Tập đoàn công nghệ quốc phòng và trí tuệ nhân tạo Palantir đang mở rộng thử nghiệm một nền tảng được mô tả như “hệ điều hành chiến tranh” nhằm hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Hệ thống này sử dụng AI để tổng hợp dữ liệu chiến trường, phân tích mục tiêu và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Theo Military Watch Magazine, Palantir đã trở thành một trong những công ty công nghệ phương Tây có vai trò nổi bật nhất trong cuộc chiến Ukraine nhờ các nền tảng xử lý dữ liệu chiến thuật và phân tích tình báo bằng AI. Công ty được cho là đang thử nghiệm những công nghệ có khả năng kết nối dữ liệu từ vệ tinh, UAV, radar và các nguồn trinh sát mặt đất vào một mạng điều hành thống nhất.
Trong chuyến thăm Kiev mới đây, Giám đốc điều hành Palantir là Alex Karp đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và các quan chức quốc phòng để thảo luận về việc mở rộng ứng dụng AI trong chiến tranh hiện đại. Ukraine hiện đang phối hợp với Palantir triển khai dự án “Brave1 Dataroom”, nhằm khai thác dữ liệu chiến trường để phát triển các mô hình AI phục vụ phát hiện và đánh chặn mục tiêu trên không.
Bộ trưởng Chuyển đổi số Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết hơn 100 công ty đang tham gia huấn luyện khoảng 80 mô hình AI phục vụ chiến tranh điện tử, nhận dạng mục tiêu và điều phối UAV. Các hệ thống do Palantir cung cấp đã được tích hợp vào hoạt động phân tích không kích và lập kế hoạch cho các đòn tấn công tầm xa của Kiev.
Giới chuyên gia quân sự đánh giá nền tảng của Palantir có nhiều điểm tương đồng với chương trình Project Maven của Lầu Năm Góc - hệ thống AI nổi tiếng dùng để xử lý lượng lớn dữ liệu từ máy bay không người lái và cảm biến chiến trường. Maven hiện được xem là một trong những chương trình AI quân sự lớn nhất của Mỹ và đang được mở rộng thành nền tảng tác chiến hợp nhất cho quân đội Mỹ và NATO.
Theo nhiều nguồn tin phương Tây, các nền tảng AI quân sự hiện đại có thể rút ngắn đáng kể “chuỗi tiêu diệt mục tiêu” bằng cách tự động xác định, ưu tiên và đề xuất phương án tấn công chỉ trong vài phút thay vì hàng giờ như trước đây. Điều này được cho là đã làm thay đổi cách tiến hành chiến tranh hiện đại tại Ukraine cũng như Trung Đông.
Tuy nhiên, việc AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động quân sự cũng gây nhiều tranh cãi. Một số chuyên gia cảnh báo tốc độ xử lý dữ liệu quá nhanh có thể làm gia tăng nguy cơ sai sót trong xác định mục tiêu hoặc khiến con người phụ thuộc quá mức vào thuật toán. Nhiều tổ chức quốc tế cũng lo ngại cuộc chạy đua AI quân sự đang đẩy thế giới vào một giai đoạn cạnh tranh công nghệ quốc phòng mới.
Dù vậy, Ukraine vẫn được xem là “phòng thí nghiệm thực chiến” lớn nhất hiện nay đối với các công nghệ AI quân sự phương Tây. Những kinh nghiệm tích lũy tại chiến trường này nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng mạnh tới học thuyết tác chiến tương lai của NATO cũng như các cường quốc quân sự khác trong nhiều năm tới.
