Theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng, việc cấp giấy phép xây dựng phải tuân thủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Xây dựng năm 2025.

Trước hết, công trình đề nghị cấp phép phải phù hợp với mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai, được xác định trên cơ sở giấy tờ hợp pháp về đất đai.

Bên cạnh đó, thiết kế xây dựng trong hồ sơ đề nghị cấp phép phải phù hợp với quy hoạch được duyệt. Đối với công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng, thiết kế phải phù hợp với các loại quy hoạch tương ứng theo quy định của pháp luật. Nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân cũng phải đáp ứng yêu cầu về sự phù hợp với quy hoạch liên quan.

Riêng các công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp phải phù hợp với quy định do UBND cấp tỉnh ban hành theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Một điều kiện quan trọng khác là công trình phải bảo đảm an toàn về kết cấu chịu lực, an toàn cho công trình lân cận, đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, PCCC. Đồng thời, phải bảo đảm an toàn đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, năng lượng, giao thông, di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di sản thế giới và các công trình liên quan đến quốc phòng, an ninh.

Đối với các công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, thiết kế xây dựng phải được thẩm tra về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung theo thỏa thuận hợp đồng. Những công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về PCCC cũng phải được thẩm tra để bảo đảm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, thiết kế xây dựng công trình phải được lập, thẩm định và phê duyệt theo đúng quy định của Luật Xây dựng năm 2025 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Riêng nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân thực hiện theo quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng.

Điều kiện cuối cùng là hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng phải đầy đủ, phù hợp với từng loại công trình theo quy định.

Đối với hoạt động sửa chữa, cải tạo hoặc di dời công trình, nghị định yêu cầu phải đáp ứng các điều kiện tương tự như cấp giấy phép xây dựng mới. Trường hợp sửa chữa, cải tạo nhưng giữ nguyên quy mô và chức năng hiện hữu của công trình thì phải bảo đảm các yêu cầu về đất đai, an toàn công trình và hồ sơ pháp lý theo quy định.

Đối với việc di dời công trình, phương án di dời phải bảo đảm an toàn lao động, an toàn cho chính công trình được di dời cũng như các công trình lân cận; đồng thời bảo vệ môi trường và hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện có.

Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp giấy phép xây dựng bị thu hồi. Cụ thể, giấy phép sẽ bị thu hồi nếu được cấp không đúng quy định của pháp luật.

Ngoài ra, trường hợp chủ đầu tư xây dựng sai nội dung giấy phép và không thực hiện khắc phục trong thời hạn ghi trong văn bản xử lý vi phạm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền thì giấy phép xây dựng cũng bị thu hồi.

Nghị định trên có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.