Thị trường sầu riêng tại các thủ phủ trồng trọng điểm thuộc khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ đang ghi nhận đà tăng giá mạnh mẽ khi mùa thu hoạch chính thức bước vào giai đoạn cuối vụ.

Tại nhiều vùng trồng lớn, hoạt động cắt trái rộ đã hoàn tất từ 1-2 tháng trước. Nguồn cung trên thị trường sụt giảm nhanh chóng khiến lượng hàng ít ỏi còn sót lại tại một số ít nhà vườn trở thành đối tượng được các thương lái tập trung săn đón ráo riết.

Theo ghi nhận từ thị trường ngày 17/9, sầu riêng loại A đạt chuẩn chất lượng cơm đang được các vựa thu mua phổ biến trong khoảng 80.000-90.000 đồng/kg, còn loại B dao động từ 60.000-70.000 đồng/kg. Đáng chú ý, các lô hàng dạt hoặc lỗi nhẹ cũng được thương lượng ở mức 25.000-65.000 đồng/kg. Tại một số nhà vườn và vựa lớn, giá bán cho thương lái nhỏ lẻ có thời điểm đã chạm ngưỡng 100.000 đồng/kg đối với những lô hàng đạt tiêu chuẩn cao.

Đánh giá về đà tăng giá này, đại diện một đơn vị thu mua liên kết tại Đắk Lắk cho biết mức giá hiện tại chịu áp lực tăng rất lớn do diện tích còn trái hiện chỉ tập trung thưa thớt ở một vài xã, huyện. Do nguồn cung cạn kiệt, các thương lái buộc phải di chuyển liên tục qua nhiều địa bàn để gom từng lô hàng nhỏ nhằm đáp ứng tiến độ đóng gói của các kho xuất khẩu.

Dù mức giá cuối mùa mang lại niềm vui lớn cho những nhà vườn còn trái, nhưng thực chất đa số nông dân lại không hưởng lợi từ đà tăng này. Một chủ nhà vườn tại khu vực Nam Bộ chia sẻ rằng gia đình đã hoàn tất thu hoạch và bán trọn gói toàn bộ diện tích từ gần hai tháng trước. Đặc thù của cây sầu riêng đòi hỏi trái chín đến đâu phải cắt bán ngay đến đó, nhà vườn không thể găm hàng trên cây để chờ giá cao vì sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cơm và sức khỏe của cây trồng cho vụ sau.

Bên cạnh đà tăng giá ngắn hạn, ngành hàng sầu riêng cũng ghi nhận chuyển biến tích cực từ việc tháo gỡ thủ tục đăng ký mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Việc đơn giản hóa các quy định hành chính và rút ngắn thời gian cấp phép đang giúp nông dân lẫn doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các tiêu chuẩn xuất khẩu chính ngạch.

Theo nhận định từ đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu, khi hạ tầng pháp lý và mã số vùng trồng được thông suốt, các đại lý và kho bãi sẽ mạnh dạn hơn trong việc ký hợp đồng bao tiêu số lượng lớn với giá tốt. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp ngành hàng sầu riêng nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa quy trình canh tác và hướng tới sự phát triển bền vững thay vì chỉ phụ thuộc vào những đợt tăng giá biến động cuối mùa.