Suy đa tạng do sốt mò: Bệnh nguy hiểm ra sao và dấu hiệu nhận biết?

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình vừa điều trị thành công bệnh nhân (nam, 36 tuổi, trú Hòa Bình) bị suy đa tạng do sốt mò, nhập viện trong tình trạng suy hô hấp phải thở máy. Vậy căn bệnh này nguy hiểm thế nào? dấu hiệu nhận biết sao?

Bệnh sốt mò còn có tên gọi sốt triền sông Nhật Bản, sốt bụi rậm là một bệnh nguy hiểm, trung gian truyền bệnh là một số loài mò, tác nhân gây bệnh là Rickettsia orientalis (tên cũ là Rickettsia tsutsugamushi) do tác giả Hayashi tìm thấy lần đầu tiên ở Nhật Bản.

Bệnh truyền sang người qua côn trùng trung gian ấu trùng mò. Ảnh: Infonet.

Con đường lây truyền

Bệnh truyền sang người qua côn trùng trung gian ấu trùng mò. Người bị nhiễm bệnh khi bị ấu trùng mò đốt. Người bệnh không có khả năng truyền bệnh sang người khác.

Sốt mò lưu hành nhiều nhất ở khu vực châu Á và Tây Thái Bình Dương, với các ổ dịch nhỏ rải rác trên các trảng bìa rừng, các rừng mới phá hoặc mới trồng, vùng giáp danh, nơi nhiều cây con bụi rậm, các bãi cỏ ven sông suối, trên nương rẫy, những điểm có bóng mát râm và đất ẩm.

Dấu hiệu bệnh

Thời gian ủ bệnh trung bình 8-12 ngày. Lúc đầu tại nơi ấu trùng mò đốt có một nốt phỏng nước bằng hạt đỗ, không đau, bệnh nhân thường không chú ý; sau vài ngày nung bệnh, bệnh phát ra với những triệu chứng sau:

Sốt cao trên 38 - 40 độ C, liên tục, kéo dài; Có khi rét run 1 - 2 ngày đầu kèm theo sốt thường có nhức đầu nặng, đau mỏi cơ.

Nốt loét đặc trưng (điển hình của sốt mò): Thường ở vùng da mềm, ẩm, như bộ phận sinh dục, vùng hạ nang, hậu môn, bẹn, nách, cổ,… đôi khi ở vị trí trong vành tai rốn, mi mắt (dễ nhầm với lẹo mắt); đặc điểm của nốt loét là không đau, không ngứa; người bệnh thường chỉ có một nốt hiếm có 2-3 nốt; hình tròn/bầu dục đường kính 1mm đến 2 cm; nốt phỏng ban đầu phát triển dần thành dịch đục trên một nền sẩn đỏ, sau 4 - 5 ngày vỡ ra thành một nốt có vẩy nâu nhạt hoặc sẫm tùy vào vùng da mềm hay cứng và độ non hay già của nốt loét; sau một thời gian, vẩy bong để lộ nốt loét đáy nông, hồng nhạt, không mủ, không tiết dịch, bờ viền hồng đỏ hoặc thâm tùy theo bệnh đang phát triển hay đã lui; từ khi hết sốt nốt loét liền dần; nốt loét gặp ở 65 - 80% các trường hợp.

Hạch và ban dát sẩn: Hạch khu vực nốt loét thường hơi sưng và đau, không đỏ, vẫn di động, xuất hiện cùng với sốt hoặc sau 2 - 3 ngày. Hạch toàn thân sưng đau nhẹ hơn, trừ những ca nặng. Ban dát sẩn mọc cuối tuần thứ nhất đầu tuần thứ hai, mọc khắp người, trừ lòng bàn tay bàn chân, tồn tại vài giờ đến 1 tuần, đôi khi có đốm xuất huyết,…

Ngoài ra, sốt mò còn có thể ẩn và thể không điển hình (không có nốt loét). Nếu được điều trị bằng kháng sinh thích hợp, sẽ cắt sốt nhanh. Nếu can thiệp muộn hoặc không hiệu quả, có thể có biến chứng như viêm cơ tim, sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi, suy hô hấp, viêm não - màng não, có thể dẫn đến tử vong.

Bệnh sốt mò dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Ảnh: Khoeplus.vn

Bệnh dễ nhầm lẫn

Dấu hiệu ban đầu của bệnh sốt mò là sốt cao và có một số triệu chứng gần giống sốt xuất huyết, sốt rét, sốt phát ban,... nên rất dễ nhầm, gây khó khăn cho công tác chẩn đoán ban đầu tại y tế cơ sở. Các biểu hiện sốt thường kéo dài trung bình 6 - 7 ngày, nhưng ở sốt xuất huyết ban dát sẩn dày hơn, đau cơ khớp rõ hơn; xuất huyết ban hay xuất hiện khi sốt về bình thường, không có nốt loét đặc trưng.

Ở bệnh sốt rét, tuy sốt rét tiên phát có sốt liên tục, nhưng rồi cũng chuyển vào cơn sốt chu kỳ với 3 giai đoạn rét - nóng - vã mồ hôi; không có nốt loét đặc trưng; ký sinh trùng sốt rét dương tính.

Do đó khi có biểu hiện nghi ngờ người bệnh nên đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời, tránh tự ý dùng các loại thuốc hạ sốt kéo dài khiến bệnh nặng thêm. Tại các cơ sở y tế khi có bệnh nhân sốt liên tục, ngoài việc nghĩ các bệnh sốt thông thường cần nghĩ đến bệnh sốt mò, nên tìm vết đốt của mò để lại trên người bệnh nhân.

Các biện pháp phòng bệnh sốt mò

· Phát quang bụi rậm xung quanh nhà.

· Phun thuốc diệt mò: phun tồn lưu vào đất ẩm, bờ bụi cây cỏ cao dưới 20 cm quanh nhà, nơi râm mát.

· Diệt chuột theo mùa, chú ý rắc thuốc diệt mò trước.

· Khi đi làm rẫy, phát nương, đi rừng cần mặc quần áo dài tay có dây chun buộc chặt ở ống quần, mang giầy, đội mũ; tránh ngồi, nằm, phơi quần áo đặt balô trên bãi cỏ, gần bờ bụi, gốc cây.

· Tẩm quần áo bằng thuốc diệt mò hoặc sử dụng các kem xua diệt mò.

Theo Đời sống
back to top