Càng gần Rằm tháng 7, thị trường các sản phẩm phục vụ cúng lễ càng sôi động. Từ mâm cúng làm sẵn, đồ chay, xôi chè đến hoa quả, thực phẩm tươi sống đều được các cửa hàng, cơ sở kinh doanh và người bán trên mạng xã hội đưa ra nhiều lựa chọn về giá.

Điểm đáng chú ý là người tiêu dùng hiện có thể dễ dàng lựa chọn một mâm cúng theo đúng ngân sách. Những gia đình muốn làm lễ đơn giản có thể chọn các mâm vài trăm nghìn đồng, trong khi nhóm khách hàng có nhu cầu cao hơn có thể đặt các mâm từ 1-2 triệu đồng, thậm chí vài triệu đồng.

Theo khảo sát thị trường, các mâm chay đơn giản có giá khoảng 400.000-600.000 đồng/mâm. Phân khúc 600.000-800.000 đồng thường có nhiều món hơn, trong khi những mâm được thiết kế cầu kỳ có thể có giá 1-2 triệu đồng. Với các mâm cỗ lớn, nhiều món hoặc sử dụng nguyên liệu đặc biệt, mức giá còn cao hơn.

Một số cơ sở cung cấp dịch vụ mâm cúng trọn gói cũng đưa ra các gói từ khoảng 950.000 đồng đến hơn 4 triệu đồng, tùy thực đơn, số lượng món và yêu cầu của khách hàng. Ở phân khúc cao cấp, thị trường còn xuất hiện những mâm heo quay nguyên con được chào bán với giá gần 7 triệu đồng.

Sự chênh lệch khá lớn về giá cho thấy thị trường mâm cúng đang được phân tầng rõ rệt. Thay vì một kiểu mâm cỗ chung cho mọi gia đình, người mua có thể lựa chọn dựa trên số người, điều kiện kinh tế và mức độ cầu kỳ của lễ cúng.

Từ mua lễ vật sang mua sự tiện lợi

Không chỉ đa dạng về giá, cách người dân mua sắm cho Rằm tháng 7 cũng đang thay đổi. Thay vì tự mua từng nguyên liệu, sơ chế và nấu nướng, nhiều gia đình lựa chọn đặt mâm cúng làm sẵn.

Chỉ với một đơn hàng, khách có thể lựa chọn thực đơn, số lượng món, mức giá và thời gian giao hàng. Một số đơn vị còn cung cấp thêm hoa quả, xôi chè, đồ lễ hoặc nhận trang trí, bày biện theo yêu cầu.

Việc người mua chấp nhận trả tiền cho dịch vụ trọn gói cho thấy giá trị của một mâm cúng không còn chỉ nằm ở thực phẩm. Với các gia đình bận rộn, khoản tiền bỏ ra còn bao gồm cả chi phí cho sự thuận tiện và thời gian được tiết kiệm.

Đây cũng là lý do các gói mâm cúng được thiết kế theo nhiều mức giá ngày càng phổ biến. Thay vì phải tự tính toán chi phí từng món, người mua có thể xác định ngay ngân sách, chẳng hạn 500.000 đồng, 800.000 đồng, 1 triệu đồng hoặc cao hơn, rồi lựa chọn thực đơn phù hợp.

Cùng với mâm cúng làm sẵn, nhóm thực phẩm chay, xôi chè và hoa quả cũng được tiêu thụ mạnh hơn trong dịp này. Các sản phẩm được đóng thành combo giúp người mua dễ đặt hàng và kiểm soát số tiền phải chi.

Một bộ phận người tiêu dùng cũng có xu hướng giảm những lễ vật mang tính hình thức, đặc biệt là vàng mã, để tập trung hơn vào thực phẩm, hoa quả và các lễ vật thiết thực. Tuy nhiên, không nên đồng nhất xu hướng này với việc người dân cắt giảm hoàn toàn ngân sách cho Rằm tháng 7.

Thực tế, khoản chi có thể chỉ đang được phân bổ lại. Người mua bớt chi cho những sản phẩm không thiết yếu nhưng sẵn sàng dành ngân sách cho mâm cúng chế biến sẵn, thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng hoặc dịch vụ giao hàng tận nơi.

Điều này tạo ra một hướng kinh doanh đáng chú ý trong mùa Rằm tháng 7: thay vì chỉ bán từng món hàng, nhiều cơ sở đang bán cả một "giải pháp cúng lễ" theo ngân sách của khách hàng.

Trong bối cảnh đó, giá vẫn là yếu tố quan trọng nhưng không phải tiêu chí duy nhất. Người mua ngày càng quan tâm mâm cúng gồm những gì, khẩu phần ra sao, nguyên liệu có nguồn gốc thế nào, phí vận chuyển có được tính riêng hay không và đơn hàng có được giao đúng thời gian hay không.

Với người bán, đây là cơ hội mở rộng phân khúc khách hàng nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng dịch vụ. Một mâm cúng có giá cạnh tranh nhưng giao chậm, thực phẩm không bảo đảm hoặc phát sinh nhiều chi phí ngoài báo giá ban đầu sẽ khó tạo được lợi thế lâu dài.

Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng cũng cần so sánh kỹ giữa các gói trước khi đặt hàng. Cùng một mức giá nhưng số lượng món, trọng lượng thực phẩm, lễ vật đi kèm và phí giao hàng có thể khác nhau đáng kể.

Nhìn từ thị trường Rằm tháng 7 năm nay, xu hướng đáng chú ý không hẳn là người dân chi tiêu nhiều hay ít hơn, mà là cách họ chi tiền đang trở nên thực dụng và có tính toán hơn. Những khoản chi mang lại sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian và đáp ứng nhu cầu thực tế có xu hướng được ưu tiên, trong khi các lễ vật cầu kỳ, mang tính hình thức có thể được cân nhắc kỹ hơn.

Đối với các cơ sở kinh doanh, điều này mở ra dư địa cho những sản phẩm được thiết kế rõ theo từng mức ngân sách, minh bạch về giá và thành phần, đồng thời kết hợp giữa thực phẩm và dịch vụ. Còn với người mua, một mùa Rằm tháng 7 "gọn" hơn không nhất thiết đồng nghĩa với việc kém trang trọng, mà có thể là sự thay đổi trong cách lựa chọn và phân bổ chi tiêu.