PGS.TS Nguyễn Lê Xuân Trường hiện là Phó Giáo sư tại City of Hope Comprehensive Cancer Center (Hoa Kỳ), một trong những trung tâm nghiên cứu và điều trị ung thư hàng đầu thế giới. Ông là nhà khoa học có nhiều đóng góp nổi bật trong lĩnh vực tế bào gốc ung thư và sinh học phân tử.

Nhắm trúng đích tế bào gốc ung thư, ‘chìa khóa’ điều trị tương lai

Trong nhiều năm, PGS.TS Nguyễn Lê Xuân Trường tập trung nghiên cứu leukemia stem cells, nhóm tế bào gốc ung thư máu có khả năng tự làm mới và duy trì sự tồn tại của khối u. Đây được xem là “trung tâm điều khiển” của bệnh lý. Hướng nghiên cứu của ông đi sâu vào các cơ chế phân tử chi phối quá trình tăng trưởng, chuyển hóa, điều hòa RNA và khả năng kháng trị của các tế bào này. Từ đó, nhóm nghiên cứu từng bước xây dựng các chiến lược điều trị nhắm trúng đích nhằm loại bỏ tận gốc nguồn gốc của bệnh.

Những năm gần đây, các công bố khoa học mới tiếp tục mở rộng triển vọng điều trị thông qua việc khai thác chuyển hóa ty thể và xác định các mục tiêu phân tử mới cho liệu pháp nhắm trúng đích đối với tế bào gốc ung thư máu. Các kết quả này không chỉ đóng góp cho tri thức học thuật mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển thuốc và các chiến lược điều trị thế hệ mới.

Đến nay, ông là tác giả và đồng tác giả của 53 công trình khoa học quốc tế, trong đó có nhiều bài báo đăng trên các tạp chí uy tín như Nature Medicine, Nature Communications, Proceedings of the National Academy of Sciences, Blood, Leukemia, Journal of Hematology & Oncology và Cancers. Nhiều công trình trong số đó do ông giữ vai trò tác giả chính hoặc đồng tác giả liên hệ, góp phần mở ra những hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu và điều trị ung thư huyết học.

PGS.TS Nguyễn Lê Xuân Trường còn là chủ nhiệm và đồng chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu cấp R01 do National Institutes of Health (NIH) tài trợ ,một trong những nguồn tài trợ khoa học cạnh tranh và uy tín nhất thế giới. Bên cạnh đó, ông còn tham gia ban biên tập của một số tạp chí quốc tế thuộc hệ thống Nature Publishing Group, đồng thời sở hữu các bằng sáng chế liên quan đến phát triển các liệu pháp điều trị ung thư thế hệ mới.

“Giá trị lớn nhất của nghiên cứu không chỉ nằm ở công bố quốc tế, mà ở khả năng tạo ra thuốc và giải pháp điều trị mới, giúp cải thiện tiên lượng và chất lượng sống cho người bệnh”, PGS.TS Trường chia sẻ. Triết lý ấy cũng là sợi chỉ đỏ xuyên suốt hành trình khoa học của ông.

Kết nối nghiên cứu đỉnh cao ung thư từ Mỹ về Việt Nam

PGS.TS Nguyễn Lê Xuân Trường, sinh năm 1982 tại TP HCM, là cựu học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu và cựu sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, thuộc Đại học Quốc gia TP HCM. Năm 2004, ông tốt nghiệp cử nhân ngành Công nghệ sinh học, trước khi tiếp tục con đường học thuật ở nước ngoài.

Năm 2010, ông nhận bằng tiến sĩ sinh học phân tử tại Trường Y, Đại học Sungkyunkwan (Hàn Quốc), sau đó thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trường Y thuộc Đại học Stanford (Mỹ). Con đường học thuật quốc tế ấy được xây dựng trên nền tảng đào tạo từ bậc đại học tại Đại học Quốc gia TP HCM, nơi ông xem là điểm khởi đầu cho hành trình khoa học của mình.

Mới đây, Đại học Quốc gia TP HCM đã mời và bổ nhiệm ông làm giáo sư thỉnh giảng tại Trường Đại học Quốc tế trong lĩnh vực sinh học phân tử, ung thư và tế bào gốc. Việc đồng hành cùng Khoa Kỹ thuật Y sinh của trường không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn là một sự trở về với môi trường học thuật đã đặt nền móng cho sự nghiệp nghiên cứu của ông.

Theo PGS.TS Nguyễn Lê Xuân Trường, mục tiêu của sự hợp tác này là góp phần xây dựng các hướng nghiên cứu liên ngành giữa kỹ thuật y sinh, sinh học phân tử và y học chuyển dịch. Ông cũng mong muốn hỗ trợ phát triển các nhóm nghiên cứu trẻ, thúc đẩy những dự án hợp tác quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên và học viên tiếp cận với môi trường nghiên cứu hiện đại – từ thiết kế ý tưởng khoa học, triển khai thí nghiệm đến công bố quốc tế.

Bên cạnh đó, ông kỳ vọng có thể góp phần hình thành cầu nối hợp tác giữa Đại học Quốc gia TP HCM với các trung tâm nghiên cứu, bệnh viện và mạng lưới khoa học quốc tế mà ông đang tham gia. Với ông, việc quay lại hợp tác cũng giống như trở về “ngôi nhà học thuật”, nơi khởi đầu cho con đường khoa học của mình.

Sự trở lại ấy vượt lên ý nghĩa cá nhân. Đó là nỗ lực mở rộng kết nối giữa các trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới với môi trường đào tạo trong nước, đồng thời hướng tới xây dựng những dự án nghiên cứu có tính ứng dụng cao, đưa các phát hiện trong phòng thí nghiệm tiến gần hơn tới thực tiễn điều trị.

Quan trọng hơn, sự đồng hành này còn góp phần tạo dựng một môi trường học thuật năng động, nơi sinh viên và nghiên cứu sinh có thể tiếp cận tư duy khoa học hiện đại, tham gia vào các hướng nghiên cứu tiên phong và từng bước trưởng thành trong những chuẩn mực quốc tế ngay tại Việt Nam.

“Tôi mong muốn đóng góp kinh nghiệm quốc tế để hỗ trợ đào tạo thế hệ nhà khoa học trẻ tại Việt Nam, giúp các bạn có cơ hội tiếp cận với khoa học đỉnh cao ngay trong nước, đồng thời cùng xây dựng một môi trường nghiên cứu năng động, sáng tạo và có khả năng tạo ra những đóng góp thực chất cho khoa học và y sinh học Việt Nam”, ông chia sẻ.

>>> Mời độc giả xem thêm video Bệnh viện Đà Nẵng thực hiện thành công ca ghép tế bào gốc tự thân cho bệnh nhân đa u tủy xương: