Hạ đường huyết – biến cố cần cảnh giác

Các chuyên gia Khoa Dược, Bệnh viện 19-8 cho biết, Insulin là thuốc thiết yếu đối với người bệnh đái tháo đường type 1 và được sử dụng ở nhiều người bệnh type 2 khi cần kiểm soát đường huyết. Thuốc có thể được tiêm dưới da nhiều lần trong ngày hoặc sử dụng qua bơm insulin.

Hiệu quả và độ an toàn của điều trị phụ thuộc vào việc sử dụng đúng loại insulin, đúng liều, đúng thời điểm, đồng thời phối hợp với bữa ăn, vận động và theo dõi đường huyết.

Trong các biến cố liên quan đến điều trị insulin, "hạ đường huyết là tác dụng không mong muốn thường gặp và cần đặc biệt lưu ý".

Nguy cơ hạ đường huyết có thể tăng khi người bệnh tiêm insulin nhưng ăn muộn, bỏ bữa hoặc ăn ít hơn dự kiến; sử dụng liều insulin cao hơn nhu cầu; vận động nhiều hơn bình thường mà không điều chỉnh chế độ ăn hoặc liều insulin. Uống rượu, suy giảm chức năng thận hoặc thay đổi tình trạng sức khỏe cũng có thể làm tăng nguy cơ.

Các biểu hiện thường gặp gồm run tay, vã mồ hôi, tim đập nhanh, đói cồn cào, hoa mắt, đau đầu, nhìn mờ, bứt rứt, khó tập trung hoặc lú lẫn. Khi hạ đường huyết nặng, người bệnh có thể co giật, mất ý thức, hôn mê và đe dọa tính mạng.

Khi đường huyết <3,9 mmol/L, nếu người bệnh còn tỉnh và có thể nuốt, cần sử dụng khoảng 15 g carbohydrate hấp thu nhanh, chẳng hạn glucose hoặc đồ uống có đường phù hợp. Sau khoảng 15 phút, kiểm tra lại đường huyết. Nếu vẫn thấp, tiếp tục xử trí và theo dõi.

Nếu người bệnh lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức, "tuyệt đối không cho ăn, uống qua đường miệng". Có thể sử dụng glucagon nếu đã được hướng dẫn và cần nhanh chóng gọi hỗ trợ y tế.

Tiêm insulin sai vị trí, đường huyết có thể dao động

Một vấn đề khác người sử dụng insulin không nên xem nhẹ là biến đổi mô tại vị trí tiêm.

Tiêm insulin nhiều lần vào cùng một vị trí có thể gây phì đại mô mỡ dưới da, khiến vùng tiêm nổi cục hoặc dày lên. Đáng chú ý, insulin được tiêm vào vùng này có thể hấp thu không ổn định, khiến đường huyết lúc cao, lúc thấp khó giải thích.

Do đó, người bệnh cần luân phiên vị trí tiêm một cách có hệ thống, không tiếp tục tiêm vào vùng nổi cục, lõm hoặc chai cứng và thường xuyên kiểm tra vùng da tiêm. Teo mô mỡ dưới da hiện hiếm gặp hơn với các chế phẩm insulin hiện đại.

Một số biến cố khác cần lưu ý

Tăng cân có thể xảy ra sau khi bắt đầu hoặc tăng cường điều trị insulin. Tuy nhiên, đây không phải lý do để người bệnh tự ý giảm hoặc ngừng insulin. Cần đánh giá lại tổng năng lượng khẩu phần, lượng carbohydrate, hoạt động thể lực và liều insulin để kiểm soát đường huyết, đồng thời hạn chế tăng cân không cần thiết.

Hạ kali máu đáng kể không thường gặp khi tiêm insulin thông thường. Tuy nhiên, insulin làm kali di chuyển từ máu vào trong tế bào, vì vậy hạ kali có thể xảy ra trong một số tình huống cấp tính, đặc biệt khi sử dụng insulin đường tĩnh mạch hoặc ở người bệnh đã có thiếu hụt kali. Những trường hợp này cần được theo dõi và xử trí tại cơ sở y tế.

Dị ứng insulin hiện rất hiếm. Phản ứng tại chỗ như đỏ, ngứa hoặc sưng vùng tiêm có thể xuất hiện nhưng không thường gặp. Dị ứng toàn thân rất hiếm, song nếu sau tiêm xuất hiện khó thở, khò khè, phù môi, lưỡi hoặc họng, mày đay lan rộng, choáng hoặc tụt huyết áp, cần nghĩ đến phản vệ và cấp cứu ngay.

Người bệnh không nên tự điều trị tại nhà hoặc tự đổi loại insulin khi nghi ngờ dị ứng mà cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án phù hợp.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Giá ăn uống tăng vọt, thực khách thắt lưng buộc bụng, hàng quán lãi mỏng như dao cạo