Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP HCM diễn ra vào chiều 8/10, ông Phạm Quốc Huy - Phó Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng đã phân tích các nguyên nhân khiến một số tuyến đường như: Phan Huy Ích, Quốc Hương, R12,... ngập sâu hoặc nước rút chậm khi xảy ra mưa lớn

Theo ông Huy, có nhiều nguyên nhân trong đó, mưa lớn vượt tần suất thiết kế của hệ thống thoát nước gây ngập sâu. Cụ thể, hệ thống thoát nước hiện hữu chỉ được thiết kế để đáp ứng các trận mưa có vũ lượng 85,3mm trong 3 giờ (kèm triều cường +1,32m). Tuy nhiên, thực tế trong các ngày 30/9 và 1/10, nhiều trạm đã ghi nhận lượng mưa đổ xuống trên 100mm chỉ trong vòng 45 - 60 phút.

Bên cạnh đó, mưa diện rộng và kéo dài liên tục nhiều ngày làm vượt quá khả năng tiêu thoát tự nhiên của hệ thống sông, kênh, rạch (như kênh A, kênh B, kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên...), khiến mực nước dâng cao và rút rất chậm. Ngoài ra, các đợt mưa lớn xuất hiện đúng vào lúc triều cường đạt đỉnh, ghi nhận vượt mức báo động I và II (trên +1,42m) trong giai đoạn từ 28/9 - 1/10.

Ngoài những nguyên nhân trên, quá trình thoát nước sau mưa còn ảnh hưởng từ các công trình thi công bởi các dự án lớn đang triển khai như: cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, cải tạo hạ tầng cống đường Lê Văn Thọ, Nguyễn Văn Khối hay dự án Quảng trường trung tâm Thành phố.

Một trong những nguyên nhân khiến mưa gây ngập là hệ thống thoát nước cũ có kích thước nhỏ không còn đáp ứng được điều kiện thời tiết cực đoan như thời gian qua. Đồng thời, tình trạng bê tông hóa nhanh làm giảm diện tích trữ nước, kết hợp với sụt lún đã tạo ra những vùng trũng thấp cục bộ.

Các khu dân cư, đô thị mới (như khu dân cư An Phú, Hiệp Bình Chánh...), chủ đầu tư không kịp thời hoàn thiện thủ tục bàn giao hệ thống hạ tầng cho cơ quan nhà nước quản lý, khiến tuyến cống không phát huy được hiệu quả. Công tác vận hành hệ thống cống do cấp xã, phường phụ trách chưa đồng bộ. Tình trạng lấn chiếm kênh rạch, bít miệng thu nước hoặc khiếm khuyết hạ tầng chưa được khắc phục kịp thời gây nên tình trạng ngập kéo dài (điển hình tại đường Mã Lò, đường Đê bao 2-3, kênh Liên xã...).

Nhận diện những nguyên nhân trên, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND TP ban hành kế hoạch về thoát nước, chống ngập năm 2026 và kế hoạch về giải quyết tình hình ngập nước trên địa bàn TP HCM giai đoạn 2026-2030 với nhiều giải pháp cấp bách và dài hạn. Trong đó, tập trung các biện pháp cấp bách như: duy tu, nạo vét cống, xử lý tắc nghẽn, đồng thời thực hiện các giải pháp căn cơ bao gồm vận hành các công trình thủy lợi lớn, cải tạo các tuyến kênh trục và hiện đại hóa hệ thống quản lý lưu vực.