Người Yupik: Dân tộc bản địa Bắc Cực giữ gìn văn hóa qua hàng nghìn năm
T.B (tổng hợp)
Người Yupik sinh sống tại Alaska và Siberia, dựa vào săn bắn và nghệ thuật để duy trì bản sắc trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt.
Một trong những tộc người bản địa lâu đời nhất Bắc Cực. Người Yupik đã sinh sống tại Alaska và vùng Viễn Đông Siberia hàng nghìn năm, hình thành văn hóa thích nghi hoàn hảo với môi trường băng giá. Ảnh: Pinterest. Tên gọi “Yupik” mang ý nghĩa con người đích thực. Trong ngôn ngữ bản địa, “Yuk” nghĩa là con người, còn “-pik” nhấn mạnh tính chân thật, thể hiện niềm tự hào về bản sắc tộc người. Ảnh: Pinterest.
Cuộc sống gắn liền với biển và động vật hoang dã. Người Yupik truyền thống dựa vào săn hải cẩu, cá voi, cá hồi và tuần lộc, coi việc săn bắt là nghi lễ thiêng liêng chứ không chỉ để sinh tồn. Ảnh: ytimg.com. Trang phục thích nghi hoàn hảo với khí hậu băng giá. Quần áo của người Yupik thường được may từ da hải cẩu, da tuần lộc và lông thú, vừa giữ ấm vừa chống nước, phản ánh tri thức sinh tồn tích lũy qua nhiều thế hệ. Ảnh: dreamstime.com.
Nghệ thuật mặt nạ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Mặt nạ gỗ chạm khắc của người Yupik thường mô phỏng động vật và linh hồn tự nhiên, được dùng trong nghi lễ để giao tiếp với thế giới siêu nhiên. Ảnh: wikimedia.org. Âm nhạc và vũ điệu kể chuyện bằng chuyển động. Những điệu múa Yupik kết hợp trống tay và động tác hình thể, tái hiện hành trình săn bắn, chu kỳ mùa và mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên. Ảnh: Cindy Zackowitz. Ngôn ngữ Yupik vẫn được gìn giữ đến ngày nay. Dù chịu ảnh hưởng mạnh từ văn hóa hiện đại, nhiều cộng đồng vẫn truyền dạy tiếng Yupik cho trẻ em như nền tảng căn cước văn hóa. Ảnh: infradoxxs.com.
Khả năng thích nghi trước biến đổi khí hậu hiện đại. Biến đổi khí hậu làm tan băng nhanh chóng, buộc người Yupik phải điều chỉnh lối sống, nhưng vẫn nỗ lực bảo tồn tri thức truyền thống và tinh thần cộng đồng. Ảnh: infradoxxs.com. Mời quý độc giả xem video: Khởi nguồn nền văn minh / VTV2
Mẫu SUV mới Volkswagen Tera 2027 vừa chính thức được mở rộng thị trường và cho ra mắt tại thị trường Nam Phi, xe sẽ được định vị giữa Polo Vivo và T-Cross.
Sau một năm ra mắt, Mitsubishi Eclipse Cross EV đã được nâng cấp công nghệ bên trong với những thay đổi được thừa hưởng từ người anh em Renault Scenic E-Tech.
Toyota đang nghiên cứu công nghệ cho phép chiếc xe tự ghi lại hình ảnh mà tài xế đang quan tâm bằng mắt, mà người lái không cần sử dụng điện thoại khi lái xe.
Nghiên cứu của Đại học California, Berkeley, công bố trên Nature, phân tích bộ gene của 8 loài dơi cho thấy tuổi thọ dài có mối liên hệ với những gene tham gia vào miễn dịch, chống ung thư và tương tác với virus.
Kia K4 Hybrid ở thị trường châu Âu được trang bị tiêu chuẩn ở mức cao, nổi bật với hệ thống hỗ trợ lái mới nhất (ADAS), cùng màn hình kỹ thuật số tích hợp.
Mẫu MPV Hyundai Custo 2027 (hay Custin tại Việt Nam) đã chính thức lộ diện, phần đầu cùng bộ mâm xe chịu ảnh hưởng lớn từ mẫu SUV cỡ lớn Palisade thế hệ mới.
Các nhà khoa học UCLA phát triển một phương pháp biến tế bào gốc từ máu cuống rốn thành hàng loạt tế bào T có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Kia PV7 mẫu PBV (Purpose-Built Vehicle – xe chuyên dụng theo mục đích sử dụng) vừa ra mắt tại triển lãm xe thương mại IAA Transportation 2026 ở Hannover, Đức.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Sydney, Viện Baird và Bệnh viện Royal Prince Alfred thực hiện đã phát hiện cơ tim người có thể tạo ra các tế bào cơ mới sau khi bị tổn thương do nhồi máu.