Sau khi xuất hiện dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội, quả chà là khô - một loại nông sản truyền thống lâu đời của vùng Trung Đông đã có bước tiến mạnh mẽ để trở thành ngôi sao mới trong ngành thực phẩm toàn cầu. Thay vì lựa chọn những thanh sô-cô-la hay bánh quy chứa nhiều đường hóa học và phụ gia công nghiệp cho bữa phụ chiều, người tiêu dùng hiện đại đang tìm đến chà là như một giải pháp thay thế hoàn hảo.

Sự chuyển dịch này không chỉ là một cơn sốt nhất thời mà còn phản ánh xu hướng tiêu dùng sâu sắc của công chúng sang lối sống chuộng thực phẩm nguyên bản, cắt giảm tối đa các sản phẩm siêu chế biến.

Sức hút mãnh liệt của loại quả ngọt này được chứng minh bằng những con số tăng trưởng kỷ lục tại nhiều thị trường lớn trên thế giới. Báo cáo từ chuỗi siêu thị Ocado tại Anh cho thấy doanh số bán chà là medjool đã tăng gấp đôi (100%) so với cùng kỳ năm trước, đồng thời lượng tìm kiếm các từ khóa như "bơ chà là" và "chà là phủ sô-cô-la" tăng vọt lần lượt 458% và 135%.

Tại thị trường Mỹ, tạp chí ẩm thực danh tiếng Bon Appétit đã chính thức xếp chà là vào nhóm những xu hướng thực phẩm lớn nhất, ghi nhận mức tăng trưởng 24,1% của các sản phẩm làm từ chà là chỉ trong nửa đầu năm 2026. Làn sóng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi hàng loạt video triệu view trên TikTok, nơi người dùng sáng tạo ra đủ mọi công thức hấp dẫn từ chà là nhồi bơ mặn, chà là chiên dẻo rưới dầu ô liu ăn kèm sữa chua, cho đến các loại viên năng lượng xay cùng yến mạch và bột protein.

Sức lan tỏa từ thị trường quốc tế đến người tiêu dùng Việt

Tại Việt Nam, xu hướng tiêu dùng lành mạnh này cũng đang bắt nhịp nhanh chóng. Trước đây, quả chà là chủ yếu xuất hiện dưới dạng mứt khô trong các dịp lễ Tết hoặc hộp quà biếu, thì nay loại quả này đã trở thành mặt hàng tiêu dùng thường nhật tại nhiều chuỗi siêu thị, cửa hàng thực phẩm nhập khẩu và các sàn thương mại điện tử.

Người tiêu dùng Việt, đặc biệt là giới trẻ và nhóm người tập luyện thể thao, ngày càng ưa chuộng các dòng chà là Medjool hay Deglet Noor nguyên bản để tự làm sữa hạt, thanh năng lượng "eat clean" hoặc kết hợp với bơ đậu phộng làm món ăn vặt chiều nhẹ nhàng.

Song song với cơn sốt tiêu dùng bình dân, trên bản đồ ẩm thực thế giới, chà là còn có màn "lột xác" ngoạn mục khi bước chân vào thực đơn cao cấp của các nhà hàng đạt sao Michelin quốc tế. Sở hữu vị ngọt đậm đà, kết cấu dẻo mịn cùng hương vị tự nhiên mang nốt trầm tương tự như caramel, chà là trở thành thành tố tuyệt vời giúp các đầu bếp quốc tế tạo ra sự cân bằng tinh tế cho các món ăn mặn, chua, đắng và cay.

Tại các nhà hàng cao cấp khu vực Trung Đông, nhiều sự kết hợp độc đáo đã ra đời. Điển hình như tại nhà hàng Moonrise (Dubai), đầu bếp Solemann Haddad đã gây ấn tượng mạnh với món "Explosion" khi hòa quyện siro chà là cùng kem ganache gan ngỗng béo, dứa, nghệ tây và dầu ớt. Trong khi đó, nhà hàng Talea by Antonio Guida (Abu Dhabi) lại kết hợp sốt chà là tinh tế với xương bò hầm chậm cùng cải Savoy đắng, còn nhà hàng 3Fils (Dubai) sử dụng chà là Medjool làm lớp phủ miso nâng tầm hương vị cho món cá vược.

Giải pháp tự nhiên thay thế đường tinh luyện

Lý do cốt lõi giúp chà là chiếm trọn cảm tình của người tiêu dùng lẫn các chuyên gia nằm ở khả năng đáp ứng đồng thời cả nhu cầu thưởng thức lẫn giá trị sức khỏe. Chuyên gia dinh dưỡng Nichola Ludlam-Raine, đại diện Hiệp hội Dinh dưỡng Anh, nhận định rằng chà là mang lại cảm giác thoải mái khi ăn nhưng lại không gây hại như đồ ngọt công nghiệp nhờ chứa hàm lượng chất xơ dồi dào, kali, magiê cùng các chất chống oxy hóa hỗ trợ đường ruột.

Đồng quan điểm, chuyên gia dinh dưỡng Dagmar von Cramm chia sẻ trên Vogue rằng chà là là lựa chọn tối ưu để thay thế hoàn toàn đường tinh luyện trong chế biến hằng ngày. Do chứa ít axit và sở hữu vị ngọt tự nhiên cô đặc, chỉ cần một lượng nhỏ chà là cũng đủ tạo nên độ ngọt sâu mà vẫn bổ sung thêm các khoáng chất thiết yếu như sắt, đồng và kali. Dù người dùng vẫn cần tiêu thụ ở mức độ hợp lý do hàm lượng đường tự nhiên cao, chà là vẫn khẳng định vị thế vượt trội như một nguyên liệu "nguyên bản" vẹn tròn cả về hương vị, kết cấu lẫn dinh dưỡng.