Tàn tích huy hoàng của thành phố cổ trên Con đường Tơ lụa ở Trung Á

T.B (tổng hợp) 07/04/2026 06:42

Khám phá tàn tích Kunya-Urgench, từng là trung tâm của đế chế Khwarezm trên Con đường Tơ lụa, nơi lưu giữ những câu chuyện lịch sử và kiến trúc độc đáo.

Kunya-Urgench, nằm ở phía Bắc Turkmenistan, là một trong những di sản thế giới ít được biết đến nhưng lại mang giá trị lịch sử và kiến trúc vô cùng to lớn. Từng là thủ đô của đế chế Khwarezm hùng mạnh trong thời Trung Cổ, Kunya-Urgench (còn gọi là Urgench cổ) là trung tâm thương mại và văn hóa quan trọng trên Con đường Tơ lụa, nơi giao thoa của nhiều nền văn minh.

Tháp Kutlug-Timur. Ảnh: advantour.

Trong thời kỳ hưng thịnh từ thế kỷ 11 đến 13, thành phố này nổi tiếng với các công trình tôn giáo và kiến trúc Hồi giáo quy mô lớn. Những lăng mộ, tháp minaret và đền thờ tại đây thể hiện trình độ xây dựng tinh xảo, với các hoa văn gạch men và kỹ thuật trang trí phức tạp. Một trong những công trình ấn tượng nhất là tháp Kutlug-Timur, cao khoảng 60 mét, từng là một trong những tháp cao nhất thế giới Hồi giáo thời bấy giờ. Dáng tháp thanh mảnh vươn lên giữa sa mạc tạo nên một hình ảnh vừa hùng vĩ vừa cô độc.

Lăng Turabek Khanum. Ảnh: Tripadvisor.

Không kém phần nổi bật là lăng Turabek Khanum, được xem là một kiệt tác kiến trúc với mái vòm trang trí bằng những họa tiết hình học và màu sắc tinh tế. Nội thất của lăng mộ gây ấn tượng mạnh bởi các mảng ghép khảm phức tạp, thể hiện sự kết hợp giữa nghệ thuật và toán học trong văn hóa Hồi giáo. Những công trình này không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn phản ánh đời sống tâm linh sâu sắc của cư dân thời bấy giờ.

Mái vòm lăng Turabek Khanum. Ảnh: Wikimedia Commons.

Tuy nhiên, sự huy hoàng của Kunya-Urgench đã bị gián đoạn bởi những biến cố lịch sử. Thành phố bị tàn phá nặng nề trong cuộc xâm lược của Thành Cát Tư Hãn vào thế kỷ 13, dù được phục hồi phần nào sau đó, nó dần suy tàn khi các tuyến thương mại thay đổi. Ngày nay, Kunya-Urgench chỉ còn lại những tàn tích rải rác giữa vùng đất khô cằn, nhưng chính sự hoang phế ấy lại tạo nên một sức hấp dẫn đặc biệt, như thể thời gian đã ngừng lại nơi đây.

Đi dạo giữa những công trình cổ kính của Kunya-Urgench, người ta có thể cảm nhận rõ sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Đây không chỉ là một di sản kiến trúc mà còn là chứng nhân của những thăng trầm lịch sử trên Con đường Tơ lụa. Trong sự tĩnh lặng của sa mạc, Kunya-Urgench tiếp tục kể câu chuyện về một tuyến đường thương mại cổ xưa từng rực rỡ rồi lặng lẽ biến mất.