Tại Triển lãm Hệ thống Không người lái UMEX 2026 tổ chức ở Abu Dhabi (UAE), Nga đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt khi không giới thiệu một nền tảng UAV hoàn toàn mới, mà tập trung làm nổi bật ZALA T-16 - máy bay không người lái cánh cố định đã được triển khai thực tế cho nhiệm vụ trinh sát chiến thuật.
Động thái này phản ánh ưu tiên của Moskva đối với các hệ thống UAV trưởng thành, có kinh nghiệm hoạt động thực địa, nhằm củng cố năng lực trinh sát nhiều tầng cho quân đội và các lực lượng an ninh.
Theo giới thiệu của Zala Aero - nhà sản xuất UAV trực thuộc Nga, ZALA T-16 là một phần trong danh mục UAV cánh cố định chiến thuật đã được hoàn thiện, thay vì một sản phẩm thử nghiệm. Việc trưng bày tại UMEX 2026 nhằm nhấn mạnh mức độ sẵn sàng tác chiến và khả năng tích hợp của ZALA T-16 trong hệ sinh thái UAV tầm ngắn và tầm trung mà Nga đang phát triển trong hơn một thập kỷ qua.
ZALA T-16 là UAV cánh cố định hạng nhẹ, được thiết kế cho các nhiệm vụ trinh sát, giám sát và thu thập tình báo (ISR) ở cấp chiến thuật. Máy bay có trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 12 kg, thời gian bay liên tục trên 4 giờ và tầm liên lạc trong tầm nhìn thẳng vượt quá 75 km. Với thông số này, ZALA T-16 thường được triển khai ở cấp tiểu đoàn và lữ đoàn, đóng vai trò cầu nối giữa UAV đa cánh quạt thời gian bay ngắn và các UAV chiến thuật cỡ lớn hơn.
Cấu hình cánh cố định cho phép ZALA T-16 duy trì thời gian hiện diện trên không dài và bao phủ khu vực rộng, phù hợp với nhiệm vụ giám sát biên giới, theo dõi hạ tầng, trinh sát tuyến đường và bảo vệ các khu vực hậu phương. UAV có thể được triển khai bởi các tổ đội nhỏ thông qua hệ thống phóng cơ động, cho phép hoạt động từ các vị trí tiền phương hoặc địa điểm tạm thời với yêu cầu hậu cần thấp.
Về trang bị, ZALA T-16 thường mang theo các cảm biến quang - điện tử ổn định, có tùy chọn tích hợp camera ảnh nhiệt, cho phép hoạt động cả ngày lẫn đêm và trong điều kiện thời tiết, tầm nhìn kém. Dữ liệu hình ảnh và video được truyền về trạm điều khiển mặt đất gần như theo thời gian thực, hỗ trợ chỉ huy - kiểm soát và nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống trên chiến trường.
Zala Aero cũng nhấn mạnh các chức năng xử lý dữ liệu trên khoang, hỗ trợ phát hiện và phân loại mục tiêu, nhằm giảm tải cho người điều khiển trong các nhiệm vụ giám sát kéo dài. Tuy nhiên, các tính năng này được giới thiệu như công cụ hỗ trợ ra quyết định, không phải hệ thống tự động tác chiến hoàn toàn.
Sự xuất hiện của ZALA T-16 tại UMEX 2026 cho thấy Nga đang đẩy mạnh quảng bá các UAV đã được kiểm chứng thực tế ra thị trường quốc tế. Với các quốc gia đang tìm kiếm giải pháp ISR hiệu quả về chi phí, yêu cầu hậu cần thấp và độ tin cậy cao, ZALA T-16 được định vị như một lựa chọn “đã sẵn sàng sử dụng”, góp phần củng cố vai trò của UAV cánh cố định cỡ nhỏ trong các mô hình trinh sát hiện đại và phân tầng.
