1 cm không đồng nghĩa với việc có thể tự điều trị bằng thuốc dân gian.

Người bệnh cần tái khám theo hướng dẫn, có thể trong khoảng 1–3 tháng tùy tình trạng, để đánh giá sự thay đổi của viên sỏi và chức năng thận.

Đặc biệt, bác sĩ lưu ý ba biểu hiện cần đi khám:

- Đau tăng dần hoặc đau dữ dội, nhất là khi kèm tiểu buốt.

- Tiểu ra máu, có thể liên quan đến tổn thương niêm mạc đường tiết niệu do sỏi.

- Sốt, rét run, cảnh báo nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, đặc biệt nguy hiểm nếu đồng thời có tắc nghẽn.

Khi xuất hiện sốt, rét run kèm đau vùng thắt lưng hoặc nghi ngờ tắc nghẽn đường tiết niệu, người bệnh cần được đánh giá cấp cứu, không tiếp tục chờ thuốc dân gian phát huy tác dụng.

Bác sĩ Đức nhấn mạnh, điều trị sỏi tiết niệu phải được cá thể hóa. Thành phần, kích thước, vị trí viên sỏi, tuổi và tình trạng sức khỏe quyết định phương pháp điều trị phù hợp.

Việc một người từng uống nước lá và sau đó không còn thấy sỏi không đủ chứng minh loại lá đó đã làm tan sỏi. Viên sỏi có thể tự đào thải hoặc thay đổi vị trí.

Vì vậy, thay vì tin hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền miệng, người mắc sỏi thận cần thăm khám để xác định chính xác tình trạng bệnh, tránh bỏ lỡ thời điểm điều trị.

Mời quý độc giả theo dõi video: Thực phẩm bốc mùi trong bếp ăn học đường bị trả về sẽ đi đâu?