Vết loét nhỏ hé lộ nguyên nhân sốt kéo dài
Sau một ngày làm việc tại xưởng mộc, người phụ nữ 51 tuổi ở Phú Xuyên, Hà Nội bắt đầu sốt cao, rét run nhưng không ho. Cơn sốt kéo dài nhiều ngày dù đã được điều trị tại tuyến cơ sở. Người bệnh sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục tìm nguyên nhân.
Khi nhập viện, các chỉ số sinh tồn tương đối ổn định, chưa phát hiện ổ nhiễm khuẩn rõ ràng. Tuy nhiên, qua thăm khám kỹ toàn thân, bác sĩ phát hiện một tổn thương eschar (tổn thương da có vảy hoại tử) ở vùng nách phải.
Xét nghiệm cho thấy tiểu cầu giảm, CRP tăng và men gan tăng nhẹ. Kết hợp diễn biến bệnh, yếu tố dịch tễ và tổn thương đặc trưng trên da, người bệnh được chẩn đoán sốt mò. Sau khi điều trị bằng doxycycline, người bệnh cắt sốt sau một ngày.
Một trường hợp khác cũng được phát hiện bệnh nhờ khai thác kỹ yếu tố dịch tễ. Trước khi phát bệnh khoảng một tuần, người bệnh đi bẻ ngô và nhớ có lá ngô quệt qua vùng cổ. Sau đó, bà xuất hiện sốt, thường về chiều, có lúc lên tới 39°C, kèm đau đầu, mệt mỏi nhiều, đau nhức chân tay, nổi hạch ở cổ và xuất hiện vết loét đóng vảy. Theo người bệnh, quanh khu vực sinh sống cũng có người mắc bệnh với biểu hiện tương tự.
Vết đốt có thể nằm ở vùng da kín
BS Nguyễn Thu Huyền, Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai, sốt mò là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do Orientia tsutsugamushi gây ra, lây sang người qua vết đốt của ấu trùng mò nhiễm khuẩn.
Bệnh dễ bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu như sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi... khá giống nhiều bệnh nhiễm trùng khác. Người bệnh cũng thường không biết mình từng bị mò đốt vì ấu trùng rất nhỏ, vết đốt có thể không gây đau.
Một dấu hiệu có giá trị định hướng chẩn đoán là eschar - tổn thương tại vị trí mò đốt, thường có vảy hoại tử sẫm màu hoặc đen. Vết này ít đau và có thể nằm ở những vị trí kín như nách, bẹn, dưới vú, vùng sinh dục. Nếu không khám kỹ, cả người bệnh và nhân viên y tế đều có thể bỏ sót.
Tuy nhiên, không phải trường hợp sốt mò nào cũng có eschar. Một số người bệnh có thể xuất hiện phát ban, hạch to hoặc chỉ biểu hiện bằng hội chứng sốt cấp không đặc hiệu. Vì vậy, với trường hợp sốt chưa rõ nguyên nhân, cần khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, khám toàn thân và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.
Không chỉ người đi rừng mới có nguy cơ
Sốt mò thường liên quan đến tiếp xúc với môi trường có cây cỏ, bụi rậm, thảm thực vật. Do đó, nguy cơ không chỉ gặp ở người đi rừng mà còn có thể xuất hiện ở người làm ruộng, làm vườn hoặc thường xuyên hoạt động trong môi trường nóng ẩm.
Bệnh có thể điều trị hiệu quả bằng kháng sinh đặc hiệu nếu được phát hiện sớm. Ngược lại, chẩn đoán và điều trị muộn có thể dẫn tới viêm phổi, suy hô hấp, tổn thương thần kinh, suy gan, suy thận, rối loạn đông máu, suy đa tạng hoặc tử vong.
“Sốt mò nếu không được phát hiện và điều trị đúng, người bệnh có thể diễn biến nặng, tổn thương nhiều cơ quan, suy đa tạng và có nguy cơ tử vong”, TS.BS Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, cho biết.
Nhận diện nguy cơ sốt mò
Sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi.
Có thể nổi hạch, phát ban.
Eschar thường là vết loét có vảy hoại tử sẫm màu hoặc đen, ít đau.
Tổn thương có thể nằm ở nách, bẹn, dưới vú, vùng sinh dục.
Cần khai thác tiền sử tiếp xúc với cây cỏ, bụi rậm, làm ruộng, làm vườn hoặc đi rừng.
>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Siêu El Nino tấn công, 107.000 hộ dân Việt Nam nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng