Sáng 22/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Về các hành vi bị cấm, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) cho rằng dự thảo Luật chưa có quy định cụ thể để ngăn chặn hành vi thao túng, thổi giá bất động sản - vấn đề gây bất ổn cho thị trường trong thời gian qua.
Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung vào nhóm hành vi bị cấm các hành vi cung cấp thông tin sai lệch về dự án, quy hoạch, giá cả; dàn xếp, tạo dựng giao dịch không có thực nhằm thổi giá hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trên thị trường.
Theo đại biểu, việc bổ sung những quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý đủ mạnh để cơ quan quản lý chủ động nhận diện và xử lý các hành vi thao túng giá, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, ổn định và an toàn hơn.
Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng, cần phân biệt rõ ba vấn đề: Đầu tư, đầu cơ và thao túng thị trường, theo đó, cần khuyến khích đầu tư, hạn chế việc đầu cơ và đặc biệt là phải xử lý nghiêm hành vi thao túng.
Theo đại biểu, đầu tư bất động sản là hoạt động bình thường và cần thiết của thị trường. Không thể vì một người mua bất động sản với kỳ vọng tăng giá mà coi đó là hành vi cần ngăn cấm. Nhưng đầu cơ thì trở thành vấn đề khi việc tích trữ, mua đi bán lại, sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức độ lớn làm méo mó cung cầu, đẩy giá bất động sản ra khỏi khả năng chi trả và nhu cầu thực, thì cần phải xử lý.
Đại biểu cho rằng, cần nhìn nhận vấn đề này cao hơn, đó là hành vi thao túng. Hiện nay vấn đề thao túng đã được Bộ luật Hình sự áp dụng đối với tội thao túng trong lĩnh vực chứng khoán được quy định tại Điều 211. Tuy nhiên, vấn đề thao túng đối với thị trường bất động sản thì chưa được quy định.
Thậm chí là trong điều cấm của luật này, dù trước đây đã được đề xuất nhưng vẫn chưa được đưa vào điều cấm, mà chỉ coi như hành vi việc gian dối, lừa dối khách hàng.
"Thao túng đối với bất động sản là hành vi rất nguy hiểm bởi những hành vi thao túng tạo ra tín hiệu giả về cung cầu hoặc giá, giao dịch lòng vòng để tạo mặt bằng giá, thông đồng mua bán để đẩy giá, tạo khan hiếm giả, sử dụng môi giới hoặc thông tin sai lệch về quy hoạch, dự án để làm sóng, tạo sóng bất động sản và sau đó thì trục lợi", đại biểu nhấn mạnh.
Theo đại biểu, dự thảo luật đã có nhiều công cụ để xử lý vấn đề này, tuy nhiên vẫn thiếu một mắt xích, đó là phải quy định rõ hành vi thao túng đối với thị trường bất động sản và cần thiết phải thiết lập cơ chế để xử lý vấn đề này.
Do đó, đại biểu đề nghị đưa hành vi này vào hành vi nghiêm cấm, và đề nghị phải giao Chính phủ quy định tiêu chí nhận diện trên cơ sở các hành vi cụ thể như tạo giao dịch giả, cung cầu giả, thông đồng đẩy giá, cung cấp sai lệch thông tin.
Đại biểu Trịnh Xuân An cũng đề nghị cần nâng cao cơ chế điều tiết tại Điều 55, Điều 56 (xử lý khi thị trường có vấn đề) sang cơ chế giám sát và cảnh báo sớm, với các dữ liệu về biến động giá, số lượng, tần suất giao dịch, giao dịch ngắn hạn, tồn kho, tín dụng bất động sản, mức độ sử dụng đòn bẩy, cơ cấu nguồn vốn.
Đặc biệt cần nhìn nhận thị trường bất động sản trong mối quan hệ với tín dụng, tổ chức tín dụng và thị trường vốn. Thông tin hiện nay cho thấy, tín dụng cho bất động sản đang ở quy mô khoảng 5,1 triệu tỷ đồng và chiếm tới 25,5% tổng dư nợ tín dụng. Và trong đó 94% dư nợ bất động sản là trung và dài hạn, trong khi tổng nguồn trung và dài hạn chỉ chiếm khoảng 16% của tổng nguồn vốn.
"Đây là vấn đề hết sức bất cập. Điều này cho thấy là giá bất động sản không chỉ là câu chuyện của người mua, người bán. Bất động sản đồng thời là tài sản của doanh nghiệp, tài sản bảo đảm của ngân hàng, nguồn trả nợ trái phiếu và là nơi tích lũy tài sản của người dân. Khi giá bất động sản bị đẩy lên bởi đầu cơ và thao túng thì giá trị tài sản bảo đảm và khả năng vay vốn cũng được đẩy theo. Tín dụng lại tiếp tục đi vào bất động sản và tiếp tục bị đẩy giá lên. Và khi thị trường đảo chiều thì gây ra những rủi ro", đại biểu phân tích thêm.