Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), Tổ chức Y tế thế giới ghi nhận trong năm 2025 và đầu 2026 nhiều dịch bệnh nguy hiểm, mới nổi và tái xuất hiện trên thế giới như bệnh virus Nipah ở Ấn Độ, MERS-CoV ở Trung Đông, bại liệt ở Lào, Chikungunya ở Trung Quốc và Cúm A (H5N1) tại một số nước, trong đó H5N1 có xu hướng mở rộng phạm vi và số loài mắc bệnh. Trước tình hình đó và trong bối cảnh dịp Tết Nguyên đán, mùa lễ hội sắp tới, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị làm kiểm dịch y tế tại cửa khẩu tăng cường các hoạt động sau:

Giám sát chủ động và cập nhật thông tin dịch bệnh: Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh/thành phố cần "theo dõi chặt chẽ các bệnh truyền nhiễm trên thế giới để giám sát, phát hiện kịp thời các trường hợp nghi ngờ ngay tại cửa khẩu", sẵn sàng đáp ứng nếu có ca mắc bệnh xuất hiện.

Thực thi nghiêm pháp luật và hướng dẫn chuyên môn: Các đơn vị phải đảm bảo thực hiện đúng các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và hướng dẫn kỹ thuật về kiểm dịch y tế đối với đúng đối tượng, quy trình theo quy định.

Tổ chức nhân lực và cơ sở vật chất: Rà soát, sắp xếp hợp lý lực lượng nhân sự, trang thiết bị và cơ sở vật chất tại các cửa khẩu. Điều chỉnh, thu hồi hoặc hủy con dấu kiểm dịch y tế không còn giá trị sử dụng theo quy định tại Nghị định 89/2018/NĐ-CP.

Tập huấn pháp luật mới: Tiếp tục tổ chức tập huấn, phổ biến Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/07/2026) và các văn bản liên quan đến kiểm dịch y tế vừa ban hành. Các đơn vị cũng phải rà soát, đánh giá, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định 89/2018/NĐ-CP và các hướng dẫn chuyên môn để gửi về Cục Phòng bệnh trước ngày 20/02/2026, phục vụ công tác sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới.

Cập nhật kế hoạch dự phòng dịch: Rà soát và cập nhật kế hoạch dự phòng để đáp ứng với các tình huống dịch bệnh tại từng cửa khẩu, phối hợp với các cơ quan chức năng và cơ quan y tế địa phương.

Báo cáo kiểm dịch y tế: Tiếp tục thực hiện nghiêm việc thông tin báo cáo hoạt động kiểm dịch theo quy định tại Thông tư 28/2019/TT-BYT, sử dụng hệ thống báo cáo trực tuyến (website: baocaokdyt.com) để gửi dữ liệu đúng thời gian và đầy đủ.

Việc tăng cường kiểm dịch y tế tại cửa khẩu nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm, ứng phó hiệu quả với nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào nước ta, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Mới đây, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã thành lập Đoàn công tác tiến hành kiểm tra, giám sát và chỉ đạo công tác phòng, chống dịch bệnh tại một số cửa khẩu đường bộ trọng điểm khu vực miền Bắc.

Theo báo cáo của các đơn vị và kết quả giám sát thực tế, trong thời gian từ ngày 1/1/2026 đến ngày 5/2/2026, tại hai cửa khẩu: Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn) và cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) không ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc các bệnh truyền nhiễm ở hành khách nhập cảnh; không phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah tại cửa khẩu. Công tác giám sát dịch bệnh được triển khai liên tục, đúng quy trình, bảo đảm khả năng phát hiện sớm và xử trí kịp thời nếu có ca bệnh xâm nhập.

Đoàn công tác của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã chỉ đạo các đơn vị tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Bộ Y tế về phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm trong đó có bệnh do virus Nipah trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026; duy trì giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu, đặc biệt đối với các trường hợp có yếu tố dịch tễ liên quan đến các quốc gia, vùng lãnh thổ đang lưu hành bệnh truyền nhiễm nguy hiểm; đảm bảo công tác thông tin, báo cáo đúng quy định; tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống dịch bệnh có thể phát sinh.